Skóli er ekki verksmiðja – skólameistari sendir stjórnvöldum tóninn

Í aðsendri grein í Skessuhorni ritar Steinunn Inga Óttarsdóttir skólameistari um starf Fjölbrautaskóla Vesturlands. Nú er innritun í skólann lokið og var aðsókn góð að vanda.  Alls innritast 175 nýir nemendur í skólann, þar af 131 nýnemi úr grunnskóla í bók- og verknám. Nemendahópar eru fullir í vélvirkjun og húsasmíði og örfá pláss laus í rafvirkjun. Heildarfjöldi nemenda skólans nú er 540 og starfsmenn eru 70 talsins. Þá ræðir Steinunn Inga um fjárframlög til framhaldsskóla og segir þau einfaldlega ekki duga. „Framhaldsskólar sinna lykilhlutverki við að undirbúa ungt fólk fyrir frekara nám eða störf og virka þátttöku í samfélaginu. Það ætti engum að koma á óvart að það kostar fullt af peningum að halda úti framhaldsskóla. Það kostar að svara almennt kröfum um þjónustu og fjölbreytt námsframboð sem mæta ólíkum þörfum nemenda, það kostar að kenna list-, iðn- og verknám, halda úti heimavist, bjóða nemendum upp að æfa sína afreksíþróttagrein samhliða náminu, það kostar að vera með starfsbraut með einstaklingsbundnum þörfum, sinna stuðningsþjónustu, styðja við heilbrigt félagslíf nemenda og svo mætti lengi telja.“

Þá skrifar skólameistari að aldrei hafa stærri árgangar verið innritaðir í íslenska framhaldsskóla en sl. tvö ár. Aðsókn í iðn- og verknám er að aukast og það er bullandi drifkraftur í íslenskum framhaldsskólum um allt land. „En ljóst er að 22 af 27 ríkisreknum framhaldsskólum eru reknir með halla, þar á meðal FVA eins og sjá má á ársreikningi á vef skólans. Það vekur því furðu að í nýrri fjármálaáætlun stjórnvalda fyrir árin 2026–2030 er boðaður verulegur niðurskurður til rekstrar framhaldsskóla þegar svo augljóst er að framlögin duga ekki til. Í því samhengi er vert að benda á að það eru þessi stjórnvöld sem gera kjarasamninga við opinbera starfsmenn og það eru sömu stjórnvöld sem ákveða einhliða húsaleigu framhaldsskólanna en laun og leiga eru stærstu útgjaldaliðirnir í rekstrinum.“

Brýnir stjórnvöld

Loks skrifar Steinunn Inga að í framhaldsskóla er lagður grunnur að hæfni sem einstaklingar og samfélag þurfa að hafa til að takast á við og nýta sér tækifæri komandi ára. „Það er því furðulegt að fjárveitingar dragist saman á sama tíma og það vantar fjármagn inn í kerfið og stjórnvöld segjast leggja áherslu á þekkingu, nýsköpun og aukna samkeppnishæfni. Það er öllum ljóst að fjárfesting í menntun unga fólksins okkar skilar sér margfalt til baka til samfélagsins til langframa í öflugri einstaklingum, fjölbreyttara atvinnulífi og sterkari byggðum.“