Guðlaug Ester Hlöðversdóttir lætur draumana leiða sig alla leið á Special Olympics

Það er fjör á heimilinu þegar blaðamann Skessuhorns ber að garði í Litla-Laxholti í Borgarhreppi. Hundarnir taka á móti gestinum af forvitni og kötturinn lætur sig ekki vanta. Á móti mér tekur Guðlaug Esther Hlöðversdóttir, ásamt móður sinni, Þorbjörgu Valdísi. Hláturinn er aldrei langt undan og það verður fljótt ljóst að hér býr ung kona sem hefur lært að horfa frekar á tækifærin en hindranirnar. Fram undan er stór stund í lífi Guðlaugar. Í lok október, þá nýorðin 18 ára, heldur hún til Ahrensburg í Þýskalandi, sem er rétt fyrir utan Hamborg, en mótið er haldið dagana 30. október – 1. nóvember, þar sem hún verður ein af fimm íslenskum keppendum sem taka þátt í Special Olympics í dansi. „Ég er mjög spennt,“ segir hún brosandi. Þótt um alþjóðlega keppni sé að ræða segist hún ekki hugsa mikið um verðlaun. „Ég ætla bara að hafa gaman af því að taka þátt.“ Þetta svar segir ef til vill meira um Guðlaugu en margt annað.

**Guðlaug og móðir hennar, Þorbjörg Valdís Kristjánsdóttir, eru glaðlyndar mæðgur og einkar samrýmdar. Þær eru miklir dýraunnendur**

Dansinn sem fann leiðina inn í hjartað

Dans hefur verið stór hluti af lífi Guðlaugar undanfarin þrjú ár. Hún æfir hjá Danslistarskóla JSB (Jassballettskóli Báru) í Reykjavík, þar sem hún hefur fundið bæði áhugamál og samfélag sem hentar henni vel. „Mér finnst skemmtilegast að æfa ný spor og dansa,“ segir hún. Fram að þessu hefur hún æft einu sinni í viku en nú hefur æfingunum verið fjölgað í tvær í viku, þar sem undirbúningur fyrir Þýskalandsförina er hafinn af fullum krafti. Þegar rætt er um ferðalagið lýsir Guðlaug því af yfirvegun þrátt fyrir að vera spennt. Hún veit að fram undan er stór upplifun en lætur spennuna ekki bera sig ofurliði. „Við verðum fimm sem förum,“ segir hún og bætir við að hún hlakki ekki síður til samverunnar með hópnum en sjálfrar keppninnar. „Ég ætla bara að hafa gaman,“ segir Guðlaug og ljómar í framan. Hún veit hvað hún syngur.

Fyrstu skrefin voru ekki auðveld

Móðir hennar brosir þegar talið berst að upphafinu. „Ég er svo gríðarlega stolt af þessari stelpu,“ segir Þorbjörg. Hún rifjar upp hvernig fjölskyldan frétti af sérstöku dansnámskeiði hjá Danslistarskóla JSB þar sem lögð er áhersla á að dans sé fyrir alla. „Við vorum svo heppin að vinkona okkar benti okkur á þetta. Það hafði verið erfitt að finna hreyfingu sem hentaði Guðlaugu, þannig að við ákváðum einfaldlega að prófa.“

En fyrsta skrefið var stórt. Nýtt umhverfi, ókunnugt fólk og langar ferðir til Reykjavíkur reyndu bæði á Guðlaugu og fjölskylduna. „Hún kom oft heim alveg örmagna, sérstaklega andlega. Í fyrstu sagðist hún aldrei ætla aftur. Guðlaug kinkar kolli. „Það er rétt.“ Hvað var erfiðast spyr blaðamaður? „Að kynnast nýju fólki og vera í ókunnugum aðstæðum.“ Það hefði verið auðvelt að hætta, en hún lét ekki deigan síga. „Svo liðu bara nokkrir dagar og þá langaði mig aftur.“ Þorbjörg segir að það hafi verið vendipunkturinn. „Eftir það fór þetta bara að ganga betur og betur. Núna erum við eiginlega í vandræðum ef hún kemst ekki á æfingu.“

**Guðlaug Esther á góðri stund með föður sínum Hlöðveri Hlöðverssyni. Ljósm. úr einkasafni**

Ótrúlegar framfarir

Dansinn hefur gert miklu meira en að læra ný spor. Hann hefur aukið sjálfstraust, styrkt félagsfærni og opnað dyr sem áður virtust lokaðar. Guðlaug hefur nú þrisvar stigið á svið Borgarleikhússins á nemendasýningum dansskólans, fyrir troðfullum sal áhorfenda. „Það er búið að vera alveg stórkostlegt að fylgjast með,“ segir Þorbjörg. „Munurinn á fyrstu sýningunni og þeirri síðustu er ótrúlegur. Hún hefur vaxið svo mikið.“ Guðlaug viðurkennir að hún finni sjálf muninn. „Já, mér finnst þetta miklu skemmtilegra núna.“ Móðir hennar bendir jafnframt á að dansinn hafi haft jákvæð áhrif á heilsuna. „Meira að segja gigtarlæknirinn hennar sá breytingar eftir að hún byrjaði að dansa. Hreyfingin og félagslegi þátturinn hafa skipt gríðarlegu máli.“

