Litið við í Grunnskóla Borgarfjarðar á Kleppjárnsreykjum

Grunnskóli Borgarfjarðar á Kleppjárnsreykjum er þessa stundina í miklum hamskiptum. Hluti upprunalegs húsnæðis skólans var rifið í sumar, eftir að upp koma mygla í húsnæðinu. Eru nú 17 færanlegir gámar notaðir til að leysa úr húsnæðismálunum. Helga Jensína Svavarsdóttir, skólastjóri Grunnskóla Borgarfjarðar, tók á móti blaðamanni Skessuhorns í síðustu viku. Langaði hann að forvitnast um hvernig kennsla gangi í ljósi þeirra framkvæmda sem eru í gangi. Rætt var við nemendur og starfsfólk skólans. Þröngt mega sáttir sitja, segir í gömlu máltæki og á það sannarlega við um starfsfólk og nemendur á Kleppjárnsreykjum um þessar mundir.

Traust milli stjórnenda og nemenda

Grunnskóli Borgarfjarðar er þriggja deilda grunnskóli sem rekinn er á Hvanneyri, Kleppjárnsreykjum og Varmalandi. Á Kleppjárnsreykjum er 1.-10. bekkur en þangað koma nemendur á mið- og elsta stigi úr öllum Borgarfirði en nemendur á yngsta stigi koma úr Bæjarsveit, Lundarreykjadal, Flókadal, Reykholtsdal, Hálsasveit og Hvítársíðu. Fyrsta heimsókn blaðamanns var inn á kaffistofu starfsmanna á Kleppjárnsreykjum. „Það er nokkuð þröngt á okkur. Það kom stór hópur frá Varmalandi þegar bekkjum var fækkað þar en við náum nú að vinna úr því,“ segir Ingibjörg Adda aðstoðarskólastjóri. „En svo er líka fólk sem flytur á svæðið, við fengum einn nemenda í viðbót en einnig fengum við kennara líka inn í teymið og var það frábær viðbót,“ segir Þóra Geirlaug kennari. Lögð er áhersla á að upplýsa nemendur um þær framkvæmdir sem í gangi eru og hvað sé á döfinni.

*Helga Jensína Svavarsdóttir skólastjóri og Ingibjörg Adda Konráðsdóttir aðstoðarskólastjóri.*

Gámar skýrðir tignarlegum nöfnum

Helga Jensína tekur blaðamann í rölt um skólabygginguna og nefnir að starfsfólkið sé mjög útsjónarsamt og lausnamiðað. „Hér erum við þrjár; skólastjóri, aðstoðarskólastjóri og ritari í einni skrifstofu. Við erum hér með fundaaðstöðu og síðan eru kennarar með lítið vinnurými. Þetta er sem sagt nýjasta skólabyggingin. En hér komum við svo inn í gömlu listgreinastofuna frá Varmalandi sem við fengum flutta hingað, en við þurftum að tengja þetta allt saman þannig að starfsfólk í mötuneytinu gæti farið með mat í leikskólann,“ nefnir Helga Jensína þegar við göngum í gegnum skólarýmið. „Við erum búin að gefa þessum gámum mjög tignarleg nöfn og erum nú að ganga um Hallargarðinn á leiðinni inn í Höllina en hér erum við með salerni, fatageymslu og kennslustofu sem var byrjað að nota áður en farið var í að rífa gamla skólahúsnæðið niður,“ segir Helga Jensína.

*Umsjónarkennarar á miðstigi. Frá vinstri: Vigdís Sigvaldadóttir, Guðný Jórunn Gunnarsdóttir og Sæunn Kjartansdóttir.*

108 nemendur

Inni í Höllinni er að finna kennslustofu fyrir 3.-4. bekk en fleiri árgöngum er samkennt. 1.-2. bekkur er saman, 5.- 7. bekkur eru saman á miðstigi og síðan er elsta stigið saman, 8.-10. bekkur. „Við erum vön því að hafa árganga saman í skólanum en nú erum við komin með 108 nemendur, sem er meiri fjöldi en verið hefur síðustu tíu ár. Elsta stigið okkar telur 45 nemendur og vorum við að fá tvo gáma til viðbótar til að geta skipt þeim í hópa og dreift okkur á fleiri staði. Nemendur og starfsfólkið hér eru úrræðagott og við náum alltaf að vinna úr þeim aðstæðum sem fyrir liggja,“ nefnir Helga Jensína.

*Nemendur úr 9. bekk. Frá vinstri Adda Karen Harðardóttir og Sesselja Narfadóttir.*

Matsalur tengdur bókasafni

Við hittum fyrir nemendur á miðstigi. Börnin eru mjög spennt fyrir nýju húsnæðinu sem verið er að byggja, en eru einkum spennt fyrir því að fá meiri pláss fyrir ýmsa afþreyingu, bæði úti á lóðinni og inni í skólanum. Gamla aðstaðan var með billiard borði, borðtennis borði og setustofu en nú er hvergi að finna slíka aðstöðu. Útileiksvæði samanstendur af grasfótboltavelli, gervigrasfótboltavelli, rólóvelli á malar- og malbiks undirlagi ásamt þremur körfuboltakörfum. „Bókasafnið færðum við inn í matsalinn en bókasafnið og smíðastofan voru meðal þeirra rýma sem fóru í niðurrifinu. Smíðin er nú kennd sem hönnunar- og smíðavinna á útináms svæðinu okkar sem kallast Læknistún. Nemendur og kennarar eru víða í hópum, út um allan skólann, sem getur verið erfitt þegar umgangur er um rýmin á sama tíma,“ nefnir Helga Jensína skólastjóri.

