Áður en ég reyni að svara því þá er kannski rétt að segja aðeins frá sjálfum mér. Ég er menntaður húsasmíðameistari, slökkviliðsmaður og byggingarfræðingur og starfa hjá Eflu verkfræðistofu. Ég er giftur Báru Daðadóttir félagsráðgjafa og saman eigum við fjögur börn, tvær stelpur á leikskólaaldri og tvö börn í grunnskóla. Ég hef búið á Akranesi í rúmlega ellefu ár og elska það. Akranes er frábær staður til að ala upp börn og samfélagið hér er einstaklega gott.

Móðir mín er fædd og uppalin á Akranesi og sem barn kom ég oft upp á Skaga til að heimsækja ömmu og afa, Kristján Leó Pálsson og Bertu Bergsdóttir, sem bjuggu á Suðurgötunni og Skarðsbrautinni, og frændfólk mitt hér. Afi sagði mér margar sögur af því hvernig bærinn byggðist upp og á ferðum okkar dáðist ég alltaf að þessum fallegu húsum sem öll virtust geyma sögu. Það má því segja að ég hafi alltaf haft mikinn áhuga á uppgerð eldri húsa. Þessi áhugi þróaðist svo yfir í það að verða mitt aðalstarf en ég starfaði sem húsamiður hjá Gamlhús og Minjavernd við uppgerð eldra húsnæðis, bæði í miðbæ Reykjavíkur og annars staðar á landinu en þar á meðal má nefna metnaðarfullt verkefni í Flatey á Breiðafirði, uppgerð á húsnæði sem til stóð að rífa en hýsir í dag hótel og samkomuhús. Ég held að það sé óhætt að segja að hefði það raungerst væri samfélagið í þessari perlu Breiðafjarðar fátækara. Er því ekki bara eðlilegt að spyrja, er nýtt endilega alltaf betra?

Þessi reynsla kom sér vel því síðar vann ég á arkitektastofu þar sem ég kom að hönnun og breytingum á eldra húsnæði. Áður en ég hóf störf hjá EFLU vann ég sem verkefnastjóri á Skipulags- og umhverfissviði Akraneskaupstaðar og tók síðar við sem byggingarfulltrúi á sama sviði og þekki því vel þau flottu verkefni sem hafa verið unnin á Akranesi á síðustu árum. Þar má nefna bæði nýframkvæmdir eins og húsnæði eldri borgara að Dalbraut 4, reiðhöll Dreyra, leikskólann Garðasel, fimleikahúsið og nýja íþróttahúsið á Jaðarsbökkum og aðrar flottar framkvæmdir eins og við Brekkubæjarskóla, Grundaskóla, Bjarnalaug og Jaðarsbakkalaug.

En hver er ávinningurinn af því að gera upp eldri hús og viðhalda því sem fyrir er í stað þess að rífa, skiptir sagan ekki máli?

Ég sé af því mikinn ávinning og nefni hér að saga húsanna og svæðisins heldur sér, vel uppgerð hús hafa þau áhrif að aðrir í kring fara að gera upp sín hús og það er langoftast töluvert betra fyrir umhverfið heldur en að rífa þau og byggja ný. Það þarf ekki endilega að afskrifa byggingar þó viðhald á þeirra hafi verið takmarkað jafnvel til langs tíma, en  við þurfum að leyfa okkur að hugsa, hvað kemur í staðinn og verður það betra en það sem nú er? En tímarnir breytast og mennirnir með og því þurfa bæjaryfirvöld að vera tilbúin til þess að rýma fyrir breytingum á skipulagi en þær ákvarðanir eiga og þurfa að vera vel ígrundaðar. Ég held að það geti allir nefnt dæmi bæði héðan af Akranesi eða frá öðrum stöðum á landinu þar sem vel uppgerðar byggingar eru hreint augnakonfekt. En því miður eru líka mörg dæmi þar sem hús hafa verið fjarlægð og ekkert komið í stað þess, bara sár í sögu tímans. Þegar við ferðumst erlendis sækjum oftast í þá hluta borgarinnar þar sem eldri húsin eru, sál og hjarta borgarinnar. Vinaleg svæði og oftar en ekki í góðum skala við fólk. Samspil eldri og nýrri húsa er oft áskorun og getur bæði heppnast vel og illa en með góðri framtíðarsýn og skipulagi er það mikils virði. Það eru ótrúlega mörg tækifæri til að hleypa lífi í fallega miðbæinn okkar og laða að ferðamenn og fyrirtæki og ekki síst okkur sem búum á Akranesi því okkur finnst líka gaman að upplifa líf og gleði í bænum okkar. Hér eru gríðarleg tækifæri en þar má nefna sementsverksmiðjusvæðið, svæðið í kringum gamla Iðnskólann og Bjarnalaug.

 

Karl Jóhann Haagensen

Höf. skipar fjórða sæti hjá Framsókn og frjálsum á Akranesi