Litlu sigrarnir verða að stórum

Þegar Guðlaug talar um framtíðina gerir hún það án mikilla yfirlýsinga. Hún tekur eitt skref í einu. Hún hefur ferðast til Tenerife og Kaupmannahafnar en viðurkennir að Þýskalandsferðin verði allt öðruvísi. „Ég hef aldrei farið í svona keppni áður.“ Samt er enginn ótti í röddinni, aðeins eftirvænting, gleði og tilhlökkun hjá þessari brosmildu og jákvæðu stúlku. Kannski er það einmitt stærsti sigurinn. Fyrir fáeinum árum fannst henni erfitt að mæta í nýjan hóp fólks. Hún er búin að sýna á stóra sviðinu í Borgarleikhúsinu og nú er hún á leiðinni á alþjóðlegt svið, þar sem hún mun dansa fyrir framan áhorfendur alls staðar að úr heiminum. Þorbjörg horfir brosandi á dóttur sína. „Hún er búin að stíga svo langt út fyrir þægindarammann sinn. Síðasta árið hefur hún einfaldlega blómstrað.“

**Guðlaug Esther ásamt vinkonu sinni Katrínu Líf Vignisdóttur, sem býr í Melahverfinu, að undirbúa sig fyrir sýninguna í Borgarleikhúsinu. Ljósm. úr einkasafni**

Frjó hugsun og skapandi sál

Þótt dansinn skipi stóran sess í lífi Guðlaugar er hann langt frá því að vera eina áhugamálið. „Hún þarf alltaf að vera gerandi,“ segir Þorbjörg og brosir. „Hún er sífellt að búa eitthvað til. Hún prjónar, gerir skartgripi og hefur einstaklega ríka sköpunargáfu. Hún er bara mikil listakona.“ Guðlaug tekur undir það með sinni alkunnu hógværð. Hún kann vel við að skapa með höndunum og nýtur þess að sjá hugmyndir verða að veruleika – það sannast best á fallegu peysunni sem hún klæðist og prjónaði sjálf. Þegar talið berst að framtíðinni hefur hún ekki ákveðið nákvæmlega hvað hún ætlar að taka sér fyrir hendur eftir menntaskóla, en draumarnir eru þó farnir að mótast. „Mig langar að verða förðunarfræðingur,“ segir hún. Það kemur móður hennar ekki á óvart. „Það passar henni svo vel. Hún hefur svo sterka listræna sýn og hefur mikla ánægju af litum og formum.“ Það er auðvelt að sjá tenginguna. Dansinn, sköpunargáfan og löngunin til að vinna með fólk eiga margt sameiginlegt.

**Guðlaug Esther sýndi mikla útgeislun á sýningunni í Borgarleikhúsinu. Ljósm. Superhero**

Heilkennið er aðeins hluti af sögunni

Guðlaug greindist með svokallað 22q11-heilkenni, sem einnig hefur verið nefnt Di George-heilkenni. Þorbjörg útskýrir að heilkennið hafi í för með sér ýmsar áskoranir. „Hjá Guðlaugu fylgir því meðal annars seinkun í hreyfi- og málþroska, námsörðugleikar, mikill kvíði og ódæmigerð einhverfa. Síðan hefur hún einnig glímt við gigt og fleiri heilsufarsáskoranir sem tengjast ónæmiskerfinu.“ Hún leggur þó áherslu á að greiningin segi aðeins hluta sögunnar. „Ef hún fær réttu verkfærin í hendurnar getur hún ótrúlega margt. Það höfum við séð aftur og aftur.“ Þau orð endurspeglast í öllu sem Guðlaug hefur tekið sér fyrir hendur. Dansinn er kannski skýrasta dæmið. Þar sem áður voru óöryggi og kvíði eru nú sjálfstraust, gleði og eftirvænting.

En hvað er 22q11-heilkenni? Það er sjaldgæft erfðafræðilegt heilkenni sem stafar af því að lítill hluti litnings númer 22 vantar. Einkenni eru mjög mismunandi milli einstaklinga en geta meðal annars falið í sér seinkun í mál- og hreyfiþroska, námsörðugleika, kvíða, einhverfueinkenni og ýmis líkamleg heilsufarsvandamál. Með snemmtækum stuðningi, endurhæfingu og markvissri þjálfun geta margir með heilkennið lifað virku og innihaldsríku lífi.

