Rætt við hlaupakonuna Ester Maríu Ólafsdóttur sem elskar að hlaupa langt

Skagakonan Ester María Ólafsdóttir tók á dögunum þátt í utanvegahlaupi sem nefnist Hengill Ultra Trail og var það haldið í þrettánda sinn. Boðið var upp á fjölbreyttar vegalengdir í hlaupinu, allt frá 5 km upp í 106 km, sem er lengsta vegalengdin sem boðið er upp á í hlaupum á Íslandi. Í 106 km hlaupinu er hlaupinn sami 53 km hringurinn tvisvar sinnum, með samanlagðri um 4.400 metra hækkun, og hafa þátttakendur 22 klukkutíma tímaramma til að klára hlaupið. Ester María tók þátt í 106 km og var hún eina konan sem lauk keppni. Hlaupið byrjar í Breiðumörk í miðbæ Hveragerðis, hlaupið er upp Reykjadalinn, að Ölkelduhálsi, í gegnum Innstadal og niður Sleggjubeinsskarð. Þaðan er farið upp og niður Vörðuskeggjann, aftur út Innstadal, að Ölkelduhálsi, niður Reykjadalinn og aftur inn í Hveragerði. Útsýnið er algerlega einstakt og er þessi hlaupaleið ein sú fallegasta sem hægt er að finna á Íslandi. Ester María, sem er fædd árið 1988, kíkti við á skrifstofu Skessuhorns í síðustu viku til að ræða þetta hlaup og hennar hlaupaferil.

*MT3: Með verðlaunin fyrir Hengil Ultra. Ljósm. úr einkasafni.*

Tilviljun að hún byrjaði í utanvegahlaupum

Hvenær hófst þinn áhugi á hlaupum? „Ég var í fimleikum þegar ég var yngri og fór þá oft út að hlaupa til að vera í betra formi. Um tvítugt hætti ég í fimleikum, fór á tímabili í Bootcamp og í ræktina en var alltaf að hlaupa með. Ég byrjaði svo í fjallgöngum þegar fyrrverandi tengdamamma mín, Guðrún Björt Zophaníasdóttir, fór að drösla mér með sér upp á fjöll. Það var einhver innri ró sem ég fann þar. Mér fannst þetta líka góð leið til að ferðast um Ísland, ég fór því að skrá mig í lengri göngur með ýmsum ferðafélögum, t.d. Ferðafélagi Íslands, til að upplifa nýja staði á Íslandi, sem er virkilega gaman.“

Ester María segir að rétt fyrir Covid hafi hún byrjað í hlaupafjarþjálfun hjá Sigurjóni Erni í Ultraform, rétt áður en sprengingin varð í utanvegahlaupum á Íslandi. „Árið 2020 fór ég síðan í fyrsta Hengilshlaupið mitt og þá tók ég þátt í 26 kílómetra hlaupinu. Mér gekk ógeðslega illa, ég var með rifinn liðþófa og sjúkraþjálfarinn sagði við mig að ég ætti bara samt að fara og sjá hvernig gengi, í versta falli myndi ég ekki geta gengið í nokkra daga. Svo er ég líka alin upp þannig að maður á ekki að vera að væla og vorkenna sér þannig að ég kýldi bara á þetta.“ Þetta hefur ekkert dregið úr þér hvað þér gekk illa í fyrsta hlaupinu? „Nei, maður var svo ánægður að ná að klára hlaupið, þó tíminn væri alls ekki góður. 2021 fór ég í 53 kílómetra í Hengilshlaupinu, þá var veðrið ógeðslegt og ég veit ekki alveg af hverju ég held alltaf áfram að skrá mig,“ segir Ester María og hlær. „Ég er með bakflæði og gat ekkert borðað í hlaupinu því á fyrstu drykkjarstöðinni festist matur í vélindanu á mér. Þá var ég heldur ekki búin að finna út hvaða næring hentaði mér. Veðrið var ógeðslegt, fólk var að fjúka, meiðast og týnast og það hefði líklegast átt að fresta hlaupinu því meiðslatíðnin var mjög há. Þegar 20 km voru eftir af því hlaupi sneri ég mig illa á ökkla en haltraði í mark, því ég hefði sennilega ofkólnað ef ég hefði stoppað og beðið eftir aðstoð. Maginn var í ruglinu eftir álagið og ég ældi í rúma átta klukkutíma eftir þetta. Þá sagði ég við sjálfa mig að ég ætlaði aldrei aftur í Hengilshlaupið en stóð ekki við það, sem betur fer. Svo fór ég Laugaveginn 2022 og Bakgarðinn síðasta haust. Það eru eiginlega öll löngu hlaupin sem ég hef farið í, en svo alveg nokkur styttri hlaup þarna á milli.“

