Undanfarið hefur mikil umræða verið um framtíð Grundartanga og frekari iðnaðaruppbyggingu á svæðinu. Við viljum leggja orð í belg – ekki vegna þess að við séum á móti þróun eða atvinnuuppbyggingu, heldur vegna þess að við teljum mikilvægt að ræða líka þolmörk, lífsgæði og þá framtíðarsýn sem íbúar vilja fyrir sveitarfélagið sitt.

Við höfum fylgst vel með umræðunni um framtíð Grundartanga og skrifum Haraldar Benediktssonar um frekari uppbyggingu á svæðinu. Það er í sjálfu sér jákvætt að frambjóðendur segi skýrt fyrir hvað þeir standa og fari ekki í felur með sínar áherslur. Enginn getur sagt að það fari leynt að Haraldur vill stórauka uppbyggingu iðnaðar á Grundartanga. Við viljum hins vegar koma á framfæri annarri sýn.

Við sem búum næst svæðinu upplifum nú þegar áhrif starfseminnar daglega. Hávaða, ljósmengun, sjónmengun og áhyggjur vegna mengunarmælinga sem hafa farið yfir viðmiðunarmörk á undanförnum árum. Þetta er ekki ótti við hið óþekkta heldur reynsla af því sem þegar er orðið að veruleika.

Við erum ekki á móti Grundartanga né allri uppbyggingu. En við teljum að svæði, samfélög og náttúra hafi þolmörk. Rétt eins og land getur orðið fyrir ofbeit ef gengið er of hart fram, getur samfélag líka tapað þeim gæðum sem gera það eftirsóknarvert til búsetu ef jafnvægið tapast.

Það vekur líka spurningar þegar sagt er að engin kyrrstaða megi ríkja og að varast þurfi „afturhaldslegan málflutning.“ Við teljum að það eigi að vera sjálfsagður réttur íbúa að spyrja gagnrýninna spurninga um framkvæmdir sem geta haft áhrif á umhverfi þeirra og lífsgæði til framtíðar – án þess að sú umræða sé sett í neikvætt samhengi.

Við höfum einnig áhyggjur af því hvernig umræðan er stundum sett fram eins og aðeins sé einn valkostur fyrir framtíð Hvalfjarðarsveitar; sífellt meiri iðnaðaruppbygging. Á sama tíma er talað um fallega sveit, öflugan landbúnað, ferðaþjónustu og eftirsóknarverða búsetu. Við spyrjum einfaldlega; á sú framtíðarsýn ekki líka rétt á sér?

Við stundum sjálf ferðaþjónustu í Kalastaðakoti og sjáum verðmæti í náttúru, kyrrð og sérstöðu svæðisins. Það eru líka verðmæti sem skapa störf og byggð. Það er rétt að umhverfismatsferli eru mikilvæg. En það breytir því ekki að sveitarfélagið ber á endanum ábyrgð á skipulagi, stefnu og leyfisveitingum. Þess vegna skiptir máli að umræða um þessi mál sé bæði opin, yfirveguð og byggð á gagnkvæmri virðingu. Við teljum ekki að ábyrg umræða felist í því að hafna öllum efasemdum sem ótta eða stöðnun. Ábyrg umræða felst í því að horfast í augu við bæði tækifæri og afleiðingar. Framtíð Hvalfjarðarsveitar á ekki aðeins að ráðast af því hversu mörgum verksmiðjum er hægt að koma fyrir á Grundartanga, heldur líka af því hvernig samfélag við viljum vera og hvaða lífsgæði við viljum velja til framtíðar.

Kannski er líka rétt að hafa í huga að íbúum Hvalfjarðarsveitar hefur fjölgað um rúm 20% á síðasta áratug. Sú þróun hefur átt sér stað án stórra nýrra verksmiðjuframkvæmda á Grundartanga. Það sýnir að það eru fleiri leiðir til að byggja upp öflugt samfélag en eingöngu með sífellt meiri iðnaðaruppbyggingu.

Við teljum að framtíð Hvalfjarðarsveitar eigi að byggjast á jafnvægi – þar sem atvinnulíf, náttúra, búsetugæði, landbúnaður og ferðaþjónusta geta þróast saman án þess að eitt gangi of nærri öðru.

Hver er raunveruleg framtíðarsýn samfélagsins? Hefur þeirri spurning verið svarað?

 

Kveðja frá Kalastaðakoti.

Sigrún Vigdís og Karl Ingi