Við birtum í Skessuhorni í sumar ferðasögu Flemming Madsen um Evrópu í þremur þáttum. Vegna galla í myndum birtist annar kafli ferðasögunnar ekki hér á vefnum og skal nú bætt úr því með hluta þeirra mynda sem fylgdu með í prentútgáfu Skessuhorns. Fyrsta kafla Evrópuferðalagsins lauk í bænum Deggendorf í Þýskalandi, sem kvaddur var að morgni sunnudagsins 28. júní í steikjandi hita. Þessi hluti sögunnar er beint framhald af því.

Nú var ferðinni heitið til München, þar sem hitta átti vininn Jóhannes. Þaðan ætluðum við að hjóla í tæpa viku um nokkur hinna víðfrægu fjallaskarða Alpanna á mörkum Þýskalands, Austurríkis og Ítalíu.

Yfir fjallaskörðin fjögur:

Grossglockner Hochalpenstrasse, Staller Sattel, Passo Gavia og Passo dello Stelvio

Við félagarnir hittumst daginn eftir hjá BMW hjólaleigunni í München og rúlluðum svo af stað áleiðis til borgarinnar Zell am See í Austurríki. Að vetri til er borgin vinsæll áfangastaður skíðatúrista í austurrísku Ölpunum og á sumrin er þar áberandi mikið af stórum múslímskum fjölskyldum. Snjöllu markaðsfólk hafði nefnilega dottið í hug að bera Zell am See saman við himnaríkið sjálft. Í hugum múslíma er þar talið vera stórt og mikið stöðuvatn umkringt háum fjöllum og sú lýsing á einkar vel við um Zell am See. Hér er líka mun svalara en á heimaslóðum fjölskyldnanna, sem hingað sækja úr hitanum heima. Ekki spillir fyrir viðskiptalífinu að þetta virðist ekki vera fátækasta fólkið úr röðum múslíma.

Eftir morgunmat næsta dag lá leiðin út úr bænum í átt að hinu þekkta fjallaskarði, Grossglockner Hochalpenstrasse. Þar var komið að hliði og öll mótorhjól rukkuð um 36 evrur fyrir aðgang að veginum upp skarðið. Hann var að mestu leyti breiður og vel merktur. Auk auk þess var þarna malbikað og því auðkeyrt og áskorunin í samræmi við það, þ.e.a.s lítil. Reyndar er þar undanskilinn mjór steinlagður vegur upp á hæsta toppinn þar sem tækifæri gafst fyrir mynd af landslaginu með Alpanna í bakgrunni. Leiðin er afar falleg og útsýnið magnað, en kapparnir tóku sér heldur of lítinn tíma til þess að stoppa og njóta, eins og verða vill, þegar fleiri eru saman.

Á Grossglockner var mikil umferð af alls kyns ökutækjum og vægast sagt nokkuð túristalegt. Kaffihúsið þarna uppi lagði sig heldur ekki fram við að bjóða upp á góðar veitingar, flestir gestanna kæmu jú hvort sem er ekki aftur.

**Jói og Flems á toppi skarðsins Gross Glockner Alpenstrasse**

Þegar yfir Grossglockner-skarðið var komið var stefnan tekin eftir fallegum fjallvegum á lítið fáfarið skarð að nafni Staller Sattel (Passo Stalle). Skarðið er á landamærum Austurríkis og Ítalíu og er vegurinn niður sunnan megin verulega brattur, þar að auki einbreiður. Umferðinni er því stýrt með einstefnuljósi, þar sem lokað er í 45 mínútur og opið í 15. Eftir gætilegan akstur niður skarðið voru 60 kílómetrar til ítölsku borgarinnar, Bolzano. Þetta var á háannatíma og hitinn kæfandi. Menn voru líka orðnir þreyttir eftir ótalmargar og krappar beygjur. Þrátt fyrir að kílómetrafjöldinn þennan dag hafi ekki verið voðalegur reyndist hann strembinn fyrir eldri menn á þungum hjólum.

