Tónlistarkonan geðþekka, Laufey Lín Jónsdóttir, hlaut um helgina Grammy verðlaun fyrir nýjustu hljómplötu sína A Matter of Time. Skaut þar ref fyrir rass ekki minni stjörnum en Elton John og Lady Gaga. Gerir aðrir betur! Þá var í síðustu viku kunngjört að loðnukvótinn yrði á þessari vertíð tæp 200 þúsund tonn. Vænta má þess að verðmætasköpun fyrir þjóðarbúið verði á þriðja tug milljarða króna vegna loðnunnar. Árangur Laufeyjar er erfiðara að tekjufæra, en vafalaust eru jákvæð áhrif gríðarlega mikil af stórstjörnu eins og Laufey er orðin. Geðþekk kona sem geislar af og ber hróður Íslands um veröld víða.

Þar með má segja að jákvæð tíðindi liðinna vikna séu upp talin. Því miður. Íslenskt efnahagslíf er að mínu áliti á afar slæmum stað og ljóst að stefnir í þrot á ýmsum sviðum. Botnfrosinn fasteignamarkaður lýsir ágætlega stöðunni. Stjórnvöldum, bæði á þingi og stjórnkerfinu svo sem í stofnun Seðlabankans, eru mislagðar hendur. Verðbólga mælist nú yfir fimm prósent, jafnvel þótt stýrivextir séu með þeim hæstu í vestrænum heimi. Þetta stjórntæki sem stýrivextir eru er einfaldlega ekki að virka. Stjórnvöld leggja á aukna skatta og atvinnulífið sér þann eina kost í stöðunni að fækka fólki og hækka verðlag. Við erum því komin með hreina og klára víxlverkun verðhækkana og verðbólgu. Afleiðingin kemur m.a. fram í vaxandi atvinnuleysi, háu verði fákeppnisfyrirtækja á matvörumarkaði, bankar smyrja óhóflega ofan á stýrivextina þannig að skuldsett heimili og fyrirtæki eru komin í nauðvörn. Við þessar aðstæður fordæmi ég allar aðgerðir ríkisstjórnarinnar sem boða hækkaðar álögur í stað þess að sýna þann kjark að draga saman í opinberum útgjöldum.

Ríkisstjórnin á að baki hina hefðbundnu hveitibrauðsdaga þar sem nýjum stjórnvöldum er einatt gefið ráðrúm til að sanna sig. Hrinda í framkvæmd stefnu sem sett var fram fyrir kosningar. Staðreyndin er sú að stefna þessarar ríkisstjórnar var að koma böndum á hallarekstur ríkissjóðs. Stefnir hún á að ná jafnvægi í ríkisrekstrinum árið 2027. En mun það nást? Mitt svar er afráttarlaust nei. Það mun koma í ljós að rúmlega 20 milljarða króna tekjuauki af loðnuveiðum er eins og dropi í hafið í samanburði við það sem er að gerast. Ég er til dæmis svartsýnn fyrir hönd fyrirtækja í landinu sem eiga að vera að leggja inn í þjóðarbúið hin raunverulegu verðmæti. Peningana sem samneyslan síðan fær til að standa undir opinberum rekstri, heilbrigðiskerfi, greiða lífeyri eldra fólks og svo framvegis.

Að óbreyttu mun því fækka í þeim hópi fyrirtækja sem skaffa raunverulegar tekjur. Við sjáum til dæmis að ferðaþjónustan er í þröngri stöðu. Tölur sýna svo ekki verður um villst að vetrarferðaþjónusta er að dragast saman. Sigurvegarar í keppni um hylli erlendra ferðamanna eru Norðmenn og önnur þau lönd sem markaðssetja sig af krafti. Í ljósi þess að ferðaþjónusta er ein af þremur stærstu stoðum atvinnulífsins er vítavert að landið skuli ekki markaðssett sem vænlegur áfangastaður. Ég hef á undanförnum vikum rætt við nokkra sem koma að hótel- og veitingarekstri og eru þeir á einu máli um að krónan sé of dýr, engin markaðssetning er í gangi og tekjur hafa því minnkað mikið. Hér á okkar svæði má svo að auki nefna að þrengingar eru í stóriðjunni sem leiðir til færri verkefna ýmissa verktaka sem hafa sinnt störfum þar. Byggingastarfsemi dregst hratt saman enda dettur engum heilvita manni í hug að byggja hús sem ekki seljast þegar raunvextir eru yfir tíu prósent.

Já, við erum ekki á góðum stað efnahagslega. Það er galið hvernig opinberir aðilar skella ítrekað á almenning hækkuðum álögum. Auk kílómetragjalds, sem var illa undirbúið, get ég af handahófi nefnt stofnun sem við erum því miður rekstrarlega háð að eiga viðskipti við. Það er fyrirbrigðið Íslandspóstur sem nú hefur tvisvar á 31 degi hækkað gjaldskrá sína til okkar um 31 prósent, fyrir að bera út blöðin til áskrifenda okkar. Með sama áframhaldi verða engin blöð borin út hér á landi. Það er að mínu viti lögreglumál hvernig þessi ohf. stofnun hagar sér. Er nema von að spurt sé; hvar endar þetta? Skilaboð mín til stjórnmálamanna eru skýr; þið verðið annað hvort að gera betur en þetta, eða víkja.

Magnús Magnússon