*Ester María á hlaupum. Ljósm. úr einkasafni*

Allir að skora á sjálfan sig

Blaðamaður er smá forvitinn um hvort það sé sniðugt að hlaupa mörg svona löng hlaup yfir árið og Ester María svarar því: „Maraþonhlauparar tala um að þegar þú ert búinn með maraþon eigir þú að hvíla í einhverjar vikur eftir hlaup, en utanvegahlauparar virðast geta hlaupið endalaust. Það eru margir sem eru að hlaupa 50 km hlaup í hverjum mánuði yfir sumarið og virðast fara létt með. En svo fer þetta væntanlega líka eftir hraða og ákefð, ég fer bara í þetta með því hugarfari að hafa gaman og kannski minna að spá í hraðanum.“

Þú hefur fundið þig strax í hlaupunum? „Já, utanvegahlaupin eru svo skemmtileg, þetta er hálfgert partý. Það eru allir einhvern veginn meira að hjálpast að, það er kannski ekki aðal málið að vinna því það eru allir bara að sigra sjálfan sig og hafa gaman, nema auðvitað hjá topphlaupurunum kannski. Mín upplifun af götuhlaupum er að það er miklu meiri keppni, allir að reyna að bæta tímann sinn og fólk tekur því svo alvarlega. En svo eru utanvegahlaupin svo góð leið til að blanda saman hlaupum og einhvers konar fjallgöngum, sem hentar mér vel.“

Stóð varla í lappirnar

Hengill Ultra fer fram eins og áður kom fram í Hveragerði og er 106 km hlaupið sami hringur og 53 km hlaupið, en hlaupnir tveir hringir. Hlaupið er vanalega frá Hveragerði upp Reykjadalinn, þaðan yfir í Innstadal og niður Sleggjubeinsskarð. Síðan er farið upp Vörðuskeggjann og þar niður og sömu leið til baka. „En núna var veðurspáin svo slæm að hlaupaleiðinni var breytt og Vörðuskegginn var ekki tekinn, en auka hringur tekinn sem var með hellings hækkunum. Hann var mikið upp og niður og mikið brölt þannig að það var eiginlega ekki hægt að hlaupa þetta. Upphækkunin var svipuð en við fengum ekki alveg jafn eins mikið rok eins og uppi á Vörðuskeggja. Ég stóð varla í lappirnar á köflum um nóttina því það var svo mikið rok, svo það var gott að leiðinni var breytt. Hún var samt mjög krefjandi engu að síður, og það tekur á fyrir hausinn að þurfa síðan að hlaupa sama hringinn aftur.“

Gat ekkert æft fyrir hlaupið

Ester María fór 106 kílómetrana á 21 klukkustund, 39 mínútum og 14 sekúndum og er hlaupið eins og gefur að skilja mikil þrekraun. En hvernig æfir maður fyrir svona langt hlaup? „Það er alltaf verið að segja við mann að maður eigi að bera virðingu fyrir vegalengdinni. Þetta er mjög langt og erfitt hlaup en ég gat ekkert æft fyrir þetta. Ég er að ljúka við mastersnám í klínískri sálfræði og er að útskrifast núna, þannig að ég er búin að vera á haus við að skrifa og hef ekki haft neinn tíma til að æfa. Þannig að ég tók þá ákvörðun að taka þátt bara tveimur eða þremur vikum fyrir hlaupið og ætlaði bara að sjá hvað myndi gerast, með það í huga að ég myndi bara hætta ef ég sæi fram á að ná ekki að klára hlaupið. Ég hljóp lítið í vetur og var rétt að komast af stað í byrjun maí, en svo þarf maður að taka því rólega vikuna fyrir hlaup. Undir venjulegum kringumstæðum ætti maður að hlaupa allan veturinn og markmiðið er að gera það næst.“