**Úr hótelglugganum blasti við mósaíkþak dómkirkju Bolzano**

Næsti dagur átti því að vera auðveldur og ákveðið var að láta nægja að keyra til bæjarins Bormio við suðurenda fjallaskarðsinsPasso dello Stelvio. Auk þess virtist ekki sniðugt að leggja í Stelvio þennan dag vegna úrhellisrigningar og þrumuveðursspár. GPS- leiðsögutækið gaf upp ca. 170 km til Bormio og þar af fyrstu 40 km á hraðbraut. Eftir nokkurn akstur ogkaffistop var byrjað að rigna. Þá var farið í regngalla og ekið áfram í gegnum fjölda lítilla fjallaþorpa.

Þegar komið var fram hjá þorpinuPonte di Legno var vegvísir sem á stóð: Bormio 45 km. Leiðsögutækið gaf upp hálfan annan klukkutíma þangað en eitthvað fannst okkur bogið við þær upplýsingar miðað við vegalengd.Þrumuveður var skollið á og rigningin farin að færast í aukana. Eftir hvíldarstopp mjókkaði vegurinn skyndilega og varð einbreiður. Þar var ekið fram á nokkra hetjur á reiðhjólum sem púluðu upp snarbrattan fjallveginn í regninu.

Þá kom upp í minnið mótorhjólaferð með syninumá sömu slóðum fyrir all nokkrum árum. Vorum við á leið upp skarðið Passo Gavia, sonurinn á Kawasaki hjólinu sínu sem lét illa að stjórn við svo erfiðar aðstæður. Þegar við vorum komnir eitthvað áleiðis, harðneitaði hann að halda áfram ferðinni. Snérum við feðgar því við og ókum yfir Stelvio skarðið til baka á tjaldstæðið.

Var það nú orðið ljóst að GPS-tækið hafði einmitt leitt okkur Jóa yfir Passo Gavia á leið okkar til Passo dello Stelvio. Útskýrði það hve langan tíma ferðin tók en Passo Cavia-skarðið er frægt fyrir að vera erfiður kafli á leið Giro d´Italia hjólreiðakeppninnar. Að þessu sinni var ekki um annað að ræða en að drífa í þessu, við félagarnir vorum jú á hjólum sem gerð eru fyrir svona ævintýri. Af því mátti svo læra, að láta ekki tæknina alltaf ráða ferðinni.

**Myndavélin lítur veðrið bjartsýnni augum en hjólandi ferðalangar**

Fram undan voru endalausar 180° beygjur á einbreiðum, hálum vegi og ekki var nokkur leið að sjá hvort umferð kæmi á móti. Rigningin var orðin all rosaleg og hitastigið hafði lækkað úr 20° niður í 4°. Við það bættust vindkviður og var því komið sannkallað, íslenskt skítaveður. Skyggnið gegnum gleraugu og hjálmgler var varla til staðar. Undirritaður vildi nú halda áfram ogklára dæmið en félaginn hélt nú ekki og heimtaði kaffistopp á veitingastaðnum efst uppi í 2.652 metra hæð. Ökuþórarnir voru þá orðnir ískaldir og satt að segja nokkuð búnir á því, bæði á líkama og sál. Hanskar og skór rennblautir. Það var ekki fyrr eneftir heitt kaffið að kjánunum datt í hug að kveikja á handfangs- og sætishita lúxushjólanna áður en lagt yrði í hann aftur.

Vegurinn niður leit á köflum frekar út fyrir að vera árfarvegur en þjóðvegur. Ferðahraðinn var því líklega á köflum sá hægasti, sem hægt er að halda jafnvægi á mótórhjóli. Búið var að laga neðri hluta vegarins, svo niðurferðin gékk töluvert betur. Eigi að síður reyndist ferðin yfir Passo Gavia verulega erfið, svo ekki sé meira sagt. Þegar komið var til Bormio lentum við í basli með að finna hótelið, Albergo Gufo. Þegar það loks tókst var klukkan orðin 17:30 í stað 13:30 eins og GPS-inn hafði lofað okkur.

Eftir þrekraunir dagsins gerðum við svo vel við okkur með því fara á góðan veitingastað, þar sem pantaður var skrýtinnmatur. Undirritaður fékk sér t.d. súkkulaðilegnar grísakinnar.

