„Þótt þú sért ekki á sviðinu geturðu blómstrað“

Það var þegar Máni Björgvinsson fylgdist með syni sínum taka þátt í hæfileikakeppni á Suðurlandi í nóvember á síðasta ári sem hugmynd kviknaði. Hvers vegna ættu ungmenni á Vesturlandi ekki að hafa sambærilegan vettvang til að sýna hvað í þeim býr? Nú vinnur Máni, sem er tónlistarkennari við Grunnskólann í Borgarnesi, ásamt góðum hópi fólks að því að koma á fót Neista, nýrri hæfileikakeppni fyrir unglinga í grunnskólum á Vesturlandi. Markmiðið er að efla sköpunargleði, samvinnu og sjálfstraust ungs fólks og gefa sem flestum tækifæri til að láta ljós sitt skína. Máni er búsettur á Akranesi ásamt eiginkonu sinni, Unni Smáradóttur hjúkrunarfræðingi, og fjórum börnum þeirra. Hann er Reykvíkingur að uppruna en hefur búið á Akranesi frá árinu 2011. Samhliða kennslunni í Borgarnesi stundar hann meistaranám í kennslufræðum og sinnir tónlist af miklum krafti.

Hugmyndin kviknaði í áhorfendasætinu

Upphaf Neista má rekja til þess þegar Máni fylgdist með elsta syni sínum taka þátt í Skjálftanum, hæfileikakeppni grunnskólanema á Suðurlandi. Atriðið sem sonurinn tók þátt í bar sigur úr býtum og upplifunin vakti Mána til umhugsunar. „Mér fannst þetta alveg frábært. Á meðan ég horfði á keppnina hugsaði ég með mér að það væri engin svona keppni á Vesturlandi. Við erum með Skrekk í Reykjavík, Skjálfta á Suðurlandi og sambærilega keppni á Akureyri sem heitir Fiðringurinn. Af hverju ekki hér,“ spyr Máni.

Hugmyndin lét hann ekki í friði og í ágúst hófst undirbúningur fyrir alvöru. Verkefnið hefur síðan tekið á sig skýrari mynd og starfshópur vinnur nú að því að gera hugmyndina að veruleika. „Markmiðið er að allir grunnskólar á Vesturlandi sem eru með unglingadeild taki þátt. Hver skóli undirbýr sex mínútna sviðslistaatriði yfir veturinn og síðan koma allir saman á lokahátíð í apríl eða maí,“ útskýrir hann. Fyrirmyndin er sótt til þeirra hæfileikakeppna sem þegar hafa fest sig í sessi annars staðar á landinu. Neisti á þó fyrst og fremst að verða vettvangur fyrir ungmenni á Vesturlandi, þar sem sköpunarkraftur þeirra og samstarf fær að njóta sín. Verkefnið er unnið í samstarfi við skóla og hagaðila á svæðinu, meðal annars með aðkomu Samtaka sveitarfélaga á Vesturlandi.

**Skjálftinn, hæfileikakeppni sunnlenskra ungmenna, fór fram í fimmta sinn í nóvember í Íþróttahúsinu í Þorlákshöfn. Máni leitar í smiðju annarra landshluta með fyrirmynd að Neista.**

Allir eiga að geta fundið sitt hlutverk

Máni leggur ríka áherslu á að Neisti verði ekki eingöngu fyrir þau ungmenni sem hafa áhuga á að standa á sviði. Þvert á móti felist einn helsti styrkur verkefnisins í því hversu fjölbreytt tækifæri það geti skapað. „Þetta snýst fyrst og fremst um að sameina unglingadeildirnar og skólana. Svo er þetta líka fyrir þau sem vilja ekki vera á sviðinu. Það þarf að sjá um búninga, förðun og tæknimál. Það geta allir komið að svona atriði með einhverjum hætti,“ segir hann.

