Rætt við Álfheiði Sverrisdóttur annan af tveimur svæðisstjórum UMFÍ og ÍSÍ á Vesturlandi

Mennta- og barnamálaráðuneytið ákvað nýverið stefnumótun í íþróttamálum til ársins 2030 þar sem markmið var meðal annars um að efla starfsemi og skipulag íþróttahreyfingarinnar. Tillaga um svæðisstöðvar voru samþykktar samhljóða á ÍSÍ þingi og á UMFÍ þingi á síðasta ári og undirrituðu UMFÍ og ÍSÍ samning við ráðuneytið í lok árs þar sem fjármagn var fengið til að setja á laggirnar átta svæðisskrifstofur um land allt. Álfheiður Sverrisdóttir á Hvanneyri og Heiðar Mar Björnsson á Akranesi voru ráðin sem svæðisstjórar UMFÍ og ÍSÍ á Vesturlandi. Álfheiður kíkti í kaffi á skrifstofu Skessuhorns í byrjun vikunnar, en Heiðar var þá staddur austur á landi í vinnu fyrir hreyfinguna.

*Starfsfólk svæðisskrifstofanna hittist í lok ágúst. Ljósm. isi.is*

Fyrstu skrefin

Alls eru 16 svæðisfulltrúar um allt land og hófst starfið af krafti í ágúst. „Fyrstu skrefin hafa verið að safna gögnum í tengslum við sveitarfélögin, íþróttahéruðin og félögin þeirra og erum við nú á lokasprettinum með það verkefni. Til dæmis erum við að safna upplýsingum um stjórnunarhætti, viðbragðsáætlanir, stefnumótun sveitarfélaga, frístundarstyrki, iðkendafjölda og fleira,“ segir Álfheiður. Á Vesturlandi eru fjögur íþróttasambönd; HSH, ÍA, UDN og UMSB en alls eru tíu sveitarfélög innan þessara héraða. „Við erum einnig búin að heimsækja okkar íþróttahéruð og stefnum á góðan, sameiginlegan fund núna í byrjun október en það hefur nú þegar myndast öflugt samstarf á milli þessara héraða og verðar spennandi að fá að taka þátt í því,“ nefnir Álfheiður.

Sveitarfélög þurfa að stíga fastar inn í íþróttastarfið

Starfsstöðvarnar hafa það hlutverk að þjónusta íþróttahéruðin í nærumhverfi sínu með samræmdum hætti. „Við erum hér á Vesturlandi með mismunandi áskoranir og mismunandi héruð. Þarfir ÍA eru til að mynda aðrar en þarfir UDN, og þarfir HSH eru aðrar en UMSB og svo framvegis og sumt getum við ekki haft áhrif á. Við getum ekki haft áhrif á vegalengdir á æfingar eða fólksfjölda í ýmsum héruðum en við þurfum að leita leiða til að leggja öllum héruðunum lið, á þeirra forsendum. Samtalið við sveitarfélögin á Vesturlandi er einnig mikilvægt en sveitarfélögin eru lykilaðili með félögunum í því að tryggja að starfið sé öflugt. Það er nauðsynlegt að sveitarfélögin séu virkir þátttakendur vegna þess hversu mikilvægt íþróttastarfið er, ekki bara gagnvart börnum og unglingum, heldur einnig gagnvart fjölskyldunni og til að gera sveitarfélagið að sem fýsilegustum búsetukosti,“ segir Álfheiður.

„Það er eðlilega breytileiki á milli sveitarfélaga í því hversu mikið er stutt við íþróttastarf fjárhagslega. Frístundarstyrkir eru mismunandi, sum sveitarfélög styrkja beint inn í ákveðin félög en ekki í íþróttahéraðið sjálft, á sumum svæðum er tómstundaakstur á vegum sveitarfélaga á meðan önnur bjóða upp á akstursstyrki og svo framvegis. Svo það eru alls konar vinklar á þessu, en heilt yfir gæti íþróttastarf barna og ungmenna á Íslandi algjörlega nýtt meiri pening frá sveitarfélögunum til góðra verka stæði hann til boða,“ bætir Álfheiður við.

*Heiðar Mar Björnsson starfar við hlið Álfheiðar sem svæðisfulltrúi í landshlutanum. Ljósm. ás*

Við viljum sjá öll börn í íþróttum

Eitt af markmiðum með svæðisskrifstofum UMFÍ og ÍSÍ er að auka þátttöku barna og ungmenna í skipulögðu íþróttastarfi, með sérstaka áherslu á börn með fatlanir, frá tekjulægri heimilum og á þau sem hafa fjölbreyttan tungumála- og menningarbakgrunn. „Miðað við þær tölur sem við höfum núna er bara um 4% barna með fötlun sem stunda íþróttir á Íslandi og þar þurfum við að gera miklu betur. Við þurfum einnig að gera mun betur gagnvart börnum sem hafa fjölbreyttan tungumála- og menningarbakgrunn. Við viljum sjá öll börn í íþróttum. Í íþróttum læra börnin til að mynda þessa mikilvægu seiglu og þátttaka í íþróttum þjálfar börnin í að setja sér markmið, eflir siðferðiskennd þeirra og heiðarleika, tillitssemi, umburðarlyndi og félagslegan þroska sem dæmi. Eins er íþróttastarf mikilvægur liður í því að börn séu búin að mynda sér góðar venjur á unglingsárunum þegar kemur að heilbrigðu líferni og hreysti, það hefur forvarnargildi,“ segir Álfheiður.