**Jói á götu í Bormeo sem er notalegur ítalskur bær við Passa dello Stelvio skarðið**

Morguninn eftir var loks farið yfir fjórða og síðasta fjallaskarðið, hið fræga Passo dello Stelvio. Ferðin gekk vel um ótalmargar og krappar sveigjur og beygjur þrátt fyrir aragrúa af hjólreiðamönnum. Bílaumferð var mikil og fjöldinn allur var þarna af mótorhjólum, að sjálfsögu. Heilir á húfi vorum við komnir aftur í byggð um hádegið. Ekki langar undirritaðan þó að fara Stelvio-skarðið aftur, þvílíkt var umferðarkraðakið og leiðinjafnframtstórhættuleg.

**Passo dello Stelvio fjallgarðurinn og vegurinn um fjallaskarðið**

Nú var stefnan sett til baka til München og lá leiðin í fyrstu gegnum margbrotið og fallegt fjallalandslag. Eftir að komið var á hraðbrautina var ekið ansi hratt (á íslenskan mælikvarða) þá ca. 300 km sem eftir voru.

Dagur í München

Daginn eftir var keyrt á milli mótorhjólagræjubúða í Münchenen lítið keypt. Um kvöldið var farið á ítalskan veitingastað með mjög svo skrautlegum húsráðanda. Hann söng t.d. hástöfum fyrir einn gestinn sem átti afmæli og var allt í öllu. Staðurinn bauð upp á frábæran mat og þá bestu Tiramisu, sem við höfðum bragðað.

Til Litháens um Austurríki, Tékkland, Slóvakíu og Póllandi

Daginn eftir var komið að kveðjustund. Var henni fundinn staður ca. miðja vegu milli München og borgarinnar Passau, sem var næsti áfangastaður sjálfs Evrópuferðalagsins. Þangað ókum við saman á hraðbraut og við bakaríið, sem þarna var, var mikið grátið og knúsast. Eftir það sneri Jói við til München og undirritaður hélt áfram á rólegum sveitavegum.

Leiðin lá nú óvænt yfir landamærin til Austurríkis og var stoppað í sveitaþorpi að nafni Altheim. Fyrir utan þorpskrána sat ungt heimafólk og þampaði bjór í sumarhitanum. Hinum megin götunnar sátum við þau eldri undir sólhlíf með kaffibolla og sprudelwasser. Eins og svo víða á þessu svæði mátti sjá vel viðhaldin gömul hús og fallega kirkju. Athygli vakti að hér er enn að finna gamaldags póstkassa auk sjálfsala af sömu gerð og undirritaður stalst fyrir 60 árum til að kaupa úr sígarettur og sælgæti, fyrir pening úr veski mömmu.

**Í altmodisches Altheim. Sjálfsalar ef einhvern man eftir svoleiðis**

Frá Altheim var ekið yfir ána Inn til Bæjaralands í Þýskalandi en áin myndar hluta af landamærunum milli Austurríkis og Þýskalands. Landslagið breyttist nú úr flötu landbúnaðarlandi í skógivaxið svæði og vegurinn hlykkjaðist notalegaáður en rennt var inn í úthverfi áfangastaðarins, borgarinnar Passau. Hótelherbergið, sem þar beið, var á efri hæð verslunarmiðstöðvar, umhverfið risastórt, steindautt bílaplan og gólfteppi hótelsins grútskítug.

Í Passau búa 53 þúsund manns og er nær fjórðungurinn háskólastúdentar. Í upphafi bjuggu hér Keltar og síðar Rómverjar, svo saga bæjarins er 2000 ára gömul. Miðbærinn stendur á eins konar hálfeyju þar sem árnar Dóná, Inn og Ilz sameinast og gengur borgin undir nafninu „Þriggja fljóta borgin“. Vegna staðsetningarinnar var Passau á miðöldum mikilvæg verslunarmiðstöð og þá helst fyrir salt. Auk þess var borgin fræg fyrir „Passau sverðin,“ sem voru vönduð sverð framleidd hér.

Treglega gekk að fá leigubíl frá hótelinu og inn í miðbæ Passau. Þá var skapið orðið stirt, fordómarnir komnir á fullt og því slegið var föstu að borgin væri sjálfsagt ekkert merkileg, bara enn ein í stíl við Lübeck og Erfurt.

