Erling Markús Andersen er með verkstæði við Ægisbraut á Akranesi. Blaðamaður Skessuhorns kíkti við hjá honum fyrir helgi í smá heimsókn og spjall. Erling hefur verið að gera upp gamlan bát undanfarna rúma sex mánuði sem er að hans sögn norskur og yfir 60 ára gamall.

„Sagan er á þann veg,“ segir Erling; „að Finnbogi Rögnvaldsson í Borgarnesi bað mig fyrir rúmu ári síðan um að koma með sér að kíkja á bát sem hann langaði til að gera upp. Ég gerði það og svo hringdi hann í mig nokkru seinna og tjáði mér að hann gæti þetta ekki og spurði hvort ég vildi ekki fá bátinn. Ég var búinn að segja honum að ef hann ætlaði að láta bátinn fara þá mætti hann láta mig vita. Svo þegar hann hringdi í mig þá var ég ekki alveg tilbúinn í að taka hann en þá kom Finnbogi bara með hann til mín og skildi hann eftir hér á vagni. Hann var búinn að eiga þennan bát lengi og gaf mér hann þarna. Ég breiddi yfir hann allan veturinn og hafði hann úti og var ekkert að spá frekar í þetta. Síðasta haust tók ég hann inn á verkstæðið og setti grind undir hann. Ég fór síðan aðeins að rífa og tæta og þetta var miklu, miklu meira verk en ég hélt. Ég var svo að velta því fyrir mér hvort ég ætti að gera þetta yfirleitt en þegar ég fór að skoða þetta betur þá fannst mér ég vera búinn að gera of mikið til þess að hætta. Þannig að ég fór í þetta og lauk við verkið fyrir um tveimur vikum síðan.“

Margar vinnustundir að baki

Erling segir að vinnustundirnar við bátinn hafi þegar upp var staðið verið ansi margar. „Ég er yfirleitt hérna fjóra tíma á dag og ef ég miða við svona þrjá tíma á dag í vinnu fimm daga vikunnar í sex mánuði þá áætla ég að það séu yfir fjögur hundruð vinnustundir sem eru að baki.“

En hvað veistu um þennan bát? „Ég veit voða lítið um hann, jú, þetta er gamall norskur árabátur og allur koparnegldur. Það fæst ekki á Íslandi, það er betra að biðja um gull á Íslandi en kopar. Það var smá vesen að eiga við það, þeir vildu ekki láta þetta úr landi í Noregi og það var lítil hjálp frá Dönunum. Þetta endaði með því að ég fékk þetta frá Bretlandi, ég gat fengið þetta líka frá Ameríku en það var svo óhemju dýrt að það var engin glóra í því. Ég pantaði um 260 nagla og það dugði en kostaði sitt eða yfir fjörutíu þúsund krónur.“

Allur úr furu

En hvað var það helsta sem þú gerðir við bátinn? „Ég tók úr honum stefnið alveg niður úr, tók allan gaflinn í burtu, öll böndin nema það fremsta en hin voru öll ónýt og fúin. Ég gat teiknað eftir þessu og var með strekkjara og fleira til að halda þessu í horfinu. Svo skipti ég um aftari þóftuna og einnig um fjögur borð í honum. Setti nýjan hæl í hann og hluta af kjölnum og nýjan gafl, lista og krykkjur. Þetta er búin að vera svakaleg vinna en hann er allur úr furu þessi bátur og böndin líka en ég varð að sjóða hvert band í heila fimm tíma áður en ég gat byggt það í stokkinn. Botnfjalirnar eru allar nýjar og meirihlutinn í bátnum er nánast allur nýr. Ég ætlaði að smíða árar í bátinn en datt niður á árar í bænum á svo góðu verði að ég gat ekki smíðað tvær árar á sama verði og ég keypti þessar. Ég þarf hins vegar að stytta þær aðeins því þær eru of langar. Ég tók síðan alla málningu af bátnum það sem eftir var af henni og skóf það allt inn í timbur. Hann var grænn botninn og hvítur að ofan.“

Báturinn, sem tekur þrjá til fjóra, hefur fengið nafnið Græðir og segir Erling að hann eigi það nafn. „Mér fannst það passa við hann þetta nafn því það merkir svo ýmislegt. Maður á svo vonandi eftir að græða helling á honum,“ segir Erling og hlær. Erling er 88 ára gamall og verður níræður í ágúst á næsta ári. Það er engan bilbug á honum að finna og hann segist vera alveg sæmilega hress. „Það er ekkert að mér neitt þannig séð og ég er er frískur nema önnur löppin mín er aðeins að stríða mér en það verður bara að hafa það.“

Oft mikið fjör

Erling segir að það sé oft gestkvæmt á verkstæðinu og hann átti von á heimsókn daginn eftir að viðtalið var tekið. „Það komu til mín um tuttugu amerískir túristar ásamt leiðsögumönnum síðasta haust á rútu á ferðalagi á leiðinni til Stykkishólms. Það gerði mikla lukku og tveimur vikum seinna kom aftur annar hópur til að skoða hjá mér. Það er því oft mikið fjör hérna og ég hef bara gaman af þessu. Ég reyni að vera hérna yfirleitt fjóra tíma á dag og passa upp á að vakna á morgnana. Ég er yfirleitt kominn um tíuleytið og er fram að hádegi og svo frá þrjú til fimm og það nægir mér alveg. Gísli Jónsson sem útvegaði mér verkstæðið, er maður Erlu Dísar Sigurjónsdóttur sem er barnabarn okkar hjóna, og hann læsir portinu um helgar. Ég kemst þá ekki inn og það er bara hið besta mál, annars myndi ég vafalaust vera eitthvað hérna um helgar líka. Svona inn á milli er ég að gera ýmislegt, eins og að gera upp gamla skápa, stóla, kommóður og allt mögulegt. Það er gott að hafa eitthvað fyrir stafni og dunda við í ellinni. Ég er einn af þeim sem getur ekki verið iðjulaus og ég hef sagt við krakkana mína að ef það gerist þá leggst ég örugglega upp í sófa og geispa golunni,“

Erling er með um tuttugu bátslíkön á verkstæðinu sem hann hefur smíðað frá grunni. Sum þeirra eru fjarstýrð og hægt að sigla þeim. En hvenær á að sjósetja Græði? „Ég fékk kerru hjá manni hér í bæ sem hann ætlaði að henda og hann gaf mér hana. Það er verið að laga hana aðeins fyrir mig og þegar hún verður tilbúin verður Græðir sjósettur. Ég á utanborðs rafmagnsmótor, tólf volta, sem ég ætla að setja á hann og vonandi verður þetta í næsta mánuði,“ segir hinn eldhressi Erlingur bátasmiður að lokum.

*Verkstæðið er í litlum skúr á Ægisbraut.*

Gerði upp yfir sextíu ára gamlan árabát