Þegar Ester María tók þátt í Bakgarðshlaupinu síðasta haust þá hljóp hún 100,5 km og var ætlunin að hún tæki þátt aftur núna í vor. „En þar sem ég var í miðju mastersverkefni sá ég fram á að það væri kannski ekki skynsamlegt. Ég er smá þrjósk og vissi að ég myndi ekkert hætta að hlaupa fyrr en ég gæti ekki meir, og ég yrði að eiga orku dagana eftir til að klára mastersverkefnið. Ég tók því þá ákvörðun að sleppa að taka þátt. Í Bakgarðshlaupinu er allt öðruvísi fyrirkomulag, það er svo öruggt og þú getur hætt hvenær sem er því það er svo stutt í hjálpina, sem er góð tilfinning.“

Mjög erfiðar aðstæður

Þrjár konur tóku þátt í Hengilshlaupinu og var Ester María sú eina sem kláraði hlaupið. „Önnur þeirra byrjaði ansi hratt, ég sá hana ekkert nema rétt í startinu og svo ekki fyrr en við vorum komin niður í Sleggjubeinsskarð, þegar fyrri hringurinn var rúmlega hálfnaður. Þá náðum við henni og þá var hún farin að missa taktinn. Maður sá það bara á mjöðmunum á henni að hún var orðin mjög þreytt, en ég veit ekki hvað varð um hina. Þær töluðu um það eftir hlaupið að þær væru ekki vanar svona undirlagi, mikilli hækkun og miklu grjóti og þær höfðu kannski ekki styrkinn í þetta. Þetta voru mjög erfiðar aðstæður og það voru alls sjö sem hættu keppni. Markmiðið mitt var bara að klára hlaupið og hraðaútfærslan var mjög taktísk. Ég hefði eflaust getað hlaupið þetta hraðar en af því markmiðið var að klára og ekki detta út þá ákvað ég frekar að nýta tímann sem ég hafði til þess að labba hægar upp brekkurnar, sem var mjög skynsamlegt eftir á að hyggja.“

En hlustar hún á tónlist í svona hlaupi? „Það hjálpar alveg að hlusta á tónlist á erfiðum stundum og ég geri það ef hægt er en heyrnartólin virkuðu ekki núna. Það er samt gott fyrir hausinn að hlaupa langa vegalengd ekki með tónlist því þá lærir maður svolítið inn á það hvert hausinn fer og hlusta á náttúruna í leiðinni.“

Var á undan kærastanum í mark

Ester María endaði í 13. sæti af 14 keppendum og sá sem rak lestina var Andri Þór Ellertsson, sem er kærasti Esterar Maríu. „Við vorum samferða eiginlega allan tímann, en það var annar keppandi sem var þremur mínútum á undan okkur. Hlaupið hófst klukkan sex á föstudagskvöldinu og lauk eftir hádegi daginn eftir. Mér hafði verið sagt að hausinn yrði alltaf að segja mér að fara að sofa yfir nóttina, að telja mann á að hætta og fara bara heim. En nóttin varð aldrei almennilega dimm og þetta kom aldrei upp hjá mér. En það var mjög gott fyrir hausinn að hafa Andra með, sérstaklega um nóttina því ég var orðin svo þreytt, farin að hugsa mjög hægt og orðin smá rugluð. Hann var búinn að semja við mig að ég myndi leyfa honum að vera á undan í mark af því ég yrði hvort eð er fyrsta konan. Ég sagði: Ok, ég skal leyfa þér að vera á undan og hann sagði: Ég held ég labbi bara, ég er orðinn svo þreyttur. Það er ekki í boði að fara að labba í mark, þá hleyp ég fram úr þér, sagði ég við hann. Í lokatímanum endaði hann svo á eftir mér út af því að í startinu var ég aðeins á undan honum og svo hafði þetta eitthvað með drykkjarstöðvarnar að gera. Þannig að ég gat montað mig af því að hafa verið á undan honum og get alltaf notað það gegn honum,“ segir Ester María og glottir.

