„Við komum öll einhvers staðar frá og berum öll einhvern bagga“

Kristín Magdalena Ágústsdóttir hefur komið sér fyrir með litla og hlýlega meðferðarstofu í Borgarnesi þar sem hún tekur á móti fólki sem vill vinna með tilfinningar sínar, reynslu og þau sár sem lífið kann að hafa skilið eftir. Starfsemin ber nafnið „Leiðin til að elska mig, EQ þerapía“ og vísar nafnið ekki síst til þeirrar vegferðar sem Kristín hefur sjálf gengið. Hún segir markmiðið ekki vera að þurrka út fortíðina heldur að létta á þeim byrðum sem fólk ber með sér. „Við losnum aldrei við það sem gerðist, en við getum létt á byrðinni. Þá komumst við í gegnum lífið á annan hátt en þegar við burðumst áfram með skömm, sorg og reiði,“ segir Kristín.

Rætur í Borgarnesi

Kristín Magdalena fæddist á Seyðisfirði árið 1972. Móðir hennar, Ragnheiður Margrét Jóhannesdóttir, ólst upp í Borgarnesi og á rætur að rekja í húsið Arabíu, en faðir hennar, Ágúst Hjalti Sigurjónsson, er frá Ólafsvík. Foreldrar Kristínar skildu þegar hún var ellefu ára.

Kristín er fimm barna móðir og sex barna amma. Hún menntaði sig sem leik- og grunnskólasérkennari og starfaði á þeim vettvangi áður en leið hennar lá í nám í tilfinningagreindarmeðferð, svokallaðri EQ-þerapíu. Kristín bjó í níu ár í Noregi og þar kynntist hún hugmyndafræðinni sem síðar átti eftir að hafa mikil áhrif á líf hennar og starf. Fyrstu kynni hennar af EQ-fræðunum urðu raunar fyrir tilviljun í samkvæmi hjá Íslendingi sem þá bjó í Osló. Þar hitti hún Herdísi Pálsdóttur í fyrsta sinn og segist strax hafa heillast af hugmyndafræði hennar. „Ég sótti um námið árið 2018 en fékk ekki leyfi frá vinnu þegar inniloturnar voru, þannig að ég gat ekki byrjað þá,“ segir Kristín.

Vorið 2019 urðu hins vegar mikil umskipti í lífi hennar þegar hún veiktist alvarlega af heilahimnubólgu og varð óvinnufær. Þar með breyttust aðstæður hennar og í janúar 2020 hóf hún nám við EQ Institute í Noregi. „Ég gat hvort sem er ekki unnið og ákvað því að sækja aftur um og komst inn í námið. Vegna veikindanna var ég hins vegar oft mikið frá og það varð til þess að námið tók mig ári lengur en ella.“ Náminu, sem að jafnaði tekur þrjú ár, lauk Kristín því á fjórum árum. Hún segir það hafa verið ólíkt hefðbundnu bóknámi að því leyti að nemendur þurftu sjálfir að ganga í gegnum djúpa sjálfsvinnu og takast á við eigin reynslu, sorg og áföll. „Í náminu þurfti hver og einn að ganga sína eigin vegferð. Ég fann hvernig létti smám saman á bakpokanum hjá mér eftir því sem leið á. Þá áttaði ég mig á því að þetta væri mín leið til að læra að elska sjálfa mig.“ Þaðan kom nafnið á fyrirtækinu: Leiðin til að elska mig.

Aðspurð um muninn á þessari menntunarleið og sálfræði segir hún liggja í nálguninni. „Sálfræðingar ljúka fimm ára háskólanámi, en stór hluti náms EQ-þerapista er eigin tilfinningavinna. Við vinnum með okkar eigin sögu, áföll, samskipti og mynstur og þurfum að þekkja okkur sjálf niður í kjarnann. Það skiptir máli, því meðan við dæmum okkur sjálf er hætta á að við berum þann dóm inn í samskiptin við aðra.“