Þegar í bæinn var komið breyttist fýlan yfir hóteli og leigubílastandi í stórt bros, því Passau tekur stórkostlega vel á móti manni. Hér eru notalegirveitingastaðir út um allt og húsin í fallegum litum, aðallega bleikum, oft ríkulega skreytt. Mikið er um örmjóar götur og tengigöng þeirra á milli. Breiður, steinlagður göngu- og hjólreiðastígur liggur meðfram ánum Dóná og Inn í kringum miðbæinn. Borgarbúar og jafnvel heilu fjölskyldurnar sáust slappa hér af og unga fólkið var í líflegum samræðum þar sem virtist vera gamalllandgangur.Börn hjóluðu um á bryggjukantinum í fylgd forelda sem ekki kipptu sér upp við áhættuna. Á bryggjunni eru veitingastaðir, háskólabyggingar og söfn og við hana höfðu feikna langir fljótabátar, útbúnir sem lúxushótel, lagst að fyrir nóttina.

Unga fólkið var uppdressað þetta laugardagskvöld og skemmtistaðir farnir að opna. Hvítur Roll Royce með niðurrúllaða glugga og boom- box á fullu sigldi fram hjá torginu við St. Stephen´s dómkirkjuna. Þar var beðið eftir leigubíl heim eftir gefandi kvöldi í miðbæ Passau.

Um sjöleytið morguninn eftir vakti hávaðasamur hópur karlmanna gesti hótelsins. Jók það enn frekar á slæmar tilfinningar gagnvart þessumóskemmtilega gististað. Því var farið snemma af stað og Passau kvödd.

Leiðin út úr borginni bauð upp á frábært útsýni þar sem vel sást hvernig árnar þrjár renna saman. Vegurinn tók síðan að hlykkjast gegnum bæverska skóga þjóðgarðsis á landamærum Þýskalands og Tékklands þar til komið var að tékknesku borginni Ceske Budejovice. Umferð var lítil og framvinda fararinnar góð og því var ákveðið var að aka lengra. Í bjartsýniskasti var pantað gott hótel nálægt bænum Trencin í Slóvakíu. Aksturinn þennan dag endaði með því að verða rúmlega 500 km langur þvert í gegnum margbreytilegt landslag Tékklands. Þar af voru ca síðustu 100 km eknir í rigningu en hitastigið var nú orðið notalegt í fyrst sinn á ferðalaginu.

Eftir góðan nætursvefn í Trencin á uppgerðu óðalssetri, allt of fínu að mínu skapi, var haldið áfram í rigningu og stefna lögð á Pólland. Þegar þangað var var komið hafði stytt upp.

Vegna vegavinnu var umferðinni beint út af hraðbrautinni og þegar leit hófst að bensínsölu blöstu útrýmingabúðir nasista, Auschwitz-Birkinau, óvænt við. Ekki var annað hægt en að stoppa dágóða stund og minnast hörmunganna sem hér áttu sér stað undir stjórn þýsku nazistanna.

Dagsferðinni lauk í borginni Kielce í Póllandi en íbúar hennar eru rúmlega 190 þús. Kielce liggur ca. 200 km norður af Slóvakíu og hafði ég aldrei heyrt hennar getið. Þegar rölt var um í borginni til þess að soga að sér bæjarstemninguna varð fljótt ljóst að Kielce hefur setið eftir hvað uppbyggingu varðar. Tilfinningin var lík því að vera kominn aftur í tímann. Austantjalds íbúablokkir blöstu við og hús, sem lítt hefur verið haldið við, en ekki vantaði háreistakirkjubyggingu. Hvorki Rolls Royce, Lamburghini eða túristar sáust í götumyndinni.

Í miðbænum var að finna göngugötu með verslunum og svo virtist sem margir búðaeigendur snobbuðu fyrir útlenskum nöfnum. Hér voru búðir t.d. merktar Kopenhage, Manhattan og Las Vegas. Oft var ekki séns að sjá hvers konar starfsemi tengdist þessum nöfnum.Lítið var um að vera þetta mánudagskvöld og lífið virtist ganga fremur hægt hér. Það var eitthvað dapurlegt við stemninguna en líka eitthvað fallegt, mannlegt og aðlaðandi. Upplifunin varð svo myndræn að farið var á flug með myndavélina.

