Rætt við Skagamanninn Harald Bjarnason um ferilinn í fjörutíu ár í viðtali sem birtist í Skessuhorni árið 2020

„Það var í sjálfu sér engin tilviljun að ég fór í blaða- og fréttamennsku, sem ég hef starfað við í hartnær fjörutíu ár,” segir Skagamaðurinn Haraldur Bjarnason í upphafi samtals okkar. „Ég byrjaði snemma að taka myndir hér og þar í nærumhverfi mínu á Vesturgötunni á Akranesi og var farinn að framkalla og stækka myndir 12-13 ára gamall. Bakterían var greinilega til staðar. Fyrstu kynni mín af blaðaútgáfu voru svo hjá Skátafélagi Akraness þegar ég var á fimmtánda ári. Ég stóð þá fyrir útgáfu á skátablaði, sem hét Súpan, ásamt Þorvaldi Bragasyni og nokkrum fleirum. Kölluðust ritstjórnarfundirnir, eðli sínu samkvæmt, súpufundir. Þessi útgáfa okkar varði í rúm þrjú ár og vorum við með myndir og fréttir úr skátastarfinu á Akranesi.“ Síðan bættist við enn frekari útgáfa í tengslum við skátamót sem haldin voru hér á landi, bæði landsmót og mót sem haldin voru á vegum Skátafélags Akraness. En þarna var ísinn brotinn. Jafnvel þótt blaðamennska hafi löngum verið lágt skrifuð launalega er ákveðin spenna sem hún kveikir. Menn ílengjast því í starfi eins og raunin varð með Halla Bjarna í tæpa fjóra áratugi. Við förum yfir ferilinn, sem spannar m.a. skátaskrif, í bæjarblaðamennsku, svæðisútvarp og þáttagerð.

Byrjaði í skátunum

„Á landsmótinu á Úlfljótsvatni árið 1974 var gefið út öflugt mótsblað, Úlli, sem var dagblað og kom út alla mótsdaganna. Við tókum viðtöl og myndir yfir daginn og unnum svo úr því á kvöldin með því að vélrita viðtöl og greinar. Það var síðan sent áfram til offseprentara í Garðabæ og svo kom blaðið tilbúið með mjólkurbílnum á Úlfljótsvatn snemma morguninn eftir. Við vorum nokkrir sem komum að þessu blaði. Þeirra á meðal Ólafur Þ. Harðarson, síðar prófessor í stjórnmálafræði við Háskóla Íslands, Magnús Jón Árnason kennari og síðar bæjarstjóri í Hafnarfirði, Kolbeinn Árnason bróðir hans og Gunnar Björnsson, síðar formaður samninganefndar ríkisins í ótal kjarasamningum. Ljósmyndari blaðsins var svo Jóhannes Borgfjörð Birgisson, Boggi, sem var fyrirmyndin að hinni þekktu teiknimyndaspersónu Ragnars Lár, Bogga blaðamanni. Einhverjir fleiri komu að þessu blaði líka, sem ég man ekki lengur nöfn á. Á skátamóti í Botnsdal á vegum Skátafélags Akraness gáfum við út blað sem hét Glymur og á móti í Skorradal gáfum við einnig út blað sem hét Ormurinn. Að áeggjan Guðbjartar Hannessonar, Gutta, ritstýrðum við Þorvaldur Bragason svo í nokkur ár blaði fyrir eldri skáta, sem hét Foringinn, en á þessum árum var Gutti framkvæmdastjóri Bandalags íslenskra skáta. Við Þorvaldur vorum svo beðnir að aðstoða líka við dagblað á landsmóti skáta á Úlfljótsvatni 1977 en það var talsvert minna í sniðum en hafði verið 1974. Þegar alheimsmót skáta, Jamboree, var svo haldið í Lillehammer í Noregi 1975 var ég í um 20 manna hópi blaðamanna dagsblaðsins á mótinu. Ferðin á þetta stóra og mikla mót var mjög eftirminnileg en mig minnir að hátt í 20 þúsund skátar allsstaðar að úr heiminum hafi sótt það. Norðurlöndin sáu sameiginlega um mótið og þess vegna var það að við Íslendingarnir vorum víða í starfsmannahópnum. Við mótsblaðið voru auk mín þeir Jóhannes Reykdal útlitshönnuður og Ólafur Hauksson, sem var einn af ritstjórunum. Fyrir utan skátablöðin kom ég að útgáfu nokkurra annarra blaða. Ég minnist þess t.d. að hafa ásamt Sigþóri Eiríkssyni ritstýrt blaði í tilefni af 50 ára afmæli Knattspyrnufélagsins Kára árið 1972.”

