Þetta fyrsta ár íbúasamtakanna Sólar til framtíðar hefur verið nokkuð viðburðaríkt og eins og þeir vita sem fylgjast með fréttum og umræðu í þjóðfélaginu þá er engin hætta á að lognmolla komi til með að einkenna félagsskapinn eða þann vettvang sem á annað borð gefur sig út fyrir að vilja verja náttúruna og lifandi byggðir.

Baráttan um sveitirnar

Ákveðið var með afar stuttum fyrirvara að halda málþing á Hvanneyri í ágúst. Þrátt fyrir einn af bestu heyskapardögum sumarsins var húsfyllir sem segir sitt um mikilvægi málefnisins. Umræðuefni málþingsins var vindorka í Borgarfirði og nágrenni. Hvar stöndum við, hvert viljum við stefna? Við fengum fjóra afbragðs fyrirlesara til að flytja erindi og svo voru stuttar fyrirspurnir að loknu hverju erindi. Ráðherra umhverfis- og orkumála mætti á fundinn og flutti sitt ávarp þar. Erindin; í upphafi skal endinn skoða þar sem fjallað var um nauðsynlega langtímasýn í vindorkumálum, 10 góðar ástæður til að segja nei við vindorkuverum og eru vindmyllur góður kostur fyrir Ísland þar sem m.a. var bent á að auðveldlega mætti fá meiri nýtingu út úr þeim vatnsaflsvirkjunum sem þegar eru í notkun ef áhugi væri á að koma til móts við þarfir fjárfesta. Lokaerindið var síðan baráttan um sveitina. Hvert viljum við stefna? Þar sem m.a. var sagt frá sex ára baráttu íbúa við Grjótháls vegna fyrirhugaðs vindorkuvers þar.

Meintur misskilningur íbúanna

Í grein Davíðs Sigurðssonar sem birtist fyrr í vikunni er talað um meintan misskilning íbúa Borgarbyggðar um stuðning Framsóknarflokksins í Borgarbyggð við uppbyggingu vindorkuvera í sveitarfélaginu. Fyrir íbúa sem hafa einmitt barist af öllu afli gegn vindorkuáformum kemur þessi grein svolítið eins og köld tuska í andlitið. Vissulega er því fagnað að Framsóknarmenn séu loksins komnir í lið með okkur, það hefði mátt gerast fyrr. Hingað til hefur sveitarstjórn hleypt vindorkuerindum framkvæmdaraðilanna áfram án nokkurrar sýnilegrar mótstöðu og nægir að nefna nú síðast samþykkt mælimasturs fyrir vindorkuver á Grjóthálsi (sem er reyndar stórhættulegt allri flugumferð en viðvörunarljós á því slokknaði í þrumuveðrinu um daginn). Barátta íbúanna hefur sannarlega ekki verið á neinum misskilningi byggð.

Ekki tekið tillit til umsagna varðandi aðalskipulagið

Stjórn Sólar til framtíðar tók þá ákvörðun að leggja fram stjórnsýslukæru til innviðaráðuneytis um þá ákvörðun sveitarstjórnar að samþykkja endurskoðað aðalskipulag Borgarbyggðar 2025-2037. Þessi ákvörðun var ekki létt en var tekin þegar í ljós kom að sveitarstjórn hafði ekki haft hagsmuni íbúanna að leiðarljósi þegar kom að umfjöllun um vindorku eða tekið tillit til einnar einustu umsagnar íbúanna en þeir höfðu sent inn margar umsagnir, flestar á þann veg að umfjöllun um aðalskipulag væri ótímabært þar sem hvorki lægi fyrir regluverk né stefna um iðnaðinn á landsvísu. Einnig gagnrýndu íbúar þær takmarkanir sem sveitarstjórn setti varðandi vindorkuver og töldu þær of vægar til að mynda þá takmörkun sem segir að fjarlægðarmörk vindorkuvers frá byggð sé einn kílómetri. Því er fljótlegt að svara að öll svör sveitarfélagsins við umsögnum íbúanna voru á einn veg, umfjöllun um vindorku verður ekki breytt. Byggðaráð boðaði stjórn Sólar til framtíðar á fund út af kærunni og í framhaldi af því bauð sveitarstjórn að taka út úr aðalskipulagi kort sem sýnir takmarkanir á vindorku. Stjórn Sólar til framtíðar tók ekki því boði enda kortið bara myndræn framsetning á texta í aðalskipulagi.

Stefnu í vindorkumálum á aðeins að setja fram í samráði við íbúana

Án þess að ég ætli að tala mikið um það sem komið hefur frá sveitarstjórn þá er það svo að þau hafa bent okkur á að aðalskipulagi megi alltaf breyta – en eru þó sjálf ekki tilbúin að breyta til að koma til móts við íbúana. Þau segja að það sé í raun rammaáætlun sem muni ákveða uppbyggingu vindorkuvera og að þeim í sveitarstjórn hafi borið skylda til þess að fjalla um vindorku í héraðinu vegna þess að landskipulagsstefna kveði svo á um. Þetta er að sumu leyti rétt en þó ber að geta þess að í landskipulagsstefnu er talað um að stefnu um vindorku skuli setja fram í samráði við íbúa og í sátt við umhverfi og samfélag og það er langt frá því að sveitarstjórn hafi gætt að því. Að auki er landskipulagsstefna ekki bindandi heldur einungis leiðbeinandi.

Engar vindmyllur á okkar vakt – takk!

Nú þegar hefur Miðflokkurinn gefið það út að það verði engar vindmyllur á þeirra vakt í sameinuðu sveitarfélagi Borgarbyggðar og Skorradalshrepps. Við fögnum því að Framsókn hafi nú líka gefið út að það sé ekki á þeirra stefnuskrá að vinna að vindorkukostum í héraðinu. Við köllum því eftir stefnu Borgarbyggðarlistans og Sjálfstæðismanna varðandi þessi mál og vonumst eftir því að framvegis hafi sveitarstjórnir sveitarfélagsins það að leiðarljósi að eiga gott samtal og virkt samráð við íbúa sveitarfélagsins.

 

Guðrún Sigurjónsdóttir

Höf. er bóndi og í stjórn íbúasamtakanna Sól til framtíðar