Viðtal við Ísólf Haraldsson framkvæmdastjóra Bíóhallarinnar á Akranesi úr Skessuhorni frá árinu 2014

Menningarlífið á Akranesi hefur sjaldan verið í jafn miklum blóma og nú. Stóran þátt í því eiga Vinir Hallarinnar, sem staðið hafa fyrir fjölbreyttu menningar- og listalífi í Bíóhöllinni á Akranesi og víðar. Ísólfur Haraldsson er í forsvari fyrir Vini Hallarinnar en hann er framkvæmdarstjóri Bíóhallarinnar á Akranesi. Ísólfur er frumkvöðull af Guðs náð og hefur með hugmyndaflugi sínu og metnaði veitt íbúum á Akranesi aðgang í sinni heimabyggð að mörgu því besta sem íslenskt menningarlíf hefur upp á að bjóða.

Varð að eignast gítar

Ísólfur er fæddur og uppalinn á Akranesi. Hann er sonur Haraldar Sturlaugssonar og Ingibjargar Pálmadóttur, þriðji í röðinni af fjórum bræðrum. Segja má að „Bíóhallar blóðið“ renni í honum en það voru langafi og –amma hans sem gáfu Akraneskaupstað bíóið á sínum tíma, þau Haraldur Böðvarsson og Ingunn Sveinsdóttir. Ísólfur sýndi bíóinu snemma áhuga og heillaðist ungur af því lífi sem þar var. „Ég bjó nánast við hliðina á bíóinu þegar ég var lítill. Ég man alltaf eftir ákveðnum aðilum þegar þeir voru að koma hingað til að halda tónleika. Eins tók ég vel eftir því þegar hljómsveitarútur voru fyrir utan hótelið. Þá laumaðist maður þarna í kring og þótti þetta mjög spennandi,“ rifjar hann upp. Ísólfur var hrifinn af bílum sem barn og hann man vel eftir þegar hann sá Bubba koma á Skagann í eitt sinn, á Range Rover bifreið. „Þarna var flottur kall á flottum bíl og ég varð alveg heillaður. Mér tókst einhvern veginn að komast inn á tónleikana um kvöldið. Bubbi var á sviðinu með flottan gítar. Svo byrjar hann að spila og eitthvað small hjá mér. Eftir þetta varð ég að eignast gítar,“ segir hann.

Seldu gellur fyrir græjum

Áður en Ísólfur fékk fyrsta gítarinn hafði hann fengið að heyra allskyns kasettur hjá Pálma, eldri bróður sínum. Eins var diskabúr í Brekkubæjarskóla og hann beið bara eftir því að eldast, til að komast þar inn. „Ég var sjúkur í öll hljóðfæri, hljóðkerfi og tónlist. Óli Palli, frændi minn, kenndi mér svo nokkur grip á gítarinn. Ég fór svo í tónlistarskólann og lærði hjá Edda Lár. Ég sýndi mikinn áhuga fyrst en á endanum missti ég áhugann. Ég vildi frekar bara læra lög og þolinmæðin var alveg á þrotum,“ segir hann um fyrstu kynnin af tónlistinni. En snemma beygist krókurinn. Ísólfur fór ungur að hugsa um viðburði og tónleika. Tólf ára gamall var hann farinn að ráða hljómsveitir til að spila á bekkjarkvöldum og hann sýndi fljótt sjálfsbjargarviðleitni þegar kom að vinnu. „Ég og vinur minn, Bjarni Guðjónsson, fengum að hirða fiskhausa niðri í HB. Við létum Bjarna Þór sauma lógó á hatta fyrir okkur og skárum svo gellur og seldum í fiskbúðir. Við vorum að safna okkur fyrir Pioneer græjum. Við gerðum þetta í einhvern tíma en fórum svo að selja gellurnar til einstaklinga til að fá betri prís,“ segir hann og hlær að endurminningunni. Einnig rifjar hann upp að móðir hans hafi látið hann bera út stefnuskrá Framsóknarflokksins á Akranesi. „En ég fór og seldi hana í hús. Það komst reyndar fljótlega upp og ég þurfti að skila peningunum. En mig minnir að fólki hafi þótt þetta svo fyndið að fæstir vildu fá endurgreitt.“

Strauk úr leikskólanum

Ísólfur átti erfitt með að festa hugann við námið á yngri árum. Hann fór því austur í Eiðaskóla í tíunda bekk, þar sem hann ætlaði að taka sig á í náminu. „Ég átti rosalega erfitt með að vera fastur inni í skólastofu. Ég strauk til dæmis reglulega úr leikskólanum. Þvældist um allt, niður í HB, á spítalann og víðar,“ útskýrir hann. Á Eiðum var mikið tónlistarlíf. Ísólfur fór í hljómsveit með Magna Ásgeirssyni og í skólanum var stúdíó. „Ég var meira og minna þar. Við fengum nokkur gigg og hituðum til dæmis upp fyrir Vini vors og blóma í Valaskjálfi. Þessi tími sem ég var þarna var eitt mesta partý sem ég hef lent í en á endanum fékk ég heimþrá.“ Ísólfur kom því heim á Skagann og fékk þá loks aðgang að diskabúrinu í Brekkubæjarskóla.

