Viðtal við Birgi Þórisson tónlistarmann sem birtist í Skessuhorni árið 2022

Tónlistarmaðurinn Birgir Þórisson hóf ungur að læra á píanó og trompet við Tónlistarskóla Borgarfjarðar. Hann er Borgnesingur í grunninn en býr í dag á Akranesi ásamt eiginkonu sinni, Birnu Björk Sigurgeirsdóttur, og sonum þeirra þremur; Davíð Þór, Tristani Frey og Mikael Orra. Tónlistin hefur teymt Birgi um víðan völl. Í dag skemmtir hann fólki á böllum og í leikhúsi en hann er hljómborðsleikari Stuðlabandsins og lauk nýverið við að spila á sýningunum Sem á himni í Þjóðleikhúsinu. Í haust sagði hann upp starfi sínu sem aðstoðarskólastjóri við Tónlistarskóla Akraness og lauk þar störfum um síðustu mánaðamót. Hann freistar þess nú að starfa sem sjálfstætt starfandi tónlistarmaður og einbeita sér enn frekar að tónlistarflutningi.

Kynntist ástinni í lúðrasveit

,,Ég byrjaði að læra á píanó en lengst af lærði ég hjá Zsuzsönnu Budai. Ég fór ekki alveg beinu brautina í þessu öllu saman en ég fékk að kynnast alls konar tónlist í tónlistarskólanum í Borgarnesi. Ég lærði t.d. á trompet hjá Ólafi Flosasyni og svo á einhverjum tímapunkti vildi hann senda mig til annars kennara þar sem hann var búinn að kenna mér allt sem hann gat kennt mér. Hann sendi mig þá hingað á Akranes og þar kynntist ég lúðrasveitarstarfinu. Ég var í lúðrasveitinni í nokkur ár undir stjórn Heiðrúnar Hámundar og þar kynntist ég konunni minni! Þá vorum við samt bara 15-16 ára en urðum mjög góðir kunningjar. Ég flutti svo til Reykjavíkur og fór í Menntaskólann við Hamrahlíð, þá var einhver forveri Facebook messenger í tísku og við héldum einhverju smá sambandi þar,“ segir Birgir.

Þráði að prýða vegg tónlistarskólans

Þegar Birgir fluttist til Reykjavíkur hætti hann í tónlistarnáminu og spilaði lítið. Hann fann þó að eitthvað vantaði. ,,Ég man að einhvern tímann stóð ég á planinu heima í Borgarnesi og var að tala við hana Guðrúnu Jónsdóttur. Við vorum eitthvað að spjalla um lífið og tilveruna og ég sagði við hana að mér fyndist eitthvað vanta í líf mitt. Þá spyr hún: ,,Af hverju hættirðu að spila á hljóðfæri? Og ég eiginlega vissi ekki svarið við því. Þetta varð til þess að ég fór aftur í tónlistarnám og fór að keyra til Borgarness einu sinni í viku til að læra hjá Zsuzsönnu minni. En ég átti t.d. ekki píanó svo ég fékk að æfa mig hjá vinafólki sem bjó í Reykjavík. Svo er eitt svolítið fyndið, það er veggur í tónlistarskólanum í Borgarnesi með mynd af öllum útskriftarnemendum sem klárað hafa framhaldspróf og ég man hvað mig langaði að komast á þennan vegg! Það var ástæðan fyrir því að ég fór aftur að læra í Borgarnesi, mig langaði að klára þetta með Zsuzsönnu, í skólanum mínum heima og komast á þennan vegg,“ segir Birgir hlæjandi en í dag prýðir hann einmitt vegginn umrædda í Tónlistarskóla Borgarfjarðar.

Hljóðfærin með aðdráttarafl

En hvað var það sem dreif Birgi af stað í tónlistarnám? ,,Ég eiginlega veit ekki hvað það var sem fékk mig til að byrja að læra á hljóðfæri. Það er enginn atvinnutónlistarmaður í nærfjölskyldunni en það er mikill tónlistaráhugi í fjölskyldunni minni. Ég held að flestir fjölskyldumeðlimir hafi lært á hljóðfæri eða sungið í kór en ég er sá eini sem hefur gert þetta að einhverju lifibrauði,“ segir Birgir.

,,Hljóðfæri vöktu alltaf áhuga minn, hvort sem það var verið að spila á þau eða ekki. Það er svo mikill persónuleiki í hljóðfærum og þau hafa eitthvað aðdráttarafl. Ég gerði það t.d. í Tónlistarskólanum á Akranesi að ég fékk að taka nokkur hljóðfæri sem voru bara inni í geymslu og hengdi þau upp á göngum skólans. Mér fannst bara svo mikil synd að enginn fengi að sjá þau því mér finnst hljóðfæri svo falleg. Ég grínast líka stundum með það að mér finnist eiga að vera píanó í öllum stofum. Mamma og pabbi áttu píanó í stofunni og það var einhvern veginn þarna í miðjunni og kallaði á,“ segir Birgir.