Símaskráin og Ferðabókin eftirminnileg verkefni

Haraldur segist hafa byrjað nám í prentsetningu hjá prentsmiðjunni Odda árið 1972 og lauk því 1976. „Oddi var og er ein stærsta prentsmiðja landsins og með einna fjölbreyttustu prentunina. Meðal nýjunga á þeim árum var prentun á samhangandi form, sem þurfti fyrir tölvuprentarana hjá bönkum og fjármálafyrirtækjum. Þetta var prentað í rúlluprentvél. Ekki má gleyma Símaskránni, sem prentuð var í Odda, í hundrað til tvö hundruð þúsund eintökum og kom það oft í hlut okkar lærlinganna að burðast með þetta níðþunga rit úr prentuninni út í sendiferðabíla. Svo var bókaprentun auðvitað stór hluti verkefna hjá Odda og minnisstæðast fyrir mig er að hafa tekið þátt í umbroti Ferðabókar Eggerts og Bjarna, sem var með vandaðaðri bókum sem unnar höfðu verið hér á landi í þá daga. Mest öll prentun í Odda á þessum árum var blýprentun en offsetprentunin var þó að koma þar inn fyrir þröskuldinn. Fyrsta prentsetningartölvan kom í Odda undir lok námstíma míns en hún var engin smásmíði og þakkti heilan vegg með öllum sínum gataspólum. Ætli hún hafi ekki verið svona tveggja metra há og þriggja til fjögurra metra löng.“

Reynslan gilti

Að námi loknu vann Halli í stuttan tíma í Prentsmiðjunni Hólum á Seltjarnarnesi en kom svo aftur á Skagann og réði sig til Prentverks Akraness. „Eftir að ég réði mig í Prentverkið á Akranesi hóf ég samhliða vinnunni að skrifa aðeins í blaðið Umbrot sem var fréttablað fyrir Akurnesinga sem starfsmenn í Prentverkinu gáfu út. Þar sem ég hafði reynslu, m.a. af útgáfunni hjá skátunum, lá beint við að skrifa í blaðið og aðstoða þannig vinnufélagana, sem gáfu blaðið út. Á þessum árum var ekkert nám í blaðamennsku á Íslandi og það var bara reynslan sem gilti.“

Prentuðu flokksblöðin

Eftir tvö ár hjá Prentverkinu stofnuðu þeir Halli og Önundur Jónsson prentari prentsmiðjuna Prentbæ sem hafði aðsetur á efri hæð Vesturgötu 48 á Akranesi. „Við höfðum talsvert að gera og prentuðum meðal annars reikningseyðublöð og kvittanir fyrir einstaklinga og fyrirtæki. Þá prentuðum við blöð nokkurra stjórnmálaflokka á Akranesi fyrir jól og kosningar; Skagann fyrir Alþýðuflokkinn, Dögun fyrir Alþýðubandalagið og Bresa fyrir Framsóknarmenn. Þegar við keyptum prentvélarnar fyrir Prentbæ fylgdi með blaða- og bókapressa, sem var reyndar í heldur lélegu ástandi en Önundur náði að koma henni í gott lag svo hún var notuð fyrir blaða- og bókaprentun.“