Sjálfboðaliðastarfið

Annað markmið svæðisskrifstofanna er að létta álag á sjálfboðaliðum með aukinni aðstoð fyrir íþróttahéruðin. „Almennt hefur vantað einhverja umgjörð um starf sjálfboðaliða í íþróttum. Oft eru sjálfboðaliðar að stökkva í eitthvað starf sem þeir vita eðlilega lítið um og vita ekkert nákvæmlega til hvers er ætlast af þeim. En við sjáum fyrir okkur að útbúa einhvern sameiginlegan ramma eða stefnu um störf sjálfboðaliða, hvort sem það á við um stjórnarmeðlimi, fólk í ráðum og nefndum eða fyrir þátttakendur í fjáröflunum. Með því getum við sýnt viðkomandi sjálfboðaliða hvað nákvæmlega er ætlast til af honum og þá vonandi er meiri möguleiki á því að hægt sé að fá nýtt fólk í þessi mikilvægu störf,“ segir Álfheiður. Því miður hafa of mörg félög lent í því að fólk í sjálfboðastarfi brenni út. „Við þurfum að halda því meira á lofti almennt gagnvart fyrirtækjum og sveitarfélögum, hversu mikilvægar íþróttir eru gagnvart börnum, samfélaginu og forvörnum. Eins þurfum við að kynna betur fyrir foreldrum hversu góð reynsla og skemmtilegt það getur verið að koma að íþróttastarfi sem sjálfboðaliði,“ nefnir Álfheiður.

Hugsunin er að létta undir

Horft er til þess að sterkari íþróttahéruð og starfsstöðvar um allt land auki skilvirkni innan íþróttahreyfingarinnar og geri þeim kleift að takast á við núverandi og fyrirséð verkefni. Einnig er hugsað til þess að styrkja stefnumótandi vinnu og aðgerðir á landsvísu og stuðla þannig að farsæld barna og annarra sem nýta þjónustu hreyfingarinnar. „Við erum ekki að koma í staðinn fyrir starfsmenn íþróttahéraðanna. Það eru einhver dæmi um að héruð hafi engan starfsmann og þá þurfum við ef til vill að stíga þyngra inn en þetta er ekki hugsað sem störf sem eiga að koma í staðinn fyrir til dæmis framkvæmdastjóra eða starfsmenn íþróttahéraða. Við erum til að létta undir, hjálpa til og koma með hugmyndir, aðstoða við að ná til þessara hópa sem við vorum búin að tala um hér áður og erum við ávallt með símann og tölvupóstinn opinn,“ nefnir Álfheiður.

Svæðisfulltrúar eru fjármagnaðir með lottóúthlutun frá ÍSÍ og UMFÍ ásamt fjármagni frá stjórnvöldum. „Það er misskilningur sem við erum að heyra. Einhverjar raddir halda að þessi stöðugildi séu ástæða þess að lottótekjur sumra héraða eru orðnar minni en það er ekki svo. Þær lækkanir má rekja til breyttra úthlutunarreglna úr lottósjóðum hjá UMFÍ og ÍSÍ. Þar er nú búið að samræma úthlutun lottótekna en nú er tekið tillit til fjölda barna innan hvers íþróttahéraðs en áður var horft til fleiri þátta, til dæmis til fjölda félagsmanna svo sum héruð eru að fá minna eftir breytingarnar en önnur meira. Með tilkomu svæðisstöðva er almennt að koma meira fjármagn inn á svæðin en áður en vissulega er hluti þess fjármagns skilyrtur í störf svæðisfulltrúa. Stjórnvöld koma einnig myndarlega að fjármögnun svæðisstöðvanna og eins verður komið á hvatasjóði. En það er skiljanlega alls ekki auðvelt fyrir íþróttahéruðin að missa fjármagn úr potti sem er nú þegar of lítill og við munum reyna að gera okkar allra besta við að hjálpa þeim íþróttahéruðum sem eru að verða af tekjum eftir þessar breytingar við að finna meira fjármagn,“ segir Álfheiður.

Uppgangur í íþróttastarfi á Vesturlandi

Víða á Vesturlandi er verið að koma á fót glæsilegri aðstöðu til iðkunar ýmissa íþrótta. Á Akranesi er verið að byggja íþróttahús á milli Akraneshallar og Jaðarsbakka, í Melasveit er verið að byggja nýtt íþróttahús, í Búðardal er verið að byggja glæsilega íþróttaaðstöðu og fyrirhugað er að byggja knatthús í Borgarnesi. Mikill uppgangur virðist vera í íþróttahreyfingunni á Vesturlandi. „Stjórnsýslan er alltaf að sjá betur og betur hvað íþróttir skipta samfélagið miklu máli, meðal annars til að fá nýtt fólk inn í samfélagið og sem liður í forvarnarstarfi. Eins er mikilvægt að reyna að fá þessa fjölbreytni í íþróttastarfið svo öll börn geti fundið sér eitthvað við sitt hæfi og eitthvað sem þau hafa gaman af. Eins má nefna að samvera foreldra og barna hefur mikið forvarnargildi og ef rétt er haldið á spöðunum getur öflugt íþróttastarf gefið okkur fullkomið tækifæri til að foreldrar og börn geri eitthvað uppbyggilegt saman,“ segir Álfheiður í lokin.

Þátttaka í skipulögðu íþróttastarfi er ein besta forvörnin

Rætt við Álfheiði Sverrisdóttur annan af tveimur svæðisstjórum UMFÍ og ÍSÍ á Vesturlandi

Rætt við Álfheiði Sverrisdóttur annan af tveimur svæðisstjórum UMFÍ og ÍSÍ á Vesturlandi