Tónlistarheimilið

Eftir menntaskóla fór Birgir aftur í lúðrasveitina á Akranesi og komst þá að því að Birna var ennþá í lúðrasveitinni. ,,Þar kynntumst við aftur og höfum verið saman síðan þá, þetta var árið 2008,“ segir Birgir en Birna spilar á þverflautu og saxófón og er með framhaldspróf á píanó, svo mikil tónlist er í fjölskyldunni. ,,Það er ekki eins og við séum með söngstundir eða eitthvað hérna heima og við kannski erum í rauninni ekki nógu dugleg að spila tónlist í húsinu. Birna sest reyndar svolítið niður og spilar heima en svo er ég alltaf að spila einhvers staðar annars staðar. Þannig að það er ekki eins og þú getir ekki gengið hér inn án þess að heyra tónlist,“ segir Birgir sem sjálfur vill frekar horfa á Netflix þegar hann kemur heim eftir gigg.

Sogaðist inn í klassíkina

Birgir fór svo í inntökupróf í Listaháskólanum þar sem hann hlaut inngöngu. ,,Þá fór maður í smá svona íþróttapakka. Ég sogaðist einhvern veginn inn í klassíska heiminn sem náði kannski hámarki þegar ég vann keppni sem heitir Ungir einleikarar og fékk að koma fram sem einleikari með Sinfóníuhljómsveit Íslands. Það var ein af þessum eftirminnilegustu stundum sem maður á í lífinu. Ég fór svo til Stuttgart í skiptinám á síðasta árinu sem var frábært. Þegar ég kláraði Listaháskólann sagði ég svo svolítið skilið við þennan klassíska kafla. Ég fór að kenna í tónlistarskólanum í Borgarnesi og hérna á Akranesi líka. Á Akranesi er ég samt mest búinn að vera í meðleik með rythmísku söngnemendunum en líka að kenna á píanó. Svo eftir 2-3 ár hætti ég í hlutastarfinu í Borgarnesi og færði mig alfarið á Akranes.“ Birgir segir kennsluna skemmtilega og eiga vel við sig en stundum sé erfitt að finna jafnvægi milli kennslunnar og spilamennsku. Hann hætti þess vegna nýverið í starfi sínu hjá Tónlistarskóla Akraness, þar sem hann hafði starfað sem kennari í um tíu ár og aðstoðarskólastjóri síðastliðin tvö ár. Nú ætlar hann þess vegna að einbeita sér alfarið að því að spila og koma fram.

Lífskapphlaupið

,,Ég ákvað að taka þetta stökk núna og bara sjá hvað ég get verið í þessu lengi, ég geri samt ráð fyrir því að fara aftur að kenna á einhverjum tímapunkti. Ég ákvað bara að nýta þennan glugga sem mér fannst ég sjá núna til að breyta til og aðeins að slaka á. Á þessum árum frá því ég byrjaði aftur að læra á píanó hefur maður alltaf verið að vinna að einhverjum áföngum og margt skemmtilegt búið að gerast,“ segir Birgir.

,,Við Birna giftum okkur sumarið 2012 og fluttum inn í fyrstu eignina okkar daginn eftir brúðkaup. Eftir útskrift úr LHÍ skellti ég mér í nám í forystu og stjórnun á Bifröst meðfram kennslunni í tónlistarskólanum og spilaferillinn fór að taka af stað. Þannig að það er búið að vera ágætis keyrsla í gangi upp á síðkastið og þrátt fyrir að það hafi verið ótrúlega skemmtilegt þá fann ég núna í haust að mig langaði aðeins að breyta til. Strákarnir okkar þrír, þeir Davíð Þór, Tristan Freyr og Mikael Orri mættu líka á svæðið hver á fætur öðrum á þessum árum og mig langar að ná að verja meiri tíma með fjölskyldunni. Þannig að núna fann ég að mig langaði að slaka aðeins á í lífskapphlaupinu og sjá hvort ég geti einbeitt mér betur að því sem ég tel mig hafa mestan áhuga á og brenn hvað mest fyrir – sem er að spila, skemmta fólki og skapa eitthvað. Það verður mjög spennandi að prófa að vera alfarið í því,“ segir Birgir.