Bæjarblaðið stofnað

Eftir stofnun Prentbæjar var útgáfa fréttablaðs eitt af því sem þeir félagar vildu koma af stað á Akranesi. „Ég setti mig í samband við nokkra Skagamenn á svipuðum aldri, sem ég vissi að hefðu áhuga á slíkri útgáfu; þá Andrés Ólafsson, Gunnlaug Björnsson og Sigþór Eiríksson. Þeir sýndu þessu strax áhuga. Hlaut blaðið nafnið Bæjarblaðið en blað með því nafni hafði komið út á Akranesi um 30 árum áður. Fyrsta tölublaðið kom út haustið 1979 og var Bæjarblaðið þá gefið út einu sinni í mánuði fyrst um sinn. Prentbær hætti svo starfsemi árið 1981. Það voru ýmsar utanaðkomandi ástæður fyrir því að við hættum starfsemi en reksturinn gekk þokkalega og við seldum vélarnar og komumst ágætlega frá þessum rekstri. Þrátt fyrir þetta hélt útgáfa Bæjarblaðsins áfram.“

Haraldur fór í fyrstu að vinna við timbursölu hjá Trésmiðjunni Akri en síðan fór hann til starfa í Járnblendiverksmiðjunni á Grundartanga en hélt áfram að vinna við ritstjórn Bæjarblaðsins á kvöldin og um helgar. Þá var hann einnig um tíma fréttaritari Dagblaðsins á Akranesi. Sigþór Eiríksson var með honum áfram í bæjarblaðsútgáfunni auk þess að skrifa alltaf eitthvað. Svo kom að því um 1983 að Haraldur fór í fullt starf við ritstjórn Bæjarblaðsins sem eftir það kom út aðra hverja viku. „Ritstjórnarskrifstofan var í fyrstu á Kirkjubraut 9, húsinu Bæ, sem þá var í eigu Kaupfélags Borgfirðinga. Þar var hún í um tvö ár en þá var ákveðið að Bær skyldi rifinn og Bæjarblaðið flutti á Skólabraut 21 og var þar uppi á annarri hæð. „Þegar offsetprentuninn kom til þá braut ég blaðið um sjálfur á ljósaborði og hafði litla offsetmyndavél, svokallaðan repromaster til að rasta ljósmyndirnar fyrir prentun. Auk þess komum við okkur upp myrkraherbergi til framköllunar fyrir ljósmyndir. Um tíma var blaðið prentað í Reykjavík og uppsettar síðurnar því sendar suður með Akraborg og með henni komu svo blaðapakkarnir tilbúnir til baka. Síðan tók Prentverk Akraness við prentuninni og tölvusetningu en ég sá áfram um umbrotið. Það voru nokkrir góðir ljósmyndarar hjá blaðinu eins og Dúi Landmark, Sigurbjörn Guðmundsson, Magnús Gunnlaugsson og Gylfi Sigurðsson. Þá kom Sigurður Sverrisson til liðs við blaðið um tíma og útgáfan var öflug.“

Naut velvilja

„Þetta var skemmtilegur tími með Bæjarblaðið. Meðan blaðið var í blýprentun í fyrstu var meiriháttar mál að hafa myndir í blaðinu því gera þurfti myndamót eða klisjur, eins og þau voru kölluð, fyrir hverja mynd. Myndirnar þurfti að senda til myndamótagerðar í Reykjavík og þar eins og alltaf kom Akraborgin að góðum notum með sínar fimm ferðir á dag. Þetta breytist þegar farið var að offsetprenta blaðið og þá gátu verið ferskar fréttamyndir og það margar. Litprentun á myndum var hins vegar ekki í boði á þessum árum. Blaðið var ekki selt í áskrift nema utanbæjar og öll sala á Akranesi var í lausasölu. Þar höfðum við öflugan hóp blaðsölubarna sem mættu samviskusamlega þegar blaðið kom út og seldu í sínu hverfi. Þetta var tryggur hópur sem minnist þessa tíma enn. Við áttum líka okkar tryggu viðskiptavini í hópi verslana og þjónustufyrirtækja á Akranesi sem auglýstu reglulega í blaðinu og gerðu það vegna þess að góð viðbrögð voru við auglýsingunum. Svo voru fleiri kaupmenn og fólk með þjónustustarfsemi sem þurftu kannski ekki að auglýsa sig en setti inn auglýsingar eða kveðjur til að styrkja útgáfu blaðs í heimabyggð.“

Haraldur ásamt Ingu Rósu Þórðardóttur við útsendingu á svæðisútvarpi RÚV á Austurlandi.

