Í vor verður kosið til sveitarstjórna á Íslandi, nánar til tekið laugardaginn 16. maí. Frestur til að skila inn framboðum rennur út á hádegi föstudaginn 10. apríl. Enn eru því tveir mánuðir til stefnu fyrir þá hópa og samtök sem ætla að bjóða fram krafta sína.

Ég er ekkert endilega að segja að óþolinmæði sé farið að gæta, en vissulega finnst mér athyglisvert að ennþá hafi ekki eitt einasta framboð á Vesturlandi sýnt á spilin. Menn eru ekkert að flýta sér í ljósi fyrrgreinds frests og jafnvel að einhvers konar störukeppni sé hafin. Félagsleg deyfð er kannski hluti skýringarinnar en reyndar má segja að hefð sé fyrir því að fólk velji stutta en þess snarpari baráttu um hylli kjósenda.

Á höfuðborgarsvæðinu eru menn röskari til verka. Í kjölfara forvals eða vals í þrengri hópi hafa verið kynnt nöfn þeirra sem skipa efstu sætin. Fólk hefur vissulega tekist á en baráttunni lokið með niðurstöðu sem fólk verður að sætta sig við. Nú ef ekki, þá kýs fólk bara eitthvað annað. Gárungar hafa haft það á orði að Sjálfstæðisflokkur sé nú þegar búinn að tryggja sér oddvitasæti á fjórum framboðslistum í sjálfri höfuðborginni, þar af ber einn listinn nafn flokksins. Kannski boðar það breytingar og gefur vísbendingu um hvaða flokkar munu taka við stjórnartaumunum í borginni í vor? En auðvitað á vesælum sveitamanni að vera sama hvernig borgarbúar hagi sínum málum. Þó get ég viðurkennt að ég er spenntur að vita hvernig samgöngumálum innan höfuðborgarinnar verður háttað í framtíðinni. Fær maður yfir höfuð bílastæði, verður farandi um götur borgarinnar á einkabíl eða mun borgarlína taka yfir alla almenna skynsemi? Allt spurningar sem skipta okkur landsbyggðartútturnar máli í ljósi þess að ýmsar mikilvægar þjónustustofnanir eru til húsa í miðbæ eða vesturhluta borgarinnar. Til dæmis er væntanlegt þjóðarsjúkrahús statt vestan við mesta umferðarhnút landsins og þangað jafnvel einungis fært með sjúkraþyrlu, hefði verið gert ráð fyrir lendingarpalli fyrir hana!

Við næstu kosningar fækkar sveitarfélögum hér á Vesturlandi um eitt, við sameiningu tveggja í Borgarfirði. Eftir standa átta stjórnsýslueiningar mismunandi stórar. Í engu þessara sveitarfélaga hefur nýr framboðslisti verið kynntur. Tveir einstaklingar hafa reyndar lýst yfir vilja til að leiða sína lista, en talsvert fleiri hafa gefið út að þeir hyggist hætta. Draga sig í hlé og nýta lögvarinn rétt sinn til þess að vera utan stjórnmála jafn lengi og þeir hafa setið við völd. Einhver framboð hafa auglýst á samfélagsmiðlum eftir mögulegri þátttöku á framboðslista og eru því væntanlega einungis á höttunum eftir fólki sem er á umræddum samfélagsmiðlum. Áhuginn virðist vera takmarkaður, enda er þátttaka í félagsstarfi ekki endilega það sem heillar mest þorra fólks.

En vonandi ná allir flokkar og hagsmunahópar sem það vilja að bjóða fram í tæka tíð. Það er nefnilega svo gott fyrir lýðræðið að hinn almenni kjósandi hafi val um tvo og helst fleiri lista í hverju sveitarfélagi. Verstu tvær sviðsmyndir sem hægt er að teikna upp er einmitt að einungis komi fram einn framboðslisti þannig að það verði sjálfkjörið og fólk þurfi ekki einu sinni að dubba sig upp til að mæta á kjörstað. Að mínu áliti er hinn slæmi kosturinn sá að í fjölmennum sveitarfélögum komi enginn listi fram þannig að fara verði í persónukjör. Í fjölmennum sveitarfélögum er það slæmur kostur því útilokað er að allir þekki alla og kjósi því ekkert endilega hæfasta fólkið til forystu. Fólk sem er svo án baklands í heilt kjörtímabil. Vinsældakosning á samfélagsmiðlum í aðdraganda kosninga gefur ekki endilega bestu myndina af hæfileikum fólks. Miðað við fjölda íbúa í sveitarfélögum hér á Vesturlandi er mögulega eitt sveitarfélag það fámennt að það réttlæti persónukjör. Lögin hins vegar útiloka aldrei persónukjör, en hver segir að öll lög séu skynsamleg?

Ég óska öllum framboðum og einstaklingum sem tilbúnir eru til þátttöku í stjórnmálastarfi velfarnaðar í störfum sínum næstu daga og vikur. Vonandi mun hæfileikaríkt og kröftugt fólk verða valið; fólk sem getur áorkað miklu og bætt samfélagið. Verst af öllu er nefnilega ef lítið framboð er af framboðum.

Magnús Magnússon

Um framboð af framboðum