Íslandsmet í puttaprjóni

Gengið er inn í myndmenntar- og hönnunarstofu en Eva Lind kennari tekur á móti gesti og segir að hér sé unnið í lausnum; nemendur og starfsfólk séu allt að vinna saman. „Hérna er myndmennt, handmennt og það sem við viljum kalla áhugasviðsval, þar sem nemendurnir fá að velja sín eigin verkefni, setja sín markmið og vinna úr þeim. Nokkrir af unglingastigi hönnuðu taflborð og taflmenn til dæmis og prentuðu í þrívíddarprentara. Einn nemandi skannaði andlit á kennurum og prentaði svo út, sem var mjög skemmtilegt. Síðan er einn nemandi sem er að puttaprjóna en hann hefur verið að puttaprjóna í þrjú ár og held ég að þetta sé að verða Íslandsmet hjá honum, þú kannski skoðar það fyrir okkur,“ segir Eva Lind.

Við göngum inn í gömlu listgreinastofuna frá Varmalandi, eða Hallargarðinn, en þar eru nú nemendur á elsta stigi frá Úkraínu i verkefnavinnu. Þeim líður vel í skólanum og eru sum þeirra komin með hugmyndir að frekara námi. Hallargarðurinn hefur þann galla að mikill umgangur er í stofunni en regla er í skólanum að ef hurðirnar eru lokaðar að þá er beðið um að ganga að utanverðu, til að fólkið í rýminu fái smá næði.

Við endum yfirferð okkar um skólann með heimsókn í Kastalann, þar sem fyrsti og annar bekkur eru með rými og athugum stöðuna á þeim. Aðspurður um aðstöðuna í skólanum kallar einn nemandinn til baka að þetta sé bara fínt en nemandanum langi bara að komast í frí. Annar nemandi kallar upp að hann geti nú ekki myndað sér skoðun fyrr en hann sé búinn að sjá hvernig nýja byggingin kemur út.

*Nemendur úr 6. bekk. Frá vinstri: Arnar Heiðarsson og Styrmir Hrafn Sigurðsson.*

Réttindaráð skólans

Inni í nýjustu byggingunni er hópur nemenda ásamt kennaranum Elísabetu Halldórsdóttur og fulltrúa foreldra, James Einar Becker, að funda en skólinn vonast eftir samþykki sem Réttindaskóli UNICEF. „Við erum búin að vera að vinna við rýmingaráætlun, gera kynningarmyndband um skólann og einnig að því sem við þurfum að bæta hér í skólanum. Í þessu réttindaráði eru nemendur frá yngsta stigi og upp úr,“ segir Elísabet kennari. Erla Ýr Pétursdóttir úr 10. bekk skólans nefnir að þetta sé mikilvægt skref fyrir skólann. „30. október fáum við annað hvort já eða nei við umsókn okkar. Ef við fáum jákvætt svar, þá þýðir það að hér í skólanum verður meira lýðræði á milli nemenda og kennara,“ segir Erla Ýr.

Markmið Réttindaskóla UNICEF er að byggja upp lýðræðislegt umhverfi með því að rækta með markvissum hætti þekkingu, leikni og viðhorf sem hjálpar börnum að verða gagnrýnin, virkir og hæfir þátttakendur í nútímasamfélagi. Með þetta að markmiði eru grunnforsendur Barnasáttmálans útgangspunktur fyrir allar ákvarðanir í skóla- og frístundastarfi auk þess sem þær endurspeglast í samskiptum barna, ungmenna, kennara, frístundaráðgjafa og annars starfsfólks.

Aðspurð um hvernig staðan í skólanum væri kom fram í samtölum við blaðamann að ástandið væri ekki gott eins og staðan væri í dag, einhæf afþreying væri í boði fyrir nemendur og þröngt væri í skólanum, en inni á réttindaráðsfundinum var einmitt puttaprjónarinn sem við ræddum um inn í myndmenntastofunni. „Ekki taka mig í viðtal, en kannski seinna þegar búið er að athuga hvort að ég sé búinn að slá Íslandsmet, þá hefur þú samband,“ sagði Guðmundur Þór Eggertsson.

*Bókasafn skólans tengir sig nú inn í matsal.*

Ákveðið æðruleysi hjá nemendum

Rætt var við Ingibjörgu aðstoðarskólastjóra og Helgu Jensínu inni á skrifstofu þeirra. „Við fengum viðbótar kennara til okkar og hefur sú ráðning hjálpað til með þessa fjölgun nemenda sem kom okkur á óvart. Það hefur hamlað okkur að geta ekki verið með sérkennslu og hópavinnu, hvergi var hægt að vera með nemendur aðskilda frá öðrum nemendum, en nú eru þeir að setja upp fleiri gáma, þannig að nú getum við vonandi bætt úr því,“ segir Helga. Ingibjörg segir að nemendur séu ótrúlega jákvæðir og það sé mikið æðruleysi hjá þeim. „Við reynum að dreifa úr okkur, setjum upp skilrúm hér og þar til að reyna að búa til smá vinnurými og heilt yfir eru kennarar og nemendur mjög lausnamiðaðir hér í skólanum. Við erum samt kominn svona 14 ár aftur í tímann hvað pláss varðar, þetta er ekki það námsumhverfi sem við viljum bjóða upp á, en við gerum það besta úr því sem við höfum og vinnum með það sem við höfum í höndunum,“ segir Ingibjörg.

Helga skólastjóri bendir á að nemendur séu vel meðvitaðir um stöðuna í skólanum, heilt yfir séu þeir jákvæðir, bíði spenntir og fylgist með framkvæmdum á skólalóðinni, en þar er mikið umleikis hjá Sjamma ehf. sem byggir. „Það er gert ráð fyrir því að skólinn verði tilbúin næsta haust. Það fara að rísa einingar fljótlega og verður spennandi fyrir starfsfólkið og nemendur hér að komast inn í nýja skólabyggingu haustið 2025,“ segir Helga Jensína skólastjóri.

Fundur í réttindaráði. Frá vinstri: Kristján Páll Hafdísarson, Kristín Eir Hauksdóttir, Guðmundur Þór Eggertsson, Ása Katrín Jónsdóttir kennari, Erla Ýr Pétursdóttir, Baldur Karl Andrason, Elísabet Halldórsdóttir kennari og James Einar Becker foreldrafulltrúi.

Við erum þegar öll mjög náin

Blaðamaður náði að spjalla við nokkra nemendur um þeirra líðan í skólanum. Sesselja Narfadóttir og Adda Karen Harðardóttir úr 9. bekk sögðust hlakka til að fá aðeins meira pláss á næsta ári. „Þó svo að við séum öll mjög náin, höfum verið saman í skólanum í langan tíma, þá er ótrúlega mikil kremja inni í stofu og þessi umgangur á milli sem getur stundum truflað nemendur,“ segja þær Sesselja og Adda. „Ég sakna þess núna að geta ekki verið í borðtennis eða bara spjallað við aðra nemendur, ekki inn í skólastofu. Að fá eitthvað rými þar sem við getum kúplað okkur aðeins frá skólastofunni væri fínt,“ segir Adda.

Nemendur úr 6. bekk, þeir Arnar Heiðarsson og Styrmir Hrafn Sigurðsson, kíktu við og spjölluðu örstutt við blaðamann. „Þetta er svona allt í lagi en það getur verið erfitt til dæmis að spila á saxófónn hérna inni í tónlistarrýminu, þá fyrir aðra krakka, því það er ekki langt á milli rýma og heyrist vel á milli,“ segir Styrmir og Arnar tekur undir þau orð. „Það vantar líka stærri skólalóð en vonandi á næsta ári verður stærri skólalóð, með fleiri og fjölbreyttari leiktækjum,“ segir Arnar.

*Inni í gömlu listgreinastofunni frá Varmalandi voru nemendur í verkefnavinnu.*

Við þurfum að vera skipulögð

Umsjónarkennarar á miðstigi við skólann, þær Vigdís Sigvaldadóttir, Guðný Jórunn Gunnarsdóttir og Sæunn Kjartansdóttir, sögðu nemendur ótrúlega fljóta að venjast aðstæðum. „Ég held að þetta reyni meira á kennara heldur en nemendur. Við erum búin að skipuleggja okkur vel en þurfum að vera nokkuð útsjónarsöm með verkefni,“ segir Vigdís og Sæunn tekur í sama streng. „Við erum með 40 nemendur á miðstigi og þurfum að dreifa þeim en við byrjum alla morgna á því að þau fara í göngutúr úti. Þau koma svo inn í skólann og þá eru þau búin að ákveða hvar þau ætla að vinna. Nemendurnir þekkja vinnuaðstöðuna sem hér er í boði og þau geta valið sér að fara inn í matsal. Í þessum litlu sófum með skilrúmum á milli eða inn í stofunum,“ segir Sæunn. Guðný tekur undir með nemendum að það vanti afþreyingar rými. „Alveg skiljanlegt að þau þurfi rými eða eitthvað, þar sem hægt er að vera saman eða fá sitt næði. En á meðan staðan er svona hjá okkur, verðum við að vinna með það sem við höfum,“ segir Guðný.

*Horft úr gámabyggingu inn í listgreinastofuna.*

„Allir hér vinna í lausnum“

Litið við í Grunnskóla Borgarfjarðar á Kleppjárnsreykjum

Litið við í Grunnskóla Borgarfjarðar á Kleppjárnsreykjum