Haldið austur

Sumarið 1986 fékk Halli boð um að gerast ritstjóri vikublaðsins Austurlands í Neskaupstað. Við Bæjarblaðinu á Akranesi tók þá Birgir Einarsson, sem var kennari á Akranesi. Hann gaf blaðið út um einhvern tíma en svo lognaðist það út af og sögu Bæjarblaðsins lauk þar með. Blaðið Austurland var stofnað árið 1951 og var því elsta starfandi héraðsfréttablað á landinu, sem kom reglulega út, en fyrsti ritsjóri þess var Bjarni Þórðarson bæjarstjóri í Neskaupstað og stýrði hann blaðinu nánast til dauðadags árið 1982.

„Hlutverk mitt var að breyta blaðinu úr pólitísku blaði í fréttablað en blaðið var málgagn útgefandans, sem var Alþýðubandalagið á Austurlandi. Það gekk mjög vel að breyta Austurlandi úr fjögurra síðna flokkspólitísku blaði í átta síðna fréttablað þótt auðvitað hafi eigendur fengið sitt pláss í leiðurum og greinum. Blaðið var prentað á staðnum í Nesprenti, sem þá var ein tæknivæddasta litla prentsmiðjan á landinu. Blaðið var brotið um í setningartölvu og offsetprentað. Fljótlega fór ég að skrifa allan texta á PC tölvu og vista á diskettu. Með hana labbaði ég svo upp í prentsmiðju og með layout af blaðinu undir hendinni. Þar tóku þeir bræður, Guðmundur og Hlöðver Smári Haraldssynir, við textanum, keyrðu hann í gegnum setningartölvu og brutu um eftir layouti mínu og Þórarinn Smári prentari lauk svo verkinu. Þannig var þetta allt unnið nánast á sama blettinum.“

Á öldur ljósvakans

Haustið 1987 tók svæðisútvarp RÚV á Austurlandi til starfa á Egilstöðum, annað í röðinni af svæðisútvörpum Ríkisútvarpsins, en nokkrum árum áður hafði svæðisútvarp Norðurlands á Akureyri tekið til starfa og síðar varð til svæðisútvarp á Ísafirði fyrir Vestfirði og á Selfossi fyrir Suðurland. „Það atvikaðist þannig að Inga Rósa Þórðardóttir svæðisstjóri RÚV á Austurlandi bað mig í febrúar 1988 að aðstoða sig við þáttagerð á svæðisútvarpinu. Úr varð að ég var tvo daga í viku á svæðisútvarpinu á Egilsstöðum við svæðisbundnu útsendingarnar en ritstýrði áfram blaðinu Austurlandi. Það var svo seinni hluta árs 1990 sem ég fór í fullt starf hjá svæðisútvarpi RÚV og flutti upp á Hérað. Umsvif útvarpsins fyrir austan jukust og útsendingum fjölgaði í 3-4 á viku og við komum í auknum mæli með fréttir og fréttatengda þætti inn í aðalfréttatíma útvarps. Árið 1999 tók svo Jóhann Hauksson fréttamaður við af Ingu Rósu og þá var sjónvarpsfréttum bætt við en fréttastofur sjónvarps og útvarps voru aðskildar á þessum árum og við Jóhann urðum fyrstu fréttamennirnir til að vinna fyrir báðar fréttastofur samhliða. Umsvifin jukust mikið hjá svæðisstöðinni á Austurlandi á þessum árum, ekki síst meðan framkvæmdir við álver og virkjun stóðu yfir og voru fjórir fréttamenn auk myndatökumanns og hljóðmanns að störfum við svæðisstöðina þegar mest var. Auk þess sem auglýsingasölumaður starfaði þar.“

