Rætt við Ernu Kristínu Hjaltadóttur, formann kvenfélagsins Fjólu í Dalabyggð

Eftir að hafa keyrt nýjan þjóðveg, þjóðveg fortíðarinnar, er komið að Fellsenda í Miðdölum og tekur húsmóðirin á heimilinu vel á móti blaðamanni eftir aksturinn. „Við skulum ganga rólega hérna inn í stofu, því hér sefur þreytt fólk eftir næturvaktina í sauðburðinum,“ segir Erna þegar við tyllum okkur inn í fallega stofuna hennar að Fellsenda og erindið er að forvitnast m.a. um starf kvenfélagsins Fjólunnar en einnig þær breytingar sem eru að eiga sér stað í sveitinni.

Kvenfélagið Fjóla

Í stjórn kvenfélagsins eru þær Steinunn Lilja Ólafsdóttir ritari, Berglind Vésteinsdóttir gjaldkeri og Erna Kristín Hjaltadóttir formaður. Þrír lögbundnir fundir eru á ári hverju, aðalfundur í janúar, vorfundur í apríl og haustfundur í október. Kvenfélagið Fjóla er annað tveggja virkra kvenfélaga í Dalabyggð og er hitt kvenfélagið Þorgerður Egilsdóttir í Búðardal. „Kvenfélagið Fjóla er stofnað 31. júlí 1927 hér á Kolsstöðum í Miðdölum. Það voru 14 konur sem stofnuðu félagið á sínum tíma og árgjaldið var tvær krónur. Þá voru þetta gömlu góðu hrepparnir okkar hérna. Kvenfélagið var hér í Miðdölum en nú er það búið að breiða úr sér. Í dag eru konur úr Hörðudal, Miðdölum, Haukadal, Laxárdal og Hvammssveit sem eru virkir félagar og erum við 22 konur, allar á besta aldri,“ segir Erna og hlær. En hún bætir svo við; „svo erum við með fimm styrktarfélaga sem eru brottfluttar félagskonur héðan úr Dölunum en vilja áfram styrkja starfið, sem er frábært. Tvær nýjar komu í félagið á þessu ári og svo erum við aðeins að yngjast, ein um 40 ára var að koma inn en við erum nú nokkrar farnar að eldast. Þess vegna megum við ekki kaffæra okkur í verkefnum,“ útskýrir Erna.

Styrkja allar kirkjur í Dalabyggð

Ófáar fréttirnar í Skessuhorni hafa hverfst um hina og þessa styrki sem kvenfélagið hafa gefið undanfarin ár. „Við erum búnar að styrkja held ég flest öll félög hér í Dölunum,“ segir Erna og hlær. Hjúkrunarheimili á Fellsenda fékk 400.000 kr. í gjöf frá kvenfélaginu á þessu ári og einnig hefur kvenfélagið styrkt Silfurtún í Búðardal. Svo er þetta áttunda árið í röð sem við styrkjum kirkjurnar hér í Dölunum. Við styrkjum hverja kirkju um 150.000 kr. og við vorum að klára síðustu kirkjuna nú í vor, Skarðskirkju. Við eigum reyndar eftir að styrkja kirkjuna í Dagverðarnesi en við munum gefa þangað ef og þegar eitthvað verður gert þar, en ég held að Minjavernd eða eitthvað slíkt sé komið með hana á verkefnalistann sinn,“ segir Erna.

Breytingar í Dölum

Umræða okkar fer nú að breytingum í Dölunum. „Ég er fædd og uppalin í Hjarðarholti í Dölum til 17 ára aldurs, þá flyt ég með foreldrum mínum að Hróðnýjarstöðum. Hér á Fellsenda hef ég búið í 56 ár en ég kom hingað haustið 1968, þá 18 ára gömul og síðan þá hafa orðið rosalegar breytingar. Ég hef ekki tölu á hversu margir bæir bara hér í sveitinni hafa farið í eyði. Það var búið á svo miklu fleiri bæjum, víða var tvíbýli og mörg börn á hverju heimili. Hér á Fellsenda var tvíbýli, við bjuggum hér tvær systur og vorum giftar bræðrum,“ segir Erna. „Það var mikið líf í ungmennafélaginu okkar, ungmennafélaginu Æskunni, en því miður hefur fólki fækkað mikið, sem er bara sorglegt,“ segir Erna. En þó er tölvert af ungu fólki í sveitunum, sem betur fer. „Sonur minn og kona hans búa hér á jörðinni, þau eiga tvö börn og dóttir þeirra er búfræðingur frá Hvanneyri. Sú er mikið fyrir sveitina en vinnur líka á Hjúkrunarheimilinu Fellsenda. Bróðir hennar hefur minni áhuga á sveitastörfunum en svona er þetta bara. Þó fólk sé alið upp saman þá liggur áhugi þess svo víða, sem betur fer,“ segir Erna áður en hún heldur svo áfram. „Það er nú samt gott mannlíf í Dölunum og ýmislegt gert en það er fólksfæðin sem er okkur til trafala. Okkur vantar fjölbreyttari störf hér í sveitarfélaginu og held ég að það sé svipað og til dæmis í Borgarnesi. Þar er mikil þjónusta en engin útgerð, við töpuðum sláturhúsinu eins og Borgarnes en við héldum mjólkurstöðinni. Það má nú segja að við séum nokkurn veginn komin aftur til fortíðar út af vegakerfinu okkar. Einn nágranni minn keyrir um á eldri bíl, hann fann kassettu og nefndi við mig að hann hafi haldið að hann væri kominn aftur til 1986. Á rúntinum, með kassettu í tækinu og holóttur vegur út um allt,“ segir Erna og hún er hvergi nærri hætt að tala um vegakerfið. „Ég sit hérna í stofunni og er með útsýni að þjóðveginum og það eru svona 20-30 trukkar sem keyra hér á hverju einast kvöldi, fram og til baka. Okkar vegir voru ekki gerðir fyrir svona þungaflutninga. Þú ert nú á leiðinni áfram í Búðardal og þú átt nú eftir að upplifa þetta,“ segir Erna við blaðamann og hlær.

