Nokkur hundruð sóttu um störf í álverinu á Grundartanga þegar auglýst var eftir fólki. Vonir standa til að álverið verði aftur rekið á fullum afköstum í lok júlí eftir erfitt óvissutímabil

„Þetta er vissulega mjög ánægjulegt og mikill léttir fyrir alla,“ segir Gunnar Guðlaugsson forstjóri Norðuráls í viðtali við Skessuhorn. Álver Norðuráls á Grundartanga gæti verið komið í fullan rekstur í lok júlí ef áætlanir ganga eftir. Þar hefur verið keyrt á þriðjungsafköstum síðan í október þegar tveir spennar gáfu sig. Óttast var að það tæki mun lengri tíma að útvega nýja spenna og gangsetja álverið en viðgerðir fóru fram úr öllum væntingum.

„Þetta hefur smám saman verið að skýrast, það gekk betur að útvega varahluti en óttast var og síðustu varahlutirnir eru væntanlegir í lok mars,“ segir Gunnar. „Það eru þó ennþá einhver ef. Við erum ekki alveg komin í mark ennþá. Það á eftir að setja varahlutina í búnaðinn og prufukeyra hann. Okkar sérfræðingar eru þó sannfærðir um að þetta gangi. En það eru alltaf ef.“

**„Það gekk aldrei svo langt að við hugleiddum að loka álverinu,“ segir Gunnar Guðlaugsson í samtali við Skessuhorn. Ljósm. Norðurál**

Ótrúlegur samhugur fólks

Byrjað verður að gangsetja í lok apríl og þar sem það tekur 90 daga að gangsetja alla kerlínuna er stefnan sett á full afköst í lok júlí eða byrjun ágúst. „Það hefur verið dýrmætt fyrir fyrirtækið að finna allan þennan samhug. Þetta hafa verið skrýtnir tímar fyrir starfsfólkið. Við höfum verið með kerlínu sem er köld og starfsfólkið hefur verið að vinna verk sem það er ekki vant að vinna. Það hefur verið ótrúleg samstaða um að vinna þetta hratt og vel.“

Framleiðslan 2024 nam rúmum 109 milljörðum en álverið hefur verið rekið á þriðjungsafköstum síðan bilunin varð og það eru því gríðarlegir hagsmunir undir, eða rúmir 70 milljarðar á ári. Þá er ekki tekið með í reikninginn að verð á áli hefur hækkað talsvert, var 2.700 dollarar á tonnið þegar bilunin kom upp en er í dag 3100 dollarar. „Ég er ekki með nákvæmar tölur á takteinunum en þetta þýðir að tjónið er ekki nema helmingur þess sem við óttuðumst í byrjun.“

Mikil viðbrögð við atvinnuauglýsingum

Um sexhundruð manns starfa við álverið þegar það er í fullum rekstri, sex af hverjum tíu eru búsettir á Vesturlandi. Í fyrstu var talið að láta þyrfti stóran hlut starfsmanna fara en það kom ekki til þess. Fastráðið fólk hélt störfum sínum en ekki lausráðið.

„Við erum farin af stað að ráða fólk aftur og það hafa verið mikil og góð viðbrögð, bæði frá nýju fólki og eins frá lausráðnu fólki sem missti starfið þegar bilunin kom upp,“ segir Gunnar. „Við erum líka að ráða inn sumarstarfsfólk og þar er mikill áhugi. Margir umsækjenda voru hjá okkur í fyrra líka. Lausráðið fólk er oftar en ekki skólafólk sem starfar hjá okkur á sumrin og gengur í afleysingar á vetrum og heldur þannig ákveðnu ráðningarsambandi,“ segir Gunnar og undirstrikar að í fæstum tilvikum hafi fólk í fullu starfi verið sent heim vegna bilunarinnar.

„Auðvitað er það þannig að þótt álverið sé rekið á þriðjungsafköstum, er ekki sjálfkrafa hægt að taka jafnstórt hlutfall af starfsfólkinu í burtu,“ segir Gunnar. „Við erum auðvitað líka búin að vera með mikið af verktökum í vinnu, bæði við viðgerðina sjálfa og að undirbúa kerlínuna aftur undir gangsetningu. Sumir verktakar hafa fengið minni vinnu en aðrir hafa unnið meira.“

Deilan við Orkuveituna gæti endað í gerðardómi

Það kom fram strax eftir að fréttir voru sagðar af biluninni að Norðurál væri tryggt fyrir áföllum sem þessum. Orkuveita Reykjavíkur var hinsvegar stærsti orkusali fyrirækisins og tapar milljörðum ef Norðurál greiðir ekki fyrir raforkuna eins og samningar kveði á um að fyrirtækinu beri að gera óháð því hvort hún er nýtt eða ekki. Norðurál ber fyrir sig því sem kallað er „force majeure“ í samningarétti en Orkuveitan fellst ekki á að það eigi við og málið endar því að öllum líkindum fyrir dómstólum. „Við lítum á þetta sem óviðráðanlegan atburð og þar af leiðandi ættum við ekki að greiða fyrir orku þann tíma sem starfsemin liggur niðri,“ segir Gunnar.

En var það ykkar tryggingafélag sem setti fram þessa túlkun? „Við lítum á þetta sem óviðráðanlegan atburð og væntanlega gerir tryggingafélagið það líka. Ef við förum að greiða tjón sem tryggingafélagið fellst ekki á að greiða sitjum við uppi með tapið. Ef það er ekki hægt að greiða úr ágreiningi fer þetta í gerðardóm. Það er þó ekki komið til þess enda er óljóst ennþá hversu umfangsmikið tjónið er. Á endanum komast menn að niðurstöðu og umfangið hefur áhrif á hversu viljugir menn eru til að semja.“

Það kom aldrei til greina að loka álverinu

En þótt bilunin hafi verið reiðarslag fyrir stjórnendur álversins kom aldrei til greina að hætta starfseminni? „Það gekk aldrei svo langt að við hugleiddum að loka álverinu.Við fórum strax á fullt í að skipuleggja hvernig við gætum komið þessu í fullan rekstur aftur. Svartsýnasta sviðsmyndin var sú að við þyrftum að kaupa nýja spenna og bíða lengi eftir þeim enda eru þeir með mjög langan afgreiðslufrest. Við erum vissulega að fara að kaupa nýja spenna í stað þeirra sem biluðu en við getum farið af stað engu að síður þökk sé viðgerðunum og skipt spennunum út smátt og smátt þegar þeir koma.“

Gunnar segist bjartsýnn á framtíð Álversins á Grundartanga. „Álverð fer hækkandi enda skortur á áli. Við erum nýbúin að byggja glæsilegan steypuskála fyrir 16 milljarða til að fara einu skrefi framar í framleiðsluferlinu og framleiða álsívalninga eða bolta sem eykur útflutningsverðmætið gríðarlega. Ég horfi því björtum augum til framtíðarinnar.“

Dýrmætt að finna alla þessa samstöðu – segir forstjóri Norðuráls

Nokkur hundruð sóttu um störf í álverinu á Grundartanga þegar auglýst var eftir fólki. Vonir standa til að álverið verði aftur rekið á fullum afköstum í lok júlí eftir erfitt óvissutímabil

Nokkur hundruð sóttu um störf í álverinu á Grundartanga þegar auglýst var eftir fólki. Vonir standa til að álverið verði aftur rekið á fullum afköstum í lok júlí eftir erfitt óvissutímabil