Auðlind

Á tíma sínum hjá Ríkisútvarpinu kom Halli mikið að fréttum um sjávarútvegsmál. „Þannig var að Gissur heitinn Sigurðsson fréttamaður kom árið 1989 í afleysingar í svæðisútvarpið fyrir austan. Þegar þangað kom sá hann hversu mikið af sjávarútvegsfréttum varð til þar og þá kom hugmyndin að sérstökum þætti um sjávarútvegsmál og úr varð 10 mínútna þáttur, Auðlindin, sem sendur var út á Rás 1 í hádeginu milli veðurfregna og dánartilkynninga. Ég var alltaf með regluleg innslög í Auðlindina framan af en svo kom að því að ég fór að leysa umsjónarmennina af og senda þáttinn beint út frá Egilssöðum. Svo var það, að mig minnir árið 2000, að Hermann heitinn Sveinbjörnsson fréttamaður veiktist af krabbameini sem síðan varð hans banamein og þeir Jóhann Hauksson svæðisstjóri RÚV á Austurlandi og Kári Jónasson fréttastjóri RÚV urðu ásáttir um að Auðlindin yrði gerð út frá Austurlandi og fréttamenn syðra, ásamt fréttariturum um land allt og í útlöndum, kæmu með innslög í þáttinn. Ég sá þannig um þennan þátt allt þar til hann var lagður niður undir yfirskyni sparnaðar um fjórum árum síðar.“

Halli segir að þættirnir um Auðlindina hafi verið mjög vinsælir og fengið mikla hlustun meðal áhugafólks um sjávarútveg og hjá sjómönnum. „Mér var sagt að það væri nánast helgistund í borðsal margra fiskiskipa þegar hlustað var í beinu framhaldi á fréttir, veður og Auðlindina í hádeginu. Þetta var fastur liður hjá þeim. Við, sem stóðum að þáttunum, fengum gagnrýni m.a. frá LÍÚ um að við værum að hleypa inn í þættina ýmsum smáútgerðarmönnum og fleiri sjónarmiðum en voru stórútgerðinni að skapi. Fréttastjórunum Kára Jónassyni og Boga Ágústssyni hafði báðum verið umhugað um þennan þátt og þá tengingu sem fréttastofan fékk við sjávarútveginn með honum. Nú voru þeir báðir hættir sem fréttastjórar og úr varð að þættirnir voru teknir af dagskrá.“

Ruddu braut með vinnslu efnis

Halli kom einnig að annarri dagskrárgerð á Rás 1 auk innslaga á Rás 2. Þátturinn Laufskálinn var t.d. unninn á svæðisstöðvunum til skiptis og sendur út vikulega á Rás eitt á þessum tíma. „Þetta voru viðtalsþættir við fólk í landshlutunum og sá ég oftast um þættina að austan en framan af var Inga Rósa Þórðardóttir með þá. Þeir skipta tugum viðmælendur mínir í þessum þáttum frá níunda og tíunda áratug síðustu aldar. Verst er hve svona viðtalsefni hefur varðveist illa hjá RÚV og því hafa miklar heimildir glatast. Þetta var allt tekið upp á stórar segulbandsspólur og á meðan enginn möguleiki var til að geyma þetta í öðru formi þá var tekið yfir mikið af þessu efni til að nýta spólurnar. Þannig er ekki nema lítill hluti þessara Laufskálaþátta varðveittur á safnadeild og helst þá eftir að farið var að taka stafrænt upp en við á Svæðusútvarpinu á Austurlandi vorum brautryðjendur í stafrænum upptökum á útvarpsefni. Þau Inga Rósa Þórðardóttir heitin og Guðmundur Steingrímsson maður hennar, sem var tæknimaður svæðisútvarps framan af, voru mikið áhugafólk um tölvutæknina og það varð til þess að við fengum til okkar hljóðupptökuforrit, sem kallaðist Cool Edit, í tölvurnar eystra. Í fyrstu var ákveðin tregða og jafnvel andstaða við það í höfuðstöðvunum í Efstaleitinu að fréttamenn færu að taka upp fréttaefni sjálfir og klippa til í tölvum en við byrjuðum á því svona 1994-95. Þetta gjörbreytti öllu og var bæði fljótlegra og sparaði mannskap. Við vorum búin að taka upp allt fréttaefni fyrir útvarp stafrænt og klippa sjálf í mörg ár áður en farið var að gera þetta í Efstaleitinu.“

