Litið við hjá Jóni í Ræktunarstöðinni Miðvogi á Akranesi

Enginn veit með vissu hvað íslenska flóran hefur að geyma margar tegundir af plöntum. Eftir þvísem best er vitað í dag þá finnast um 5.600 villtar tegundir plantna sem vaxa í landinu og á hverjuári finnast einhverjar nýjar tegundir. Jón Guðmundsson, garðyrkjufræðingur, þekkir allt semvið kemur trjá- og plönturækt. Hann rekur Ræktunarstöðina Miðvog á Akranesi þar sem hann ræktar og selur garðplöntur. Þá stundar hann tilraunastarfsemi á ræktun ávaxtatrjáa og ýmissa nytjaplantna, en hann er t.d. frumkvöðull í ræktun eplatrjáa hér á landi. Blaðamaður Skessuhorns leit við hjá honum í vorblíðunni nýverið og fræddist um gróðrarstöðina sem er falin vin á Akranesi því margt fólk hefur ekki hugmynd um tilvist þessarar ræktunarmiðstöðvar. Vorið og sumarið leggst vel í Jón. Blaðamanni leikur forvitni á að vita hvenær sáning hefjist. „Við byrjuðum að sá um miðjan janúar og þá með upphitun og undir ljósi. Það verður að lýsa fræin upp og halda réttum hita á þeim á þessum árstíma,“ segir hann.

**Það er litrík og fjölbreytt flóra í gróðurhúsunum hjá Jóni**

Ákveðnar tegundir þurfa langan ræktunartíma

Hvað er Jón að leggja áherslu á í janúar? „Það eru stjúpur, pelegóníur og fleiri plöntur sem þurfa langan ræktunartíma. Til þess að þær séutilbúnar í byrjun júní, þá þurfum við að byrja að sá þeim fræjum upp úr miðjum janúar. Svo eruaðrar tegundir sem má ekki sá fyrr en um mánaðamótin mars og apríl, annars eru þær bara farnar að teygja úr sér og eyðileggjast. Þannig að maður er með svona tímaskema hverju á að sá miðað viðræktunartímann. En hvað er Jón búinn að vera lengi í þessu, því glöggt má heyra að hjá honum er ekki komið að tómum kofanum. „Ég er búinn að vera í þessu í 33 ár samfleytt. En er búinn að vera hér í níu ár, frá því við fengum leigulandið hérna og erum búinað vera að selja plöntur hér í um sex ár.“

**Ívar Hrafn Jónsson nýtur sín hvergi betur en í gróðurhúsinu með föður sínum**

Erfitt að finna eplatré sem henta

Einhvern tímann heyrði blaðamaður því fleygt að Jón væri frumkvöðull í ræktun eplatrjáa á landinu, er það rétt? „Já, það má kannski segja að ég sé nokkurs konar frumkvöðull í þeim efnum. Það eru að vísu fleiri sem hafa komið að þessi verkefni með eplatrén sem ættu alveg skilið nafnbótina frumkvöðull, þannig að ég get nú ekki eignað mér það allt. Það hefur verið eitt megin verkefnið að finna eplatré sem hentar aðstæðunum hér á Íslandi. Það er svona langtíma verkefni og það klárast í rauninni aldrei því maður veit lítið fyrstu tíu árin. Við erum líka að prófa okkur áfram með plómur, perutré og kirsuber sem dæmi. Og líka í gróðurhúsi eins og ferskjur og harðgerðan vínvið. Vandræðin hjá okkur eru kannski ekki vetrarhitinn, heldur sumarhitinn; hann er of lítill. Vínviðurinn sem ég er með þolir 30-40 mínus gráður, en hann vill fá sumar, sem að við höfum lítið af. Þannig að það er ekki veturinn sem skemmir alltaf, heldur stutt sumar og lágur hiti. Sumar plöntur þurfa bara góðan hita í nokkrar vikur eða mánuði til að vaxa eðlilega, jafnvel þó þær þoli mikið frost,“ bætir Jón við.

**Vandvirkni og fumlaus handtök Ívars Hrafns skila góðum árangri**

Flóran er fjölbreytt

Og til þín getur fólk komið og keypt af ykkur alls konar blóm og tré? „Já, hingað getur fólk komið og verslað af okkur blóm, tré, runna og alls konar. Við reynum að eiga allt það helsta og vel það. Allt er framleitt á staðnum, nema kannski Erikan á haustin, allt annað framleiðum við hérna. Og þá erum við að horfa í það sem helst plumar sig í aðstæðunum hér á Akranesi og nágrenni. Við reynum að vera með það sem hægt er að treysta á. Flóran hjá okkur er fjölbreytt og það er svolítið mál að hafa margar tegundir, þannig að við erum með lítið af hverri tegund. Af sumum tegundum selur maður kannski eitt tré á ári og þá þarf einhvern veginn að halda utan um það sem eftir stendur. Þannig að þetta er smá handleggur, en skemmtilegt samt.“

**Jón er líka með útiræktun þar sem hann ræktar tré, runna og fleira**

Moldin skiptir öllu máli

„Í svona pottarækt er nánast öll mold innflutt. Það eru engin fyrirtæki sem hafa sérhæft sig í að gera góða pottamold fyrir svona verkefni. Það er kannski hægt að kaupa einn og einn pott úti í búð en svona stærri aðilar sem geta sinnt framleiðendum eru bara ekki til staðar þannig að hægt sé að treysta því almennilega. Það er bara ekki hægt að panta eitthvað moldarhlass og ætla að fara að nota það en vita kannski ekki hvað er í henni. Þá á ég við næringuna í moldinni og samsetningu hennar. Með þessa mold þá veit ég hvað kemur upp úr pokanum. Það er enginn arfi, engin dýr sem skemma plöntur og það er ekkert í pokanum sem ekki á að vera þar. Það er svo mikilvægt,“ bætir Jón við.

En er grundvöllur til þess að framleiða mold hér á Íslandi, spyr blaðamaður. „Já, ég held það alveg. Það er auðvitað gert í garða og svoleiðis en það er ekki mikið um pottamold eða svona mold eins og ég er með. En það er mikið af mold hérna í kringum Akranes, víða fimm metra moldarþykkni og mýri þannig að hér fyrirfinnst mikið af góðri mold. En það þarf auðvitað að vinna hana og gera þetta af einhverju viti, þannig að einhver gefi sig í það. En hérna allt í kring er djúpur og frjósamur jarðvegur,“ segir Jón að lokum.

**Fagurgrænir græðlingar undir berum himni tilbúnir til gróðursetningar**

„Reyni að rækta og selja það sem þrífst á svæðinu“

Litið við hjá Jóni í Ræktunarstöðinni Miðvogi á Akranesi

Litið við hjá Jóni í Ræktunarstöðinni Miðvogi á Akranesi