Bíóhöllin hans skóli

Eftir að grunnskóla lauk hóf Ísólfur nám við Fjölbrautaskóla Vesturlands á Akranesi. „En ég fór aðallega í skólann út af félagslífinu, frekar en til að læra. Það endaði svo með því að ég fékk frjálsa mætingu í skólanum, sagðist þurfa að vinna. Ég vann á Bifvélaverkstæði HB og var að sniglast í kringum Breiðina og Barbró.“ Á endanum flosnaði hann upp úr náminu og fór að vinna. Ísólfur kynntist eiginkonu sinni, Aldísi Birnu Róbertsdóttur frá Grund í Innri – Akraneshrepp. Þau eignuðust fljótlega sitt fyrsta barn, Róbertu Lilju sem nú er 13 ára. Í dag eru börnin þrjú, auk Róbertu Lilju eru Pálmi Rúnar 9 ára og Ingibjörg 5 ára. Um mitt ár 2001 auglýsti Akraneskaupstaður eftir nýjum aðila til að taka við Bíóhöllinni. Rekstur hallarinnar var þá 60% staða og sóttu Ísólfur og félagi hans, Árni Eyþór Gíslason um starfið og deildu stöðugildinu. Þeir tóku við rekstrinum um mitt ár 2001. „Hann sá um reksturinn en ég um markaðssetningu og um að fá filmur. Ég fór fljótt á fullt í að hringja og díla við fólk og fá hljómsveitir. Ég fékk strax stórar hugmyndir og dreymdi stóra drauma.“ En strákarnir voru ungir og ekki höfðu allir trú á þeim. „Við vorum auðvitað mjög ungir. Ég bjó um þetta leyti í kjallaranum hjá ömmu minni. Maður fékk að heyra að ég væri bara krakki og að ég gæti gleymt þessu. En það virkaði frekar á mig sem hvatning. Ég gafst aldrei upp og vildi sanna mig,“ segir Ísólfur. Hann segist hafa litið á reynsluna sem sinn skóla, sem hann ætlaði sér að ganga í gegnum. „Ef illa gekk og mistökin skullu á manni, þá hugsaði ég bara að þetta væri mín skólaganga og það sem ég ætlaði að borga fyrir að vera í þessum skóla.“

Gat ekki stólað á áhorf

Ísólfur segir að starfið hafi verið erfitt til að byrja með „Þegar við byrjum hér gat maður ekkert stólað á áhorf eða neitt slíkt. Það gekk ekki vel til að byrja með en mér fannst þetta allt svo æðislegt og skemmtilegt og langaði að smita það yfir í fólkið. Ég horfði mikið til Akureyrar enda var flott menningarlíf þar og mig langaði að hafa það eins hér,“ útskýrir hann. Hann gafst ekki upp og segist hafa sett upp ýmsa viðburði. „Símtölin voru erfið fyrst. Ég vissi eiginlega ekkert hvað ég var að gera. En viðburðir voru settir upp engu að síður og þetta einhvern veginn gekk. Ég þurfti bara að læra þetta og öðlast traust. Í dag gengur þetta auðveldara fyrir sig.“ En róðurinn var þungur og Ísólfur ákvað að taka einnig við rekstri Breiðarinnar, gamla hótel Akraness. „Árni var á þeim tíma farinn út úr þessu og ég var einn eftir með mikið af ungu fólki í kringum mig. Þegar ég tók við Breiðinni þá var pælingin sú að peningarnir þurftu að koma annars staðar frá. Fólk var frekar til í að fara á ball og hella sig fullt en að fara á tónleika.“

Ísólfur og Þórður Þrastarson ásamt Jens Hanssyni og Stefáni Hilmarssyni úr Sálinni hans Jóns míns á Lopapeysunni 2009. Ljósm. úr einkasafni.