Starfsemi kvenfélagsins

„Það er töluverð starfsemi hjá okkur í kvenfélaginu og hefur hún verið hefðbundin. Við erum með spilakvöld, þriggja kvölda keppni, sem við byrjum á haustin og stendur fram í nóvember. Þá er bingó í janúar og svo hefst þriggja kvölda spilakeppni aftur eftir þorrablótin. Þorrablótin eru hér allan þorrann og byrja í Búðardal, svo í Saurbæ, þá í Árbliki og enda í Staðarfelli. Þá er enginn tími fyrir spil sjáðu til,“ segir Erna og hlær. Með tilkomu samfélagsmiðla er auðveldara að skipuleggja viðburði, ekki síst eftir að kvenfélagið þurfti að hætta að senda dreifibréf vegna hækkunar póstburðargjalda. „Við erum með hóp á Facebook og það er aðeins ein kona í félaginu sem er ekki þar inni. Þá þarf að hringja eða senda SMS til hennar. Við erum svo með pönnukökusölu fyrir fyrirtæki síðasta vetrardag en þá panta fyrirtæki pönnukökur með sykri eða rjóma hjá okkur. Þetta höfum við verið að gera síðustu fjögur til fimm ár og hefur ávallt verið góð þátttaka fyrirtækja hér í Dölunum. Svo erum við búnar að vera í þrjú eða fjögur ár með það sem við köllum sauðburðarbakkelsi en þá bökum við vissar tegundir og erum að selja til fólksins í sveitinni. Allir þurfa víst að borða og ekki síst í sauðburði. Þetta eru snúðar, pítsusnúðar, kleinur, ástarpungar og flatkökur. Við seljum allt frosið þannig að fólk tekur þetta bara upp. Einnig höfum við verið að taka að okkur erfidrykkjur og eru þetta okkar fjáröflunarleiðir. Í 25 ár sáum við líka um alla ræstingu í Árbliki og fengum greitt fyrir. Fjólukonur gróðursettu líka skjólbelti og fleira við Árblik. Árið 1968 er Hjúkrunarheimilið á Fellsenda var vígt, hófu Fjólukonur að gróðursetja þar og er þar nú kominn hinn myndarlegasti skógur. Í desember tókum við þátt í jólabasar í Árbliki sem reyndist hin besta skemmtun og mjög góð fjáröflun. Fyrsta þriðjudagskvöld í hverjum mánuði förum við svo í heimsókn í Silfurtún,“ segir Erna.

Framundan hjá kvenfélaginu

Fyrir nokkrum árum stóð kvenfélagið fyrir ýmiss konar námskeiðum sem voru vinsæl. Erna segir að reynt verði að endurvekja slík námskeið. „Við erum nú komnar í sumarfrí og ætlum að gera eitthvað fyrir okkur sjálfar. Við förum alltaf í sumarferðalag 19. júní, annað hvort dagsferðir eða tveggja daga ferðir. Oftast eru þetta óvissuferðir en við fáum þó að vita hvar við gistum. Við erum farnar að safna fyrir 100 ára afmæli kvenfélagsins og kannski bregðum við okkur erlendis í tilefni þess, hver veit,“ segir Erna og brosir. „Svo gefum við kaffi í fyrstu Fellsendarétt á haustin. Sá siður hafði verið við lýði lengi að Miðdalahreppur gæfi kaffi í fyrstu Fellsendarétt en við sameiningu hreppanna féll það niður. Dóttir mín gekk svo í kvenfélagið en hún átti alltaf góðar minningar um að fara í réttarskúrinn og fá sér heitt kakó og franskbrauð með rúllupylsu. Og endirinn varð sá að nú, í þónokkur ár, hefur kvenfélagið gefið kaffi í fyrstu rétt. Heitt kakó, kaffi, kleinur, rúgbrauð með kæfu og brauð með rúllupylsu en við erum hættar með franskbrauðið og komnar í eitthvað hollara,“ segir Erna og brosir að endingu.

hig/ Ljósm. úr einkasafni

Held við séum búnar að styrkja næstum allt hér í Dölunum

Rætt við Ernu Kristínu Hjaltadóttur, formann kvenfélagsins Fjólu í Dalabyggð

Rætt við Ernu Kristínu Hjaltadóttur, formann kvenfélagsins Fjólu í Dalabyggð