Ballhljómsveitirnar

Birgir hefur sinnt ýmsum tónlistarverkefnum síðastliðin 13 ár meðfram starfi sínu við Tónlistarskólann, m.a. spilað í nokkrum hljómsveitum. ,,Ég er mjög þakklátur fyrir verkefnin sem mér hafa boðist. Ég byrjaði að spila í ballhljómsveitinni Mono árið 2009 með Hlyni Ben í broddi fylkingar. Fljótlega eftir að ég flutti á Skagann fór ég að spila með þeim Orra Sveini Jónssyni söngvara, Arnari Sigurgeirssyni gítarleikara, Sigurþór Þorgilssyni bassaleikara og Idda Bidda (Ingi Björn Róbertsson) trommara. Sú hljómsveit varð að hljómsveitinni Bland sem hefur starfað síðan. Svo gerðist það í byrjun sumars 2021 að Marinó Geir trommari í Stuðlabandinu hafði samband við mig. Þá vantaði nýjan hljómborðsleikara, en Sigþór Árnason vildi aðeins hvíla sig á ballmennskunni. Við Sigþór erum góðir vinir og ég hafði leyst hann nokkrum sinnum af með Stuðlabandinu svo ég ákvað að slá til. Það hefur verið mikið ævintýri, en við höfum spilað á alls konar viðburðum og skemmtunum. Ásamt því að spila reglulega á árshátíðum hjá stórfyrirtækjum þá höfum við líka verið á stórviðburðum eins og Lopapeysunni, Kótilettunni og Þjóðhátíð í Eyjum. Síðasta stóra verkefni var svo að spila á Grease tónleikasýningu fyrir fullri Laugardalshöll sem mér fannst einstaklega skemmtilegt, enda hef ég haft mikinn áhuga á leikhúsinu,” segir Birgir.

Leikhúsbakterían

Birgir lauk í byrjun desember við að spila á hljómborðið í leiksýningunni Sem á himni í Þjóðleikhúsinu. Hann vonar að hans bíði fleiri verkefni á leikhússviðinu. ,,Leikhúsheimurinn er mjög heillandi og mér finnst gaman að sjá hvernig mismunandi listgreinar koma saman til að búa til einhverja heildarmynd. Það eru svo margar listgreinar sem t.d. koma saman að einni söngleikjasýningu. Þú ert með leikara, búningahönnuði, tónlistina, ljósahönnuði, sviðsmynd og förðun sem saman býr til þessa heildarmynd. Svo er leikhúsið líka svo lifandi og mannlegt.

Ég smitaðist örugglega af leikhúsbakteríunni í Grunnskólanum í Borgarnesi þegar sýningarnar Grease og Litla hryllingsbúðin voru settar upp í félagsmiðstöðinni Óðali. Þar kviknaði örugglega á einhverjum perum án þess að maður spáði mikið í því á þeim tíma. Það var svo 2014 að við Iddi Biddi vorum fengnir til að vera tónlistarstjórar í uppsetningu NFFA á Gauragangi í leikstjórn Hallgríms Ólafssonar. Þarna kviknaði aftur á perunni og eftir þetta hef ég fengið að tónlistarstýra nokkrum sýningum, svo sem Grease hjá NFFA og Litlu Hryllingsbúðinni með Skagaleikflokknum.“

Eins og dádýr í háu ljósunum

Birgir fékk svo tækifæri til að spila í atvinnuleikhúsi í gegnum kennara sinn við FÍH. ,,Ég var á tímabili að læra jazzpíanóleik í FÍH og talaði um það við kennarann minn að ég hefði mikinn áhuga á því að spila í leikhúsi. Kennarinn var þá sjálfur tónlistarstjórnandi í Billy Elliot í Borgarleikhúsinu og hann bauð mér að koma og leysa af í einhverjum sýningum. Ég spilaði einhverjar fjórar sýningar af Billy Elliot og það voru mínar fyrstu sýningar í atvinnuleikhúsi. Í kjölfarið frétti ég að það væri verið að fara að setja upp Mamma Mia í Borgarleikhúsinu. Þá manaði ég mig upp í að senda skilaboð á Jón Ólafsson tónlistarstjóra og sagðist hafa áhuga á að spila þar. Einhverju síðar sendir hann mér svo skilaboð og spyr hvort ég vilji vera í afleysingum á hljómborði. Ég var að sjálfsögðu til í það. Þar kynntist ég fullt af góðu fólki og tók þátt í ofboðslega skemmtilegu ferli.

Þegar maður kemur inn sem afleysingamaður fær maður bara nóturnar og upptökur til að æfa sig með. Sumir ná kannski einhverjum æfingum en aðrir koma bara beint á sýningu. Ég náði held ég einni hljómsveitaræfingu í Mamma Mia en undirbjó mig vel heima. En maður mætir samt alltaf hálfvegis eins og dádýr í háu ljósunum á fyrstu sýninguna,“ segir Birgir hlæjandi.

