Á síðustu vikum höfum við áþreifanlega fengið að finna fyrir duttlungum veðráttunnar. Hver lægðin á fætur annarri hafa vaðið yfir landið og fært með sér hvassviðri og hryssingslegt veður. Ástæðuna segja veðurfræðingar þá að tveir köldustu kjarnarnir yfir stóru meginlöndunum hafa komið sér í þægilega stöðu og dæla lægðum á færibandi til okkar. Annar þessara kjarna er yfir Norður Ameríku, oft nærri Hudsonflóa og Baffinslandi, og er kallaður Stóri-Boli. Hinn er þá yfir norðanverðri Asíu eða öllu heldur Síberíu og stundum Alaska. Til aðgreiningar frá Bola er sá gjarnan nefndur Síberíu-Blesi. Þessu halda þeir fram veðurfræðingarnir sem maður treystir; Einar, Trausti og hinn smekklega klæddi Óli sem reglulega fræðir okkur um þá Blesa og Bola í sjónvarpinu.

Það er eitt gott við snjókomuna og dimma veðrið. Þá eru nefnilega ekki illa gáttaðir túristar að þvælast í vegaköntun í þeim tilgangi að leita að norðurljósum. Halda sig þá á hótelunum og eru ekki að einhverju kvöldbrölti. Blíðviðri gerði milli lægða á sunnudaginn og þá um kvöldið fór þetta fólk allt út að aka á fínu bílaleigubílunum. Í frétt hér í blaðinu má lesa lýsingu Bergs í Reykholti sem þurfti þá um kvöldið að skreppa suður í höfuðborgina. Mildi að hann keyrði ekki niður tvo eða þrjá ferðamenn á suðurleið. Á heimleiðinni seint um kvöldið voru síðan báðir bílaleigubílarnir sem fólkið var á klesstir utan vegar, vel prýddir gulum borða frá lögreglunni. Vonandi hefur enginn borið skaða af.

Fyrir rúmum hálfum mánuði ákvað ég einn og óstuddur að fara í svona svaðilför þegar ein þessara lægða gekk yfir. Átti erindi upp í Reykholtsdal og þurfti því að aka í austan hvassviðri, byl og hálku fyrir Hafnarfjall. Blessunarlega hafði ég valið þyngsta bílinn á heimilinu til þessarar farar á alvöru negldum vetrardekkjum. Þetta síðdegi var einungis gul viðvörun í gildi fyrir Faxaflóasvæðið. Eftir á að hyggja tel ég að allir viðbragðsaðilar, Vegagerðin og Veðurstofan hafi séð eftir því að gera ekki viðvörunina frekar á litinn eins og forseti ónefnds stórveldis. Allavega skapaðist þarna á fimmtán kílómetra vegarkafla algjört ófremdarástand og eftir á að hyggja er þakkarvert að enginn hlaut varanlegan skaða. Að vísu þurfti að færa á sjúkrahús konu sem misst hafði hurðina af bíl sínum í rokinu og var við það að ofkælast þegar henni var bjargað af vösku björgunarsveitarfólki. Þá sluppu einnig með skrekkinn farþegar í strætisvagninum sem af einhverri óskiljanlegri ástæðu var staddur þarna í veðurhamnum og hálkunni skammt frá Hafnará. Ég horfði á þegar þessi strætisvagn lét undan einni vindhviðunni og snerist einar níutíu gráður á punktinum. Framendi bílsins einfaldlega fauk til en afturendinn, þar sem mótorinn er, hélt bílnum á hjólunum. Lærdómurinn sem ég dreg af þessari ævintýraför minni er sá að ég er þakklátur fyrir þá akstursreynslu sem ég öðlaðist í sveitinni forðum. Þá mun mér sömuleiðis líða miklu betur þegar ég borga næstu afborgun af bílaláninu sem hvílir á jeppanum.

Ekki er nokkur vafi í mínum huga að verulega skortir á upplýsingagjöf til ferðamanna sem hingað til lands koma. Einkum held ég að það séu bílaleigurnar sem þurfa að bæta sig í þeim efnum. Mögulega þarf eftirlitsiðnaðurinn svo að fylgjast betur með þessum bílaleigufyrirtækjum. Rökstuddur grunur er um að leiðbeiningum sé ábótavant til óvanra erlendra ferðamanna um akstur á þjóðvegum landsins. Margt þetta fólk hefur aldri ekið við aðstæður sem nokkurn tímann líkjast þeim sem hér geta orðið. Sumt af þessu fólki hefur jafnvel sjaldan eða aldrei ekið bílum yfirleitt, hvorki heima hjá sér né annarsstaðar. Það er því verulegt umhugsunarefni hvernig skerpa má á þeim reglum sem gilda um akstur bílaleigubíla á Íslandi. Vitað er að hluti alvarlegra slysa og banaslysa í umferðinni er í tilfellum ferðafólks sem ekki gerir sér grein fyrir aðstæðum. Á björtum sumardegi sleppur þetta kannski til, en alls ekki að vetrarlagi þegar allra veðra er von.

Magnús Magnússon

Þegar allra veðra er von