Fyrir utan að njóta borgarinnar þennan dag hafði hugurinn mikið snúist um hollan kvöldmat. Var því vandað til þegar kom að því að finna góðan matsölustað. Matseðill staðarins sem varð fyrir valinu bauð m.a. upp á hið ágæta gríska salat en það hafði all oft orðið ofan á í ferðinni. Nú var það hins vegar platti með grilluðu grænmeti sem freistaði, auk réttar sem á seðlinum hét „Fried parmesanchips“. Þetta virtist geta orðið spennandi og öðruvísi máltíð, ekki síst með með djúpsteiktum parmesan-osti í forrétt. Rétturinn sem þjónninn svo birtist með reyndist vera náfölar franskar með smávegis af rifnum osti og tómatsósu. Síðan kom grænmetið reyndist til mikillar undrunar djúpsteikt en ekki grillað og um það bil helmingur þess franskar úr sætum kartöflum. Með þessu var borin fram hvítlaukssósa. Holla máltíðin var sem sagt orðin að gamaldags frönskum með tómatsósu í forrétt og rauðum frönskum með dálítið af djúpsteiktu grænmeti og hvílaukssósu í aðalrétt. Eftir þessa matarupplifun var rölt heim á hótelið með magann kúffullan af grillmat og hugann af allt öðruvísi bæjarstemningu en hingað til í ferðalaginu.

Því skal skotið hér inn að handboltalið Kielce vann Champions League (Meistaradeild Evrópu) árið 2016. Nokkrir Íslendingar hafa leikið með liðinu þó ekki hafi það verið það árið. Einn þessara íslensku handboltamanna á að hafa sagt í viðtali, að þótt sér fyndist Kielce ekki sérlega falleg borg, hafi fólkið þar reynst honum vel. – Með hættu á að lenda í vandræðum skal þess getið, að það er nákvæmlega þannig sem undirritaður hefur það með Akranes: Ljótur bær með góðu fólki sem reynst hefur ofboðslega vel. Kielce gæti e.t.v. verið upplagt vinabæjarefni, kæru Akurnesingar!

Næsta dag voru eknir ca. 400 km yfir flatlendi fram hjá höfuðborginni Warszawa. Næturstaðurinn var sveitahótel nálægt borginni Bialystok, ekki langt frá landamærum Litháens. Hér bjó L.L. Zamenhof, sem þróaði Esperanto-tungumálið og er bærinn lítið þekktur fyrir annað. Það smárigndi alla leiðina og trassað var að fara í regngalla því vindurinn þurrkaði fötin jafn óðum. Síðustu 5 km voru reyndar eknir í meiriháttar dembu og blotnaði hjólakappinn nú alveg inn að skinni.

Fallega sveitahótelið, Korona Park Klewinowo, er staðsett í skóglendi langt úti sveit og þar var fámennt. Hér var gott að slappa af eftir marga daga á ferð. Á veitingastað hótelsins var einn réttur í boði og það á slaginu 17. Í ljós kom að eldaður hafði verið einn af þjóðarréttum Pólverja, Pierogi, og það bara fyrir undirritaðan. Var um að ræða eins konar kjötbollur vafðar inn í deig, sem bornar voru fram í soði með steiktum beikonteningum. Þetta var heldur fölur og bragðlítill réttur sem líktist mest tortellini-pasta fylltu með kjöthakki. Vonandi hefur kjötið ekki verið úr evrópuvísundunum sem eiga sínar síðustu vistarverur í skóginum kringum hótelið. Uppi á herbergi var slakað á við sjónvarpsgláp, þar sem Úkraínustríðið tók mikið pláss, eins og í öllum fréttamiðlum hér um slóðir.

Næsta dag lá leiðin til Kaunus í Litháenen þangað eru tæpir 300 km. Hitastigið var 12° í ekta íslensku roki og rigningu ogekið var á sveitavegi ÁN hjólfara sem fyllast af vatni eins og heima á Íslandi. Á leiðinni hvarflaði hugurinn að því hve mikið Íslendingar gætu öfundast út í vegakerfið í Póllandi. Jók það enn á sannfæringuna um að Ísland verði brátt fullgilt EU-land. Verður þá hraðbraut til Akureyrar forgangsefni ásamt lagfæringu á vaxtastiginu?

Þegar nálgast var landamærin sat þar á stalli storkur í hreiðri. Þann fugl hefur höfundur ekki séð síðan hann var barn á Suður-Jótland í Danmörku. Storkurinn kvaddi þannig fyrir hönd Póllands við landamærin yfir til Litháens áður ennýr kafli ferðalagsins hófst.

Evrópuferðalag Flemmings sumarið 2026 – annar hluti