Gefandi ferli

Í framhaldinu fékk Birgir boð um að taka þátt í sýningunni Sem á himni sem var sýnd hjá Þjóðleikhúsinu í haust. ,,Það var aðeins önnur upplifun því núna fékk ég að vera í byrjunarliðinu. Þá var maður með í æfingaferlinu og sá verkið sett saman. Maður fékk líka að upplifa hvernig sýningin þróaðist sem var virkilega skemmtilegt,” segir Birgir.

Fjölbreytnin heillandi

Birgir hefur nú spilað við alls kyns tilefni en hann segist njóta sín vel í fjölbreytninni ,,Ég er svo heppinn að allt fólkið sem ég vinn með er vandvirkt og hefur metnað fyrir því sem það er að gera. Þá er þetta líka svo gaman. Allir þessir mismunandi viðburðir og tilefni hafa líka sinn eigin sjarma. Ég hef spilað á rapptónleikum á Airwaves inni á einhverjum pub, á þorrablóti í Dölunum, ég hef spilað jazztónleika á Eskifirði, í leikhúsunum og á kóratónleikum. Þetta er allt gjörólíkt en kemur samt allt einhvern veginn niður á sama staðnum – sem er að hafa gaman af því að skemmta fólki og reyna að hreyfa við því á einhvern hátt,“ segir Birgir.

Jólatörn tónlistarmannsins

Tónlistarfólk hefur nóg að gera á aðventunni þegar jólatónleikaflóran hefst. Engar undantekningar eru hjá Birgi en í desember hefur hann spilað á hinum ýmsu viðburðum. ,,Stuðlabandið var með smá tilraunaverkefni í nýja miðbænum á Selfossi sem hét Jólahjól Stuðlabandsins. Það var svona jólapartý þar sem salurinn fékk að taka þátt í lagavali og fleiru en við seldum upp á alla viðburðina. Ég spilaði líka á kórtónleikum á Akranesi og með Söngdætrum Akraness. Ég er líka að fara að spila 21. desember með Rakel Pálsdóttur á Nauthól en hún var að gefa út jólaplötuna Jólin í hjarta mér þar sem ég spilaði nokkur lög.“

Jólin byrja snemma

Á heimili Birnu og Birgis byrja jólin snemma. Birgir spilar inn á jólaplötur í lok sumars og Birna byrjar að skreyta óþægilega snemma, að sögn Birgis. ,,Það var alltaf skreytt tiltölulega seint heima þegar ég var að alast upp, bara eftir miðjan desember. Á vissum tímapunkti vissi maður samt að það hlyti að fara að styttast í jólin. Þá fór að berast olíulykt um húsið því mamma og pabbi báru alltaf á píanóið og húsgögnin fyrir jólin. Þetta er nú ekkert sérstaklega góð lykt en fyrir mér er þetta jólalykt.

Í dag er ég er orðinn svolítið meira tengdur jólunum og grínast stundum með að við séum í raun farin að halda upp á jólin hálft árið. Ég hef t.d. tekið þátt í Skaginn syngur inn jólin og fengið að vera hljómsveitar- eða tónlistarstjóri þar síðastliðin þrjú ár. Það er verkefni sem mér þykir óendanlega vænt um en við byrjum yfirleitt að vinna í því með haustinu og upptökur hefjast svo í október. Svo var ég að spila inn á jólaplötur í sumar, bara í júlí eða ágúst. Núna eru svo þau lög að koma út.

Birna myndi helst vilja byrja að skreyta í október, en mér hefur tekist að halda aftur af henni fram í miðjan nóvember. En það er þannig að í desember er smá eins og jólin hafi gubbað yfir húsið okkar,“ segir Birgir hlæjandi. ,,Nei, mér finnst það reyndar bara skemmtilegt og ekki bara út af smákökunum.“

Öðruvísi tímar framundan

Birgir segir að flest verkefni sem framundan eru séu á snærum Stuðlabandsins en einnig eru ýmis önnur verkefni í kortunum, m.a. að aðlagast nýjum lífsvenjum. ,,Það er svo aldrei að vita nema maður spili á einhverjum jóla- eða gamlársböllum fyrir árslok. Í framhaldinu langar mig svo að gefa út meira efni en sjálfur hef ég verið að gefa út tónlist á Spotify undir nafninu The Lonely Lighthouse. Ég hef líka verið að taka að mér verkefni við að semja tónlist. Ég og Róbert Rúnarsson áhugaljósmyndari gerðum t.d. saman myndband um fyrra eldgosið í Fagradal. Hann skaut myndefni og klippti og ég samdi tónlistina við. Það væri gaman að gera meira af einhverju svoleiðis. Ég á svolítið eftir að finna út úr því hvernig nýir tímar verða en fyrst og fremst ætla ég að tileinka mér nýtt lífstempó,“ segir Birgir að lokum.

sþ

Úr sarpi: Ég er svo heppinn að allt fólkið sem ég vinn með er vandvirkt og hefur metnað