Á leið á stærsta sviðið til þessa

Undirbúningurinn fyrir Special Olympics er nú hafinn af fullum krafti. Hópurinn mun halda til Þýskalands í lok október þar sem keppendur frá fjölmörgum þjóðum koma saman. Ferðin verður þó meira en bara keppni. Hún verður tækifæri til að eignast nýja vini, kynnast nýrri menningu og öðlast reynslu sem verður seint metin til fjár. Foreldrarnir vinna þessa dagana að því að afla styrkja svo hópurinn geti lagt af stað með sem minnstar fjárhagsáhyggjur. „Núna eru mömmurnar og pabbarnir komnir á fullt að leita styrkja fyrir ferðina,“ segir Þorbjörg. Sjálf hugsar Guðlaug lítið um slíkt. Hugurinn er einfaldlega við dansinn. Og þegar spurt er hvort hún sé farin að hugsa um verðlaun kemur svarið samstundis. „Nei, ég ætla bara að hafa gaman,“ segir hún brosandi.

Best að vera heima

Þrátt fyrir að eiga eftir að ferðast til Þýskalands segist Guðlaug ekki sjá fyrir sér að búa í stórborg. „Nei,“ svarar hún ákveðið þegar hún er spurð hvort Reykjavík höfði til hennar. „Hér vil ég búa, því hér er best að vera.“ Á heimilinu eru tveir hundar og köttur sem skipa stóran sess í lífi fjölskyldunnar. Dýrin eru augljóslega hluti af fjölskyldunni og þegar talið berst að þeim lýsir brosið upp andlit Guðlaugar. „Þeim semur öllum mjög vel.“ Ást hennar á dýrum er eitthvað sem móðirin þekkir vel. „Við Guðlaug Esther erum svo heppnar að við deilum þessum sjúklega mikla dýraáhuga sem hefur fylgt okkur báðum í gegnum árin,“ segir hún og hlær dátt. Guðlaug tekur undir hláturinn og augljóst er að sameiginlegur áhugi þeirra á dýrum hefur styrkt náið samband mæðgnanna. Hláturinn kemur reglulega upp á yfirborðið og sýnir betur en margt annað hversu náið samband mæðgurnar eiga. Á heimilinu eru hundar og köttur sem skipa stóran sess í lífinu. Dýrin eru augljóslega hluti af fjölskyldunni og þegar talið berst að þeim lýsir brosið upp andlit Guðlaugar. „Þeim semur öllum mjög vel,“ segir hún. Þorbjörg brosir og lítur til dóttur sinnar. Hvort sem um ræðir hunda, ketti eða önnur dýr er heimilið fullt af lífi og það leynir sér ekki að Guðlaugu líður hvergi betur en þar.

**Danshópurinn frá Danslistarskóla JSB stóð sig glimrandi vel á sviðinu í Borgarleikhúsinu. Guðlaug Esther er lengst til vinstri á myndinni. Ljósm. Superhero**

„Hún er búin að átta sig á því að hún getur þetta“

Þorbjörg segir að stærsta breytingin hafi orðið á síðasta ári. „Hún er búin að átta sig á því að hún getur þetta.“ Það sé kannski stærsti sigurinn. Ekki ferðin til Þýskalands, ekki sviðið í Borgarleikhúsinu, heldur trúin á eigin getu. Sú trú hafi ekki komið af sjálfu sér heldur byggst upp smátt og smátt, með æfingu, stuðningi og ótal litlum sigrum á leiðinni. „Það er svo dýrmætt að sjá hana blómstra svona.“ Guðlaug hlustar á móður sína með hlýju brosi. Hrósinu tekur hún af sömu hógværð og einkennir hana allt viðtalið.

Fylgja draumunum sínum

Viðtalinu fer senn að ljúka og aðspurð hvort Guðlaug Esther vilji senda öðrum ungmennum einhver skilaboð, hugsar hún sig aðeins um og lítur á móður sína. Þá minnir móðir hennar hana á orð sem hún hefur sjálf sagt oftar en einu sinni. Guðlaug brosir og segir; „Bara að fylgja draumunum sínum og gefast ekki upp.“ Þau orð hljóma einföld. En þegar litið er yfir síðustu ár í lífi hennar verða þau stór. Ung stúlka sem átti erfitt með að stíga inn í nýjan hóp stendur nú á barmi þess að fara með íslenska landsliðinu á alþjóðlega keppni í dansi. Þar verður hún ekki skilgreind af greiningu sinni heldur af því sem hún hefur lagt á sig, kjarkinum sem hún hefur sýnt og einlægri gleðinni sem stafar frá henni. Kannski er það nákvæmlega það sem dansinn hefur kennt henni best. Að stundum felst stærsti sigurinn ekki í því að standa efst á verðlaunapalli, heldur í því að hafa þorað að stíga fyrsta skrefið. Og Guðlaug Esther Hlöðversdóttir hefur sannarlega sýnt að hún kann þá list.

Hún lærði að trúa á sjálfa sig

Guðlaug Ester Hlöðversdóttir lætur draumana leiða sig alla leið á Special Olympics

Guðlaug Ester Hlöðversdóttir lætur draumana leiða sig alla leið á Special Olympics