Á laugardaginn skundaði þjóðin á kjörstað og kaus sér hreppsnefnd, borgarstjórn, bæjarstjórn eða sveitarstjórn, allt eftir því hvernig sveitarfélagið er að umfangi og mannfjölda. Reyndar var ekki kosið á öllum stöðum því í nokkrum sveitarfélögum voru sjálfkjörnir listar. Ég tek ofan fyrir verðandi bæjarstjórn í Snæfellsbæ sem bauð íbúum upp á kosningakaffi. Hreint ekki sjálfgefið, en vel gert.

Á liðnum dögum hefur verið mikið rætt og ritað í hefðbundna miðla sem og á samfélagsmiðla. Sjálfur las ég inn vel á annað hundrað greinar frá frambjóðendum og tel mig því þekkja bærilega stefnu margra sem nú taka völdin. Á til þess að gera stuttri kosningabaráttu verður að beita öllum ráðum til að koma málstað sínum á framfæri. Til dæmis voru heimsóknir á vinnustaði. Margar myndir sá ég af frambjóðendum sem voru að heimsækja þreytulega bændur í sauðburði, fengu að halda á lömbum og birtu svo ofursætar myndir í kjölfarið. Hvað er einmitt betra en að einmitt kynna sér hin raunverulegu störf til sjávar og sveita? Það geta nefnilega hæglega liðið fjögur ár til næstu heimsóknar.

Þá var boðið til veislu og kaffisamsætis, kynninga á frambjóðendum og blásið til funda. Misjafnlega vel var mætt á þessa fundi. Ég komst á a.m.k. þrjá fundi í svipað mörgum sveitarfélögum. Á einum þeirra voru mættir að minnsta kosti fimm sem ekki mátti spyrða við eitthvert framboðanna. Sá fundur var því til takmarkaðs gagns, en vissulega gat ungmennafélagið selt veitingar og safnað í ferðasjóðinn. Á öðrum fundi sem ég mætti á voru fleiri mættir sem ekki fylgdu einhverju framboðanna. Fundarstjórn þar var nokkuð ákveðin, jaðraði við svona framhaldsskóla próf í hraðaspurningum þegar mest gekk á. Gulu og rauðu spjöldin hiklaust sett á loft ef menn ætluðu að vera með einhverja langloku í svörum sínum. En það er einmitt við slík tilefni sem menn missa út úr sér svör sem mögulega hefði mátt ígrunda örlítið betur. Á einum fundanna fékk til að mynda eitt framboðanna spurningu um hvað gera ætti í málefnum eldri borgara? Svarið kom um hæl; „nú við ætlum að láta stækka kirkjugarðinn.“ Fát kom á meðframbjóðendur viðkomandi og reynt var eftir mætti að koma með einhverjar skynsamlegar tillögur um að bjóða upp á fleiri félagsvistir eða teygjuæfingar í íþróttasalnum. Besta tilsvarið sem ég heyrði sjálfur var þegar oddviti Sjálfstæðisflokksins á Akranesi var spurð út í hina hvimleiðu svínaskítslykt af Kjalarnesi, sem líklega er ekki á valdi bæjarstjórnar að gera eitthvað við. Í svari sínu lofaði hún hins vegar að beita sér fyrir því að á næsta kjörtímabili yrði önnur ríkjandi vindátt.

Þá eru til sagnir um ýmis skemmtileg mismæli á framboðsfundum. Eiður heitinn Guðnason safnaði slíkum, en hann kom á marga fundi á sinni tíð. Meðal annars átti einhver að hafa sagt; „allir flokkar hafa verið að bera í víurnar hver við annan,“ og vísaði þar til að ýmsir reyndu að slá um sig með orðatiltækjum sem þér réðu illa við. Annar sagði að; „öll kurl hafi verið tínd til grafar.“ Það færist svo í vöxt að margir segjast ætla að „leggja lóð á vogarskálarnar til að bæta ástandið.“ Hafa augljóslega enga hugmynd um að einungis eru lögð lóð á aðra vogarskálina til að vita þyngdina á því sem vigtað er á hinni.

Þrátt fyrir stutta kosningabaráttu og sumsstaðar jafnvel allsnarpa, þar sem rennt var í manninn í stað málefnisins, komst þjóðin að niðurstöðu. Kosið var í ríflega sextíu stjórnir sveitarfélaga sem munu fá það hlutskipti að deila út gæðum og vinna að bættum hag þegnanna næstu árin. Að þessu sinni varð víða svokölluð hægri sveifla. Reyndar ekki í einu sveitarfélagi vestur á fjörðum þar sem oddviti eins framboðs hafði gert gott betur en að stíga í vænginn við maka eins mótframbjóðanda síns. Það spurðist snarlega út og var framboðinu eins og það lagði sig refsað grimmilega. Vika getur verið löng í pólitík og allt getur gerst. Jafnvel á einu augnabliki ef menn gæta ekki að sér.

Að endingu óska ég nýkjörnu sveitarstjórnarfólki á Vesturlandi til hamingju með árangurinn og megi þeim farnast sem best í störfum sínum.

Magnús Magnússon

Lóðin á vogarskálina