Renndu blint í sjóinn

Og þannig byrjaði boltinn að rúlla. Ísólfur og Vinir Hallarinnar ákváðu að halda fyrstu Lopapeysuna, sem haldin hefur verið árlega undanfarin tíu ár á Írskum dögum á Akranesi. „Allt í einu varð þessi hugmynd bara til. Við hugsuðum út fyrir boxið til að reyna að fjármagna það sem við erum að gera hér í Bíóhöllinni.Við fengum aðila inn svo sem hljómsveitir, gæsluna og fleiri sem tóku bara prósentur,“ segir hann og rifjar upp hversu magnað það hafi verið að sitja á kaffistofunni í Sementsverksmiðjunni ásamt þeim hljómsveitum sem komu fram á fyrstu hátíðinni og sjá svæðið fyllast af fólki. „Þetta var æðislegt og hitti beint í mark. Við renndum blint í sjóinn, það var engin forsala – ekki neitt. Fólki fannst nafnið reyndar ömurlegt en það passaði viðburðinum vel. Fyrir okkur merkir orðið lopapeysa ákveðið kæruleysi en samt mikla hlýju og það er einmitt sú stemning sem er á Lopapeysunni. Þarna var fólk að hittast úti og hafa gaman, svipuð stemning eins og í réttum. Hvað er þetta? Þetta er bara lopapeysa,“ segir hann brosandi.

Gleymdist að taka til

Ísólfur segir að það hafi tekið nokkur ár að finna út úr því hvernig best væri að standa að stórum viðburði eins og þessum. „Fyrsta árið gleymdist til dæmis að hugsa um að einhver þyrfti að taka til eftir viðburðinn! Maður var að skólast til fyrstu árin og ákveðinn mannskapur festist í kringum þetta, en að vinum Hallarinnar stendur einstaklega samheldinn og góður hópur og má þar m.a. nefna Ingþór Bergmann verkstjóra Lopapeysunnar,“ Hann segir að Vinir Hallarinnar hafi tekið ákveðna áhættu með því að halda Lopapeysuna á hverju ári og að dæmið hafi sífellt orðið dýrara. „Ég var næstum því hættur að nenna að hafa þetta svona. Mig langaði að gera þennan viðburð mun flottari og skemmtilegri. En þetta var bara ein skemma og það komast ekki nema svo og svo margir þar inn og svo framvegis. Mér fannst þetta orðið þreytt,“ útskýrir hann. Árið 2011 var bætt 1400 fm sirkustjaldi við svæðið og svið tvö varð til. „Þá gátum við bætt við tónlistarfólki og gerði þetta okkur kleift að skipta stemmingunni í tvennt, svið eitt fyrir tónleika og svið tvö fyrir dansþyrsta. Með þessum breytingum fannst okkur við geta boðið upp á meiri fjölbreytni, allir áttu að geta fundið sér eitthvað við sitt hæfi, óháð aldri.“ Ísólfur segir það hafa svínvirkað og að fólk hafi verið ánægt. Gestir Lopapeysunnar hafa verið á bilinu 1600-3000 manns. „Það er eiginlega alveg passlegt. Við þorum ekki að fá mikið fleiri en 3000 manns inn á svæðið. Þess vegna auglýsum við viðburðinn ekki nema í eina viku í Reykjavík. Markhópurinn sem við viljum sækja í eru Skagamenn, vinir þeirra og fjölskyldur, brottfluttir og svo auðvitað nokkrir auka.“

Skuldlaus þegar hrunið skall á

Vinir Hallarinnar hafa ekki einungis staðið fyrir viðburðum á Skaganum. Þeir hafa einnig leigt út hljóðkerfi til ýmissa aðila um allt land. Ísólfur segir að sú hugmynd hafi kviknað fyrirvaralaust, þegar hann og Aldís voru á rúntinum í Reykjavík. „Ég var á leið með hátalara í viðgerð í Hljóðx og sá í versluninni hljóðkerfi. Það endaði með því að við gerðum samning við Hljóðx um að við myndum leigja kerfið út og þeir fengju prósentur af leigunni.“ Til að byrja með leigðu þeir tækin á Akranesi en viðskiptahugmyndin vatt fljótlega upp á sig. „Við vorum farin að leigja tækin um allt land á allskyns viðburði. Þá ákváðum við að kaupa tækjabúnaðinn og stofna hljóðkerfaleiguna Protech. Við bættum við tækjum og sáum um tækjabúnað fyrir Akraneskaupstað, Reykjavíkurborg, Íslensku óperuna og fleiri.“ Fyrirtækið var rekið skuldlaust, fyrir utan skemmu sem lítið hvíldi á. Það endaði þó með því að hann ákvað að selja skemmuna. „Það var aðeins að dala leigan og við ákváðum að selja skemmuna og vera alveg skuldlaus. Við losuðum allt sem hægt var að losa, sem betur fer, því svo kom hrunið. Við vorum sem betur fer alveg skuldlaus þegar það skall á.“