„Það er ekki til erfitt barn“

Bakgrunnurinn sem sérkennari hefur fylgt Kristínu inn í nýja starfið. Hún segir námið í Noregi hafa gefið henni svör við mörgum spurningum sem hún hafði glímt við í starfi með börnum. „Ein þeirra var hvernig ég gæti mætt barni sem líður illa eða sýnir erfiða hegðun. Mér finnst mjög mikilvægt að horfa á hvað liggur að baki hegðuninni. Það er ekki til erfitt barn, heldur barn sem á erfitt.“ Kristín segir þetta vera grundvallaratriði í þeirri sýn sem hún vill miðla áfram. Enginn vilji vera vondur eða erfiður. Hegðun eigi sér oft skýringar í reynslu fólks, aðstæðum þess og þeim tilfinningum sem það hefur ekki fengið tækifæri til að vinna úr. Sama eigi við um fullorðna. „Við komum öll einhvers staðar frá og berum öll einhvern bagga.“

Að horfa innan frá og út

Að mati Kristínar snýst tilfinningagreind meðal annars um að læra að þekkja sjálfan sig og horfa á sig innan frá í stað þess að meta sjálfan sig stöðugt með augum annarra. „Við erum svo oft að horfa á okkur utan frá og inn. Hvernig ætli öðrum líki við mig? Hvað finnst þeim um það sem ég geri, hvernig ég lít út eða hvernig ég lifi? Tilfinningagreind snýst meðal annars um að kynnast sjálfum sér og finna hver maður sjálfur er.“ Þar sé sjálfsást mikilvæg. „Því meiri ást sem þú hefur til þín, því auðveldara er að gefa hana öðrum. Það sem þú átt ekki sjálfur geturðu ekki gefið.“ Kristín leggur áherslu á að sjálfsást og sjálfsumhyggja séu ekki það sama og sjálfselska. Sjálfsumhyggja geti meðal annars falist í því að þekkja eigin mörk, segja nei þegar þess þurfi og leyfa sér að velja það sem gefur manni kraft.

Tilfinningarnar fá að vera til

Meðferðartímar hjá Kristínu eru að jafnaði tveir klukkutímar. Hún segir mikilvægt að gefa sér góðan tíma, ekki síst í fyrsta viðtali, svo traust geti myndast. „Fólk þarf fyrst að fá að kynnast mér og finna hvort það treystir mér.“ Í meðferðinni er unnið með þær tilfinningar sem koma upp hverju sinni. Skjólstæðingurinn getur lokað augunum, beint athyglinni inn á við og reynt að finna hvar tilfinningar birtast í líkamanum. Þaðan sé unnið áfram út frá því sem kemur upp.

„Sumir hafa lokað svo mikið á tilfinningarnar að þeir eiga erfitt með að finna þær í líkamanum. Þá verður þetta kannski meira samtal. Það er ekkert eitt form sem hentar öllum.“ Meginatriðið sé að skapa rými þar sem allar tilfinningar fá að vera til. „Hér má gráta, öskra og vera reiður. Ég verð ekki hrædd við þessar tilfinningar.“ Kristín segir sorg og reiði oft hafa verið bældar niður frá barnæsku. Börn hafi jafnvel fengið þau skilaboð að hætta að gráta eða fara afsíðis ef þau gætu ekki „hagað sér“. Með því geti barnið lært að ákveðnar tilfinningar séu óæskilegar. „Við getum elskað foreldra okkar og vitað að þeir gerðu sitt besta, en samt átt rétt á að vera sár eða reið yfir einhverju sem gerðist. Þetta tvennt getur alveg farið saman.“

„Ég spyr ekki hvað er að þér“

Kristín leggur áherslu á að mæta manneskjunni þar sem hún er stödd fremur en að einblína eingöngu á vandamálið. „Þegar fólk kemur til mín spyr ég ekki: Hvað er að þér? Ég spyr frekar: Hvað kom fyrir þig? Hvar ertu stödd eða staddur núna og hvernig líður þér?“ Hún telur flesta bera eitthvað með sér í bakpokanum eftir ferðalagið í gegnum lífið. Sumir eigi auðveldara með að vinna úr reynslu sinni en aðrir og hjá sumum geti gömul sár haft áhrif á sjálfsmynd, samskipti og það hvernig þeir takast á við lífið. „Sumir þora ekki einu sinni að leyfa sér að dreyma eða fylgja draumunum sínum vegna þess að þeim finnst þeir aldrei nógu góðir.“

Veikindin urðu vendipunktur

Kristín þekkir sjálf hvernig það er að keyra sig áfram og setja eigin þarfir aftarlega. Hún segist sem ung móðir lítið hafa kunnað að setja sjálfa sig í fyrsta sæti. „Ég kunni það einfaldlega ekki. Ég var alltaf að hugsa um aðra.“