*Ester María og Andri Þór hlupu saman í Hengilshlaupinu. Ljósm. úr einkasafni*

Gat ekkert borðað allt hlaupið

Hvað er maður að hugsa og gera í svona löngu hlaupi? „Við Andri vorum að spjalla saman til að byrja með en svo verður maður þreyttur og hættir þá að tala. Ég er alltaf einhvern veginn að reikna út lokatímann minn en þarna var hugsunin, hvenær kemst ég inn á næstu drykkjarstöð? Fyrsta drykkjarstöðin var eftir 13 kílómetra og út af breytingunni var svipuð vegalengd í þá næstu. Þar þurfum við að stoppa aðeins í hvert skipti, drekka vel og fylla á brúsana. Ég gat ekkert borðað allt hlaupið þannig að drykkjarstöðvarnar voru mjög nauðsynlegar fyrir mig. Ég er með mígreni og var búin að vera með mígreni í sirka viku fyrir hlaup og hafði því lítið getað borðað alla vikuna, sem var ekki góður undirbúningur fyrir svona átök. Á föstudagsmorgninum vaknaði ég mjög tæp í höfðinu og í maganum og leið ekki vel. Ég var alveg að íhuga það að sleppa því að fara, en gerði það ekki. Ég gat ekkert borðað fyrstu 20 kílómetrana í hlaupinu og svo þegar ég reyndi að borða eftir það kúgaðist ég bara þegar ég reyndi að borða banana þannig að ég varð mjög orkulaus. Eftir 25 kílómetra sá ég fram á að þurfa að hætta í hlaupinu vegna orkuleysis, en ég komst yfir það einhvern veginn. Ég var bara með Powerade og Tailwind kolvetnaduft og þurfti bara að lifa á þessu allan tímann. Mér var orðið svo flökurt og ég þurfti því endalaust að vera að drekka allt hlaupið til að ná að halda vökva í meltingunni.“ En þurftirðu ekki að pissa á leiðinni fyrst þú drakkst svona mikið? „Á leiðinni til baka í öðrum hringnum þá var ég að pissa sirka á hverjum klukkutíma, því þá var ég orðin meðvituð um að ég væri ekki að fara að borða neitt. Það var svo kalt og þá var maður ekki að svitna. Ég var að drekka svona einn lítra á klukkutíma og þurfti að losa mig við það. Þarna voru engir hlauparar á ferli og þá fór maður bara aðeins út af brautinni og pissaði.“

*Andri Þór og Ester María að koma í mark. Ljósm. úr einkasafni*.

Ældi eins og múkki

Blaðamaður á það til að fara út að hlaupa endrum og eins en fer þá varla mikið lengra en tíu kílómetra og er oft ansi stirður á eftir. Hvernig er líðanin í skrokknum eftir yfir svona 100 km hlaup? „Maður á auðvitað bara að hvíla og ég gerði það núna en ekki eftir Bakgarðshlaupið í haust. Mér líður mjög vel núna eftir hlaupið, er ekkert meidd og ekki með neinar harðsperrur. Ég kem vel út úr þessu, með smá þrútnar tær og á erfitt með að passa í strigaskóna núna en að öðru leyti er ég ótrúlega góð. Hreyfingarnar í þessu hlaupi eru svo fjölbreyttar en í Bakgarðinum er lítil hækkun og maður er oft fastur í sama takti. Ég var aðallega þreytt af því að ég sleppti heilli nótt en það er allt að koma til baka. Mig langar bara að fara út að hlaupa núna, en ætla að bíða aðeins með það.“

