Ekki hef ég tölu á hversu oft ég hef heitið sjálfum mér því að eiga aldrei eftir að skrifa leiðara þegar kemur fram á lokadag blaðs á þriðjudegi. Að skrifa ritstjórnarpistil undir álagi þegar jafnvel er búið að vinna allar aðrar síður blaðsins, er hrein og klár ávísun á léleg og hroðvirknisleg skrif. Engu að síður heyrir það núorðið til undantekninga að ég sé svo mikið sem farinn að hugleiða efni í leiðara áður en þriðjudags morgunsólin teygir geisla sína til okkar. Sú var og raunin að þessu sinni. Að gefa sjálfum sér viljayfirlýsingu um að lofa einhverju leggur vissulega ekki sömu pressu og að gefa öðrum slíkt fyrirheit. Fyrir bragðið er svona persónuleg viljayfirlýsing býsna gagnslaus.

Við þekkjum flest fjölmörg dæmi um útgáfu viljayfirlýsinga sem gefnar hafa verið út af góðum hug. Mögulega gerist það oftar í aðdraganda kosninga en í annan tíma. Nú hef ég ekki tölu á fjölda viljayfirlýsinga um t.d. Borgarlínu, Sundabraut eða byggingu Þjóðaríþróttahúss í Laugardalnum. Allt eru þetta verkefni sem fulltrúar stjórnvalda, ríkis og sveitarfélaga, hafa gjarnan gefið í aðdraganda kosninga. Sömu kosningaloforðin hafa jafnvel verið gefin kosningar eftir kosningar, áratug eftir áratug.

Samkvæmt orðabók er viljayfirlýsing skilgreind sem formleg og opinber tilkynning um fyrirætlanir í tilteknu máli. Sem dæmi eru undirritaðar viljayfirlýsingar um samstarf tveggja eða fleiri fyrirtækja, stofnana eða hóps fólks. Gallinn við viljayfirlýsingar er þó sá að gildi þeirra er takmarkað og jafnvel ekkert. Ef gefin er viljayfirlýsing í aðdraganda kosninga, og segjum að ný stjórn taki við að þeim loknum, þá er gildi slíkrar yfirlýsingar ekkert. Þó er alltaf hægt að segja að þessu og hinu hafi verið lofað, en skulbindingin sem slík hefur takmarkað gildi. Góður maður hafði á orði að einhver hafi haft tungur tvær og talað sitt með hvorri. Líklega geta Austfirðingar nefnt dæmi um slíkan loforðaflaum þegar jarðgöng ber á góma.

Sundabraut frá Reykjavík og á Kjalarnes er í mínum huga eitthvert mest notaða efni til viljayfirlýsinga sem snertir okkur. Í hálfa öld hefur verið talað um þessar brýr og vegfyllingar eins og ekkert væri sjálfsagðara. Svo þegar menn hafa haldið að umræðan væri að leiða til einhvers hefur verið skrifað undir viljayfirlýsingu og þaggað niður í baráttufólkinu, sem svo í einfeldni sinni trúir að styttast muni í framkvæmdir. Þessi helsta þjóðleið milli landshluta er fyrir bragðið svo aum að ekki er um að ræða tvær aðskildar akbrautir til tveggja átta, nema lítinn hluta leiðarinnar. Vegurinn er því stórhættuleg slysagildra. Núverandi innviðaráðherra lofaði þessari framkvæmd hratt og örugglega fyrir kosningar og aftur þegar hann fékk verkefni samgöngumála inn á sitt borð. Sundabraut væri bara alveg að koma! Nú er komið í ljós að minnsta kosti þriggja ára töf verður við hönnun brautarinnar meðal annars vegna þess að við syðri enda brúarsporðsins vilja íbúar ekki sjá slíkan veg. Tekist er á um göng eða brú og hvorki gengur né rekur. Það á því eftir að fella nokkur tré til að búa til pappír fyrir viljayfirlýsingar um þetta verkefni. Rétt eins og um þjóðarleikvang, Borgarlínu og öll hin málin.

Í Skessuhorni í vikunni er ekki nema ein lítil frétt þar sem viljayfirlýsingu ber á góma. Töluvert saklaust mál þar sem golfarar á Skaganum vildu geirnegla stuðning núverandi flokka í bæjarstjórn fyrir „góðu veðri“ varðandi stækkun golfvallarins um níu holur. Eftir hálfan mánuð verður svo kosið og veðjað á að sömu flokkar komist til valda að nýju og þá verði hægt að minna á viljayfirlýsinguna. Allt sem ég þekki um stækkun þessa golfvallar er jákvætt í mínum huga og fram kom í máli þeirra sem rituðu undir téða viljayfirlýsingu að stuðningur við verkefnið myndi ekki tefja framkvæmdir við aðra uppbyggingu íþróttamannvirkja. Allt á það eftir að koma betur í ljós síðar.

Magnús Magnússon

Viljayfirlýsingar