Veikindin árið 2019 urðu stór vendipunktur í lífi hennar. Eftir þau þurfti hún að endurmeta margt og læra betur inn á eigin mörk. Hún er í dag öryrki en segir starfið sem EQ-þerapisti bæði gefandi og mikilvægt fyrir sig. Hún flutti aftur til Íslands vorið 2024 eftir níu ára búsetu í Noregi og fór smám saman að taka að sér skjólstæðinga. Fyrst reyndi hún að bjóða samtöl á netinu og síðar tók hún á leigu skrifstofuaðstöðu í Reykjavík. „Það var svolítið kalt yfir því, bara skrifstofa og stóll. En þetta var byrjun.“ Síðar fann hún aðstöðu hjá Kyrrð heilsusetri í Mjóddinni þar sem hún tekur nú á móti fólki einu sinni í viku, á föstudögum.

Opnaði stofu í Borgarnesi

Í janúar á þessu ári tók svo næsta skref við þegar Kristín stofnaði fyrirtækið formlega og opnaði stofuna í Borgarnesi. Fjölskyldan lagði hönd á plóg við undirbúninginn. Sonur Kristínar og faðir hans innréttuðu og hljóðeinangruðu rýmið svo hægt væri að skapa hlýlegt og rólegt umhverfi fyrir þá sem þangað leita.

Kristín tekur á móti fólki eftir samkomulagi og segir alla velkomna sem telja þessa nálgun geta hentað sér. Flestir skjólstæðingar hennar hingað til hafa verið konur og fremur í eldri kantinum, en vegna menntunar sinnar sem leik- og grunnskólasérkennari getur hún einnig unnið með yngra fólki. Hún segir karla enn vera í minnihluta þeirra sem leita til hennar og telur samfélagslegar hugmyndir um karlmennsku eiga þar hlut að máli. „Það hefur lengi verið kennt að karlmenn eigi að vera harðir og eigi ekki að sýna tilfinningar. Það getur fylgt því mikil skömm að opna sig, fara í þerapíu eða vinna með eigin tilfinningar.“

Draumarnir eru fleiri

Starfsemin í Borgarnesi er enn ung og Kristín lítur á hana sem ævintýri sem sé rétt að byrja. Hún vinnur nú að hugmyndum um fyrirlestra og námskeið samhliða einstaklingsmeðferðinni. Þótt hún hjálpi öðrum að takast á við ótta og efasemdir segir hún sjálfa sig síður en svo lausa við slíkar tilfinningar. „Þær koma alveg hjá mér líka. Má ég þetta? Get ég þetta? Vill einhver koma og hlusta á mig? Munurinn er kannski sá að nú get ég betur gripið þessar hugsanir þegar þær koma og unnið með þær.“ Hún segir samfélagið gjarnan setja á fólk langan lista yfir það sem það eigi, verði og þurfi að gera. Þar geti myndast stöðugt álag og tilfinning fyrir því að þurfa að standa undir væntingum annarra.

„Af hverju má til dæmis ekki vera drasl heima hjá mér? Fyrir hvern er ég að taka til? Er það fyrir mig eða vegna þess að mér finnst að aðrir ætlist til þess? Ef ég hef ekki orkuna, hvernig get ég þá sýnt sjálfri mér umhyggju?“ Þarna liggi að hennar mati stór hluti sjálfsumhyggjunnar; að geta hlustað á sjálfan sig og tekið ákvarðanir innan frá fremur en að stjórnast stöðugt af kröfum utan frá. „Þá get ég sagt: Nei, ég hef ekki orku í þetta. Eða: Já, mig langar að gera þetta og þess vegna segi ég já.“

Ferðalagið skiptir mestu

Þegar Kristín er spurð hvert markmiðið með þessari vegferð sé segir hún enga eiginlega endastöð vera til. Sjálfsþekking og sjálfsumhyggja séu verkefni sem fylgi fólki áfram í gegnum lífið. „Leiðin til að elska mig – eða þig – er ferðalag sem hvert og eitt okkar velur að fara. Það er enginn endapunktur. Það er ferðalagið sjálft sem skiptir máli.“ Og ávinningurinn? „Að öðlast frelsi til að njóta lífsins. Það er bara það besta í heimi.“

Leiðin til að læra að elska sjálfan sig

„Við komum öll einhvers staðar frá og berum öll einhvern bagga“

„Við komum öll einhvers staðar frá og berum öll einhvern bagga“