Spurð hvort hún hafi ekki verið orðin svöng eftir hlaupið segir Ester María að hún hafi oft verið með magavandamál í svona löngum hlaupum en hún borði ekki strax eftir hlaup. „Ég lenti í því eftir 53 km Hengilshlaupið 2021, þá var ég ennþá að læra á magann á mér, og þá fór ég og fékk mér bita af hamborgara strax eftir hlaupið. Þá ældi ég endalaust og ég veit ekki hvaðan það kom. Einn biti og smá kók og ég ældi á leiðinni niður í íþróttahús, ég ældi í klósettið á ganginum, í klósettið í klefanum, ældi fjórum sinnum á gólfið í sturtunni fyrir framan allar konurnar og var svo ælandi alla leið heim. Þetta var aðallega vökvi og gall og ef ég tók síðan einn sopa þá ældi ég heilum lítra. Þetta fór svo að fréttast og Sigurjón Ernir var að segja frá því að það hefði verið ein sem var bara ælandi og ælandi og ég sagði: Það var ég! Núna fékk ég mér eina pizzusneið þegar ég kom heim fimm tímum eftir hlaupið, vaknaði svo um nóttina og fékk mér tvær sneiðar af því það er betra að sleppa því að borða heldur en að sjokkera magann svona mikið. Ég byrjaði að borða almennilega á sunnudeginum þegar við fórum á hlaðborð á Spíruna og borðuðum þar í rólegheitunum í tvo klukkutíma og hef verið að hlaða batteríin síðan.“

Finnst þetta klikkun

Foreldrar Esterar Maríu eru þau Friðmey B. Barkardóttir og Ólafur Þórðarson, sem margir þekkja úr boltanum. Hvað finnst þeim um þetta hlaupabrölt hjá dóttur sinni? „Pabba finnst þetta bara klikkun, en ég held að þetta sé bara afbrýðisemi í honum. Hann hefur aldrei hlaupið svona langt. Fyndið að segja frá því að eftir Bakgarðshlaupið í haust þá blæddi undir táneglurnar á mér og þær urðu svartar, svo ég bað pabba um að bora í þær til að losa um þrýstinginn. Ég fór heim til mömmu og pabba og hann boraði í táneglurnar á mér án þess að minnast einu orði á hlaupið, eins og að það hefði aldrei gerst. Hann var ekkert að hrósa mér en ég veit alveg að hann er stoltur af mér þó hann hafi ekki sagt neitt, hann er bara þannig. Mamma er miklu meira að hvetja mig í orðum en pabbi er aðeins öðruvísi, enda alltaf átt erfitt með að hrósa fólki og fer varla að byrja á því núna. Þessir fótboltakallar skilja ekkert tilganginn með að hlaupa ef það er ekki bolti til þess að elta. Flestir fótboltamenn sem ég hef talað við finnst ekkert gaman að hlaupa, og það á örugglega við um pabba líka.“

Hafa gaman og njóta

Það fer að líða að lokum á þessu spjalli og kannski við hæfi að spyrja hvernig sumarið líti út í hlaupunum. Ætlarðu að taka þátt í fleiri hlaupum í ár? „Mig langar að fara í Bakgarðshlaupið í haust, en það er spurning hvort maður fái miða. Stefnan er að reyna við 160 km og ég held ég eigi alveg eitthvað inni fyrir þeirri vegalengd. Hólmsheiðarhlaupið er í næstu viku en ég verð að vinna þar og hleyp því bara með til að aðstoða. Svo væri ég til í að fara í Súlur Vertical á Akureyri um verslunarmannahelgina, og svo kannski Jökulsárhlaupið vikuna á eftir, sem er mjög falleg hlaupaleið. Mig langar bara að fara til að hafa gaman og njóta þess. Ég ætla bara að passa mig að plana þetta sumar ekki of mikið af því ég er búin að vera tæp í bakinu og það er leiðinlegt að vera búin að kaupa miða í hlaup þegar maður kemst síðan ekki. Ég ætla bara að spila þetta eftir hendinni og sjá hvernig þetta þróast. Langar vegalengdir virðast henta mér frekar vel og ég held mig við þær þar til annað kemur í ljós,“ segir Ester María að endingu.

„Langar vegalengdir virðast henta mér frekar vel“

Rætt við hlaupakonuna Ester Maríu Ólafsdóttur sem elskar að hlaupa langt

Rætt við hlaupakonuna Ester Maríu Ólafsdóttur sem elskar að hlaupa langt