Hann telur þátttökuna geta haft mikið gildi fyrir sjálfsmynd og félagslegan þroska ungmenna. Með því að vinna saman að sameiginlegu markmiði fái þau tækifæri til að uppgötva eigin styrkleika, axla ábyrgð og öðlast aukið sjálfstraust. „Þótt þú sért ekki á sviðinu geturðu blómstrað,“ segir Máni og bendir á að ekki séu allir sterkir á sömu sviðum. Sumir njóti sín best í söng eða leiklist á meðan aðrir hafi hæfileika til að skapa umgjörðina, vinna með ljós, hljóð eða búninga. Viðbrögðin sem hann hefur fundið meðal unglinga í skólastarfinu gefa honum góða von um framhaldið, þótt undirbúningur verkefnisins sé enn á frumstigi.

Tónlistin og kennslan eiga vel saman

Máni hefur víðtæka reynslu af tónlist og skapandi starfi með ungu fólki. Hann starfaði áður við Heiðarskóla í Hvalfjarðarsveit, þar sem hann kenndi meðal annars tónmennt og list- og verkgreinar, en hefur nú starfað við skólann í Borgarnesi frá janúar í fyrra. Kennslan á vel við hann og ekki síst það að vinna með unglingum. Hann hefur meðal annars leikstýrt nemendum í sýningum og atriðum á árshátíðum og segir þann þátt skólastarfsins sérstaklega skemmtilegan. „Mér finnst alveg svakalega gaman að vinna með unglingum í leiklistinni,“ segir hann.

Tónlistin hefur jafnframt skipað stóran sess í lífi hans. Máni er starfandi trúbador og kemur reglulega fram við ýmis tækifæri. Hann leikur fyrst og fremst á gítar en kann einnig til verka á bassa og trommur. Undanfarin fjögur sumur hefur hann meðal annars komið að Brekkusöng í Húsafelli. „Það er alveg þó nokkuð mikið að gera í trúbador starfinu og þetta er mjög skemmtilegt,“ segir hann. Máni semur einnig eigin tónlist og hefur birt lög á YouTube. Hann vinnur nú að nýju lagi í hljóðveri og útilokar ekki að gefa út plötu síðar meir.

Vill að tónlistin sé fyrir alla

Áhugi Mána á að skapa fólki tækifæri til þátttöku birtist einnig í starfi hans við Tónlistarskólann á Akranesi. Þar hefur hann umsjón með svokölluðum fjölgreinahópi, þar sem fólki með fötlun og einstaklingum með þroskahömlun gefst kostur á að stunda tónlistarnám. Upphafið má rekja til þess að Símenntun á Vesturlandi leitaði til hans fyrir nokkrum árum og óskaði eftir því að hann héldi tónlistarnámskeið fyrir fólk sem býr við slíkar aðstæður. Síðar kom upp sú hugmynd að færa námið inn í starfsemi Tónlistarskólans á Akranesi og varð hún að veruleika. Nú er annar veturinn hafinn með því fyrirkomulagi.

Verkefnið fellur vel að þeirri sýn Mána að listir og skapandi starf eigi að vera aðgengilegt sem flestum, óháð hæfni eða aðstæðum. Sama hugsjón er að baki Neista. Þar á ekki aðeins að leita að hæfileikaríkustu söngvurunum eða leikurunum heldur skapa vettvang þar sem ungmenni með ólíka styrkleika geta unnið saman og upplifað gleðina sem fylgir því að skapa eitthvað sameiginlegt.

„Kveikjum í neistanum á Vesturlandi“

Fram undan er áframhaldandi undirbúningur og samstarf við skóla og aðra hagaðila á Vesturlandi. Máni vonast til að Neisti verði að árlegum viðburði sem ungmenni geti hlakkað til og tekið þátt í með stolti fyrir hönd skólanna sinna. Hann er sannfærður um að þörfin sé fyrir hendi og að verkefnið geti orðið mikilvæg viðbót við félags- og menningarstarf ungmenna á svæðinu. Aðspurður herju hann vilji helst koma á framfæri í lok samtalsins er svarið einfalt og lýsir vel þeim eldmóði sem drífur verkefnið áfram. „Ég vil bara hvetja alla skóla til að taka þátt. Kveikjum neistann á Vesturlandi!“

Vill kveikja neistann hjá ungmennum á Vesturlandi

„Þótt þú sért ekki á sviðinu geturðu blómstrað“

„Þótt þú sért ekki á sviðinu geturðu blómstrað“