Hlustendur voru ekki sáttir

Svæðisútvarpið á Austurlandi var lagt niður árið 2009 og í dag eru engar svæðisútsendingar á landinu. „Ég hafði hætt störfum hjá RÚV þremur árum áður en var afar ósáttur með þessa aðgerð RÚV og fannst hún óskiljanleg ekki síst þar sem þetta var sagt gert í sparnaðarskyni. Staðreyndin er hins vegar sú að svæðisbundnu útsendingarnar stóðu alltaf undir sér með sölu auglýsinga úr heimabyggð. Ég tel að hlustendur á landinu öllu hafi verið ósáttir með þessa ákvörðun. Þeir sem stjórnuðu svæðisútvörpunum í sínum landshlutum og starfsmenn þeirra lögðu mikinn metnað í störfin sín og mikil uppbygging hafði verið unnin á stöðvunum. Það er t.d. mikið lagt upp úr svæðisútvarpi á hinum Norðurlöndunum og þegar tæknin er til staðar eins og í dag, veftengingar og ljósleiðarar og auðvelt og fljótlegt er að koma efni á milli staða, er þessi ákvörðun enn undarlegri. RÚV seldi síðan árið 2010 húsnæðið sem það átti undir starfsemi sína á Egilsstöðum en leigir svo hluta þess aftur í dag fyrir fréttamann sinn fyrir austan.“

Með viðkomu á Akureyri

Eftir tuttugu ár á Austurlandi flutti Haraldur til Akureyrar og hóf störf þar hjá Braga Bergmann í fyrirtæki hans, Fremri ehf, sem meðal annars vann við að ganga frá margs konar útgáfu fyrir fjármálafyrirtæki til prentunar auk þess að hafa umsjón með útgáfu fyrir fyrirtæki og félagasamtök. „Þá fór ég til dæmis að vinna við tímaritið Sveitarstjórnarmál, sem Samband íslenskra sveitarfélaga hefur gefið út í áratugi. Ég tók viðtöl, prófarkalas tímaritið og gekk frá því til prentunar en um umbrotið sá annar Skagamaður á Akureyri, prentsmiðurinn Guðjón Sigurðsson. Það var gaman að koma að tímaritinu Sveitarstjórnarmálum aftur en ég hafði einmitt unnið við umbrot þess þegar ég var lærlingur í Odda rúmum þrjátíu árum áður.“ Við bankahrunið dró mjög úr starfseminni hjá Braga Bergmann og svo fór að hann hafði ekki verkefni fyrir neina starfsmenn lengur. Halli leitaði því á önnur mið.

Endurnýjaði kynnin við Vesturland

„Ég flutti aftur á Akranes í ársbyrjun 2009 og lokaði hringnum ef svo má segja. Eftir að hafa rætt við Magnús Magnússon ritstjóra Skessuhorns þá réði ég mig sem verktaka hjá Skessuhorni og starfaði hjá Magga til ársins 2014. Að undanskildum þremur mánuðum árið 2011, sem ég tók mér frí til þess að ritstýra Árbók Akurnesinga það ár. Sem blaðamaður á Skessuhorni fékk ég tækifæri til þess að kynnast Vesturlandi upp á nýtt og naut þess mjög. Ég fór í margar ferðir um fjórðunginn og tók viðtöl og aflaði frétta fyrir blaðið. Það var mjög skemmtilegt að vera kominn í blaