Verkefni sem krefst samvinnu allra í nærsamfélaginu

Um næstu áramót mun Fjölbrautaskóli Vesturlands á Akranesi opna fyrir nýja námslínu innan framhaldsskólabrautar sem nefnist Starfstengd námslína. Til skýringar er framhaldsskólabraut ætlað að búa nemendur sem ekki hafa náð tilskildum árangri á grunnskólaprófi undir nám á bók- eða verknámsbrautum skólans. Starfstengdri námslínu er ætlað að grípa þá nemendur sem einhverra hluta vegna finna sig ekki í hefðbundnu bóknámi, er 100 eininga nám og lýkur með framhaldsskólaprófi. Verkefni þetta hefur verið í undirbúningi allt þetta ár og þegar mennta- og barnamálaráðherra úthlutaði styrkjum úr Sprotasjóði í vor hlaut það 1.400 þúsund króna undirbúningsstyrk. FVA leggur annað eins á móti við undirbúning verkefnisins. Náms- og starfsráðgjafarnir Bryndís Gylfadóttir og Guðrún Sigríður Guðmundsdóttir hjá FVA halda utan um verkefnið. Nú er Bryndís farin að heimsækja fyrirtæki, félög og stofnanir á Akranesi til að kynna verkefnið og afla þess stuðnings, enda er þátttaka atvinnulífsins lykillinn að því að hjálpa megi þessu unga fólki til virkni og áframhaldandi skólagöngu. Bryndís leit inn á ritstjórn Skessuhorns til að segja frá verkefninu.

Til varnar snemmbúnu brotthvarfi

„Fjölbrautaskóli Vesturlands leggur metnað sinn í að bjóða upp á fjölbreyttar námsleiðir með það að markmiði að reyna að koma til móts við flesta þá einstaklinga sem stunda nám við skólann. Við höfum upplifað einstaklinga sem finna sig alls ekki í hefðbundnu bóknámi og lenda þannig utanveltu í skólakerfinu. Við höfum dæmi um það,“ segir Bryndís en aðspurð segir hún að þetta geti átt við 1-2% nemenda. „Við ákváðum því að hefja undirbúning að starfstengdri námsbraut sem gæti boðið upp á fjölbreyttara námsval, þar sem lögð væri áhersla á að hver og einn nemandi finni og næði að nýta styrkleika sína og áhugasvið. Við teljum það besta tækifærið til þess að efla og þroska unga einstaklinga að þeir geti undirbúið sig undir lífið á atvinnumamarkaði með því að máta sig inn í mismunandi störf, en samhliða því stundað bóknám á hægari ferð en aðrir nemendur. Síðast en ekki síst erum við að freista þess að sporna gegn snemmbúnu brotthvarfi úr námi sem leitt getur til allskyns félagslegra vandamála hjá viðkomandi einstaklingum,“ segir Bryndís.

„Fyrirkomulagið hjá okkur verður þannig að í Starfstengdri námslínu tekur nemandi 40 einingar af 100 í starfstengdu námi. Í upphafi fær nemandinn samtal með náms- og starfsráðgjafa skólans, fundnir eru styrkleikar hans og áhugasvið, tækifæri á atvinnumarkaði skoðuð í tengslum við það og í framhaldinu hefur tengiliður skólans samband við óska-starfsvettvang nemandans og kemur á samningi um samstarf. Samstarfsaðilar geta þannig verið ýmis fyrirtæki í nærsamfélagi nemandans; íþróttafélög, tómstundatengd starfsemi og bæjarfélagið sjálft, svo og allir þeir vinnustaðir sem tengjast lífi og starfi fólks hér á svæðinu á einhvern hátt.“

Síðastliðið vor hlaut FVA styrk úr Sprotasjóði til að þróa og innleiða Starfstengda námslínu. Hér eru þær Bryndís og Guðrún Sigríður ásamt Braga Þór Svavarssyni formanni stjórnar Sprotasjóðs og Ásmundi Einari Daðasyni mennta- og barnamálaráðherra.

Grípa þá strax

„Hugmyndin að þessari nýju námslínu í skólanum kviknaði og þróaðist í samvinnu við Akraneskaupstað. Hún kom til vegna nemanda sem hafði byrjað nám haustið 2023, fann sig ekki í fullu bóknámi og hætti að mæta í skólann. Viðkomandi á metnaðarfulla foreldra sem vildu umfram allt að barnið þeirra héldi áfram virkri þátttöku í skóla og/eða vinnu og myndi ekki loka sig af. Okkar markmið með þessu verkefni er því fyrst og fremst að finna þá einstaklinga sem þannig háttar til, grípa þá strax og koma þeim í virkni. Þetta eru 16 til 18 ára ungmenni sem hafa ekki beint að mörgu öðru að hverfa ef þau flosna upp úr námi. Í samstarfi við unga fólkið sjálft og forráðamenn þess skoðum við hvar áhugasvið viðkomandi liggur. Allir hafa sín áhugamál, styrkleika og drauma. Þótt viðkomandi finni sig ekki í hefðbundnu bóknámi þá hefur hann eða hún hæfileika og verkefnið snýst um að virkja þessa hæfileika.

Námið sjálft verður skipulagt þannig að hálfan daginn er viðkomandi á vinnustað sem samræmist áhugasviði hans og hinn hluta dagsins í bóknámi (1-3 áföngum). Vissulega er framhaldsskólapróf ekki ígildi stúdentsprófs, en með því að byggja bóknámið upp í kringum starf sem viðkomandi óskar, eykur það líkurnar á að nemandinn efli námsáhuga sinn, haldi áfram og helst snúi sér að verknámi eða ljúki til dæmis stúdentsprófi eða öðru sambærilegu námi og byggi sig þannig undir lífið. Ef vel tekst til er til mikils að vinna,“ segir Bryndís.

Fær vinnuumsögn út í lífið

Bryndís segir að nemendum standi til boða að taka starfslotur í fleirum en einu fyrirtæki og þannig kynnast fleiri starfsgreinum á námstímanum. „Þetta snýst um að viðkomandi nemandi upplifi sig jákvætt í vinnuumhverfi og geti þannig mátað eigin styrkleika og áhugasvið á sama tíma og hann stundar bóknám. Ef nemandinn lýkur þessu 100 eininga framhaldsskólaprófi ganga þær einingar upp í áframhaldandi nám ef viðkomandi óskar, en stúdentspróf er um 200 eininga nám. En ef nemandinn ákveður að láta staðar numið á þessum stað og lýkur framhaldsskólaprófi hefur hann engu að síður aflað sér starfsumsagnar frá vinnustaðnum sem hann fær eftir hverja lotu og hefur með sér út í lífið. Og annað sem skiptir miklu máli er að nemandinn er allan tímann virkur í félagslífi skólans og tekur þátt í öllum viðburðum á skólans vegum og heldur þannig tengslum við jafnaldra sína í skólanum.“

Krefst samhugar og vilja

Aðspurð segir Bryndís að sér að vitandi sé sambærileg leið til að grípa nemendur ekki til í íslensku skólakerfi og segir hún að vel sé fylgst með þessu brautryðjendastarfi í FVA af starfsfólki annarra skóla. „En til að þetta megi lukkast er mikilvægt að fyrirtæki, félög og stofnanir í nærsamfélaginu okkar taki vel í að fá nemendur til sín í starfsnám. Að koma í framkvæmd starfstengdri námslínu í framhaldsskóla krefst vilja og samvinnu heils bæjarfélags og samhugar um að gera allt það besta sem við getum fyrir ungmennin okkar,“ segir Bryndís Gylfadóttir.

Starfstengd námslína verður tekin upp í FVA eftir áramót

Verkefni sem krefst samvinnu allra í nærsamfélaginu

Verkefni sem krefst samvinnu allra í nærsamfélaginu