
Báru birtuna inn í húfunum
Svo virðist sem þjóðvegir landsins ætli að koma sérlega illa undan vetri. Víða eru að koma í ljós holur með hvössum brúnum þannig að fólk sprengir jafnvel dekkin á bílum sínum ef það gætir ekki að sér. Þegar allt er komið í óefni mæta svo velviljaði starfsmenn ríkisins með hjólbörur og handskóflur og moka kaldbiki í stærstu holurnar. En vandamálið lagast ekki við það, nema í örstutta stund. Eiginlega svona plástur á svöðusár og er álíka gagnlegt og þegar bræðurnar frá Bakka hugðust forðum bæta aðstæður sínar með því að bera sólarljósið inn í kofa sinn í húfunum. Þrátt fyrir þessa plástra myndast næstu daga ný hola í hjólfarinu skammt frá eftir því hvernig viðrar. Ástæðan fyrir þessu er sú að burðarlag undir vegunum er ónýtt. Og hví skyldi það vera, jú nema vegna þess að peningar til viðhalds veganna hafa ekki skilað sér. Virðast daga uppi til annarra verkefna hjá hinu opinbera.
Víða í landshluta okkar hafa alvöru vegaframkvæmdir og stórvirkar malbikunarvélar ekki sést í áratugi. Vegir sem lagðir voru fyrir tuttugu, þrjátíu eða fimmtíu árum, hafa verið að mestu án viðhalds. Vegirnir síga smám saman undan umferð, burðarlagið færist úr stað og slitlagið getur ekkert annað en brotnað og horfið. Ég ætla ekki að nefna dæmi um einstaka staðsetningu, veit að lesendur þekkja ýmsa slíka staði af eigin raun.
Ekki skortir neitt upp á álögur sem bíleigendur greiða fyrir kaup og notkun bíla sinna. Þeir fjármunir eru hins vegar ekki að renna til þess sem þeir upphaflega voru hugsaðir, þ.e. til viðhalds og uppbyggingar vega. Ef allt er talið eru álögur á bíleigendur um 80-110 milljarðar króna á ári og líklega mætti á örfáum árum endurgera alla ónýtu stofnvegina með þeim peningum, ef þeir væru ekki teknir í eitthvað allt annað.
Nú er það svo að á landsbyggðinni þrífst atvinnustarfsemi sem að langmestu leyti snýst um öruggar samgöngur. Fiskflutningar fara t.d. um vegina, allir fólksflutningar, aðföng til landbúnaðar, iðnaðar, börn á leið í skóla og svo framvegis. Öll atvinnustarfsemi byggist á samgöngum sem eru lífæðin. Með slæmum vegum molnar því undan fleiru en vegunum sjálfum.
Nú þegar kosningar til sveitarstjórna fara í hönd þyrstir mig að vita hvort frambjóðendur láti heyra í sér um þessi mál. Þótt það sé ekki í verkahring sveitarfélaga að leggja þjóðvegi, þá er það vissulega í verkahring sveitarstjórnarfólks að benda fjárveitingavaldinu á það sem aflaga hefur farið. Hér í Skessuhornsi hafa á liðnum árum ótal margar fréttir verið skrifaðar um það þegar sveitarstjórnir og Samtök sveitarfélaga hafa tekið höndum saman og farið suður bónleið til bjargar. Jafnvel hitt að máli ríkisstjórnir og bent á það hróplega ósamræmi sem hefur viðgengist í fjárveitingum til uppbyggingar stofnvega eftir landshlutum. Stjórnmálamennirnir hafa tekið á móti þessum bænaskjölum, boðið upp á kaffi og jafnvel kleinur og þakkað gestunum fyrir komuna. Síðan gerist ekkert. Bara alls ekkert.
Ég ætla ekki að hafa þetta lengra að þessu sinni, til gefa rými fyrir litla mynd sem Olgeir Andrésson tók í síðustu viku af holum á Innnesvegi í Hvalfjarðarsveit. Eftir að myndin birtist komu reyndar velviljaðir menn frá Vegagerðinni og settu á að giska hálfa hjólbörufylli af köldu biki í holuna. Sá þriðjungur af fermetra er nú burðugasti hluti Innnesvegar.
