Á Íslandi tíðkast fulltrúalýðræði, þar sem sveitarstjórnarfulltrúar eru kjörnir á fjögurra ára fresti og fara með valdið á milli kosninga. Margt getur þó gerst á fjórum árum, nýjar áskoranir komið upp sem varða framtíð sveitarfélagsins, mál sem varða hagsmuni íbúa. Við í Íbúahreyfingunni stöndum fyrir breytta nálgun í stjórnmálunum og stjórnsýslunni.

Sveitarfélagið og sveitarstjórn eiga ekki að vera stofnanir sem taka ákvarðanirnar einhliða fyrir hönd íbúanna heldur í samvinnu og samtali. Sveitarfélag er þjónustustofnun við íbúana. Margt má betur fara. Sumt er augljóst eins og að halda kynningarfundi á tímum þannig að sem flestir eigi kost á að mæta og þeir séu auglýstir með nægum fyrirvara. Fundargerðir sveitarstjórnar eiga að innihalda rökstuðning fyrir ákvarðanatöku þannig að íbúar geti áttað sig á hvaða ástæður og rök búa að baki.

En við viljum ganga lengra en það með enn meira samráði og opnari stjórnsýslu: við viljum halda reglulega íbúafundi þar sem málefni á döfinni eru kynnt fyrir íbúum til að skapa opið samtal um þau mál. Nauðsynlegt er að slíkir fundir séu haldnir á því stigi máls að hægt sé að hafa áhrif á útfærslur verkefnisins, frekar en að vera aðeins tækifæri til að gera athugasemdir eða andmæla því sem sveitarstjórnarfulltrúar hafa þegar ákveðið að skuli sett í forgang. Við viljum einnig beinna íbúalýðræði í stórum málum sem hafa veruleg bein áhrif á framtíð íbúanna og sveitarinnar, svo sem við gerð fjárhagsáætlana og breytingar á aðalskipulagi. Það væri gert með ítrekuðum kynningum til íbúa, opnum fundum og umræðum áður en greidd eru atkvæði um breytingar.

Stórar ákvarðanir, eins og aðalskipulagsbreytingar sem settar eru af stað á miðjum kjörtímabilum, án slíks aðdraganda geta verið algjör forsendubrestur fyrir sumra íbúa í sveitinni. Segjum sem svo að þjónustureitur í þínum byggðarkjarna sé tekinn út úr skipulagi eftir þú fluttir í framtíðarheimili þitt? Segjum sem svo að skilgreining næstu lóðar við þína sé breytt í athafnasvæði, með áform um léttan iðnað? Er ekki eðlilegt að það fari fram einhver umræða í samfélaginu áður en farið er af stað með slíkt? Við búum í skemmtilegu og fallegu sveitarfélagi og framtíðarásýnd þess verður mótuð á næstu kjörtímabilum. Kemur framtíðaruppbygging á Grundatangasvæðinu ekki íbúum sveitarfélagsins við?

Við vitum að íbúalýðræði tekur tíma, kostar þolinmæði og því fylgir einhver kostnaður. En við teljum þess virði að eiga þessi samtöl við íbúa, sem verða auðvitað ekki alltaf sammála sveitarstjórnarfólki, og í gegnum þau skoðanaskipti geta komið fram nýjar lausnir og leiðir. Með auknu samráði við íbúa eykst lýðræðisleg umræða og tenging milli sveitarstjórnar og íbúa. Það getur skapað lifandi samfélag og aukið sátt um ákvarðanir og stefnu sveitarfélagsins, þar sem íbúar kynnast sjónarhornum annarra, og fá að kynnast þeim rökstuðningi sem liggur að baki ákvarðana sveitarstjórnar.

Íbúar sveitarfélagsins búa yfir þekkingu og hugmyndum sem við töpum á að virkja ekki. Þau sem búa hér í sveitarfélaginu okkar eiga skilið að fá að tjá sínar skoðanir og hafa áhrif á stefnu sveitarfélagsins, ekki aðeins í sveitarstjórnarkosningum á fjögurra ára fresti heldur einnig á milli þeirra. Sveitarstjórn sækir vald sitt til íbúanna og þann 16. maí getið þið sett X við Í og þá verður það hjá ykkur oftar en á fjögurra ára fresti. Við í Íbúahreyfingunni viljum vinna að því með ykkur kæru sveitungar.

 

Jóhanna Ingisól Sævarsdóttir

Höf. skipar 6. sæti á lista Íbúahreyfingar Hvalfjarðarsveitar í komandi kosningum