Gjörbreyttur rekstur

Eftir hrun varð verðstríð í öllu. Ísólfur og félagar ákváðu að bakka og snúa vörn í sókn. Þeir seldu hluta af dótinu og einbeittu sér að bíóinu, sem átti 70 ára afmæli stuttu síðar. Ráðgjafar höfðu sagt þeim að losa sig við bíóið á meðan allt annað gekk vel en Ísólfur segir það aldrei hafa komið til greina að fara eftir þeim ráðum. „Svo bara allt í einu gerðist eitthvað. Ég ákvað að markmiðið yrði að húsið yrði blastað upp. Við fórum að hvetja fólk til að vera með viðburði í Bíóhöllinni og það voru settir upp ýmsir viðburðir þetta ár, sem allir gengu vel. Svo sem leiksýningar skólanna, Blóðbræður og alls konar flottir tónleikar. Þetta var dýrt ár og við græddum í raun ekkert á því þannig annað en að menningarlífið hérna tók kipp.“ Akraneskaupstaður ákvað í tilefni af 70 ára kaupstaðarafmæli sínu 2012 að hrinda af stað söfnunarátaki vegna endurnýjunar á sýningarbúnaði Bíóhallarinnar, sem var orðinn úreltur. Bæjarfélagið, HB Grandi og fleiri velunnarar hússins lögðu fé í púkkið og gerðar voru miklar tæknilegar breytingar á húsinu. „Reksturinn hér gjörbreyttist í kjölfarið. Hér getum við í dag boðið upp á það sama og boðið er upp á í Reykjavík. Við bjóðum upp á það besta, á sama tíma og þeir,“ segir Ísólfur. Það fór því svo að allir draumarnir sem hann hafði þegar hann tók við rekstri Bíóhallarinnar rættust á endanum. „Það var Bíóhöllin sjálf sem skapaði þetta allt. Í gegnum hana varð til þetta tengslanet, traust og hugmyndir. Við höfum þurft að bjarga okkur og finna nýjar lausnir. Ekki eru alltaf til peningar en við höfum fundið aðrar leiðir sem skilað hafa árangri,“ segir Ísólfur.

Líður best að fást við krefjandi verkefni

Viðburðafjöldinn í Bíóhöllinni hefur stóraukist með ári hverju eftir breytingarnar. Í ár voru þeir um 650 og eru bíósýningar alla daga, nema með undantekningartilfellum. Ísólfur segir það fólkinu að þakka sem sækir húsið að þessi fjölbreytni sé í boði. Vinir Hallarinnar eru að vonum glaðir með árangurinn og hafa verið að skipuleggja viðburði víða um landið. „Í dag skipuleggjum við viðburði í heild sinni. Nýtum hljóðkerfið í þá og sjáum um tæknilausnir. Tækifærin eru mörg og maður finnur mikið traust. Eftir þennan tíma er maður búinn að byggja upp sambönd, fólkið í kringum mig kann hlutina. Tengslanetið er það sterkasta sem maður hefur í þessum bransa. Að geta gripið í símann og hringt í fólk þegar þess þarf er ómetanlegt. Að vera búinn að finna þetta fólk,“ segir Ísólfur þakklátur. Vinir Hallarinnar sáu meðal annars um skipulagningu Októberfestar hjá Háskóla Íslands nú í haust. „Það er viðburður sem haldinn hefur verið í tólf ár og þetta skotgekk, með mjög góðum árangri. Við breyttum ýmsu í skipulagningunni og reynslan sem við höfum öðlast með Lopapeysunni kom sér vel.“ Hann nefnir að tónleikaröð Dúmbó og Steina sem haldin var í Bíóhöllinni, á Hvolsvelli og í Hörpu hafi einnig gengið vonum framar. „Það er gaman að fást við nýjar áskoranir. Hlutirnir mega ekki verða of einfaldir. Mér líður best ef ég er að kljást við krefjandi verkefni, það er nóg að gera og eitthvað skemmtilegt er um að vera. Þetta er minn fótboltaleikur og getur verið ógeðslega gaman,“ segir hann. „Í upphafi dreymdi mig um að komast í önnur hús í Reykjavík. Nú er maður kominn hringinn og ég finn að mig langar að vera hér. Þetta er persónulegt dæmi fyrir mig, mér þykir vænt um þetta hús,“ bætir Ísólfur Haraldsson við að endingu.

grþ

Úr sarpi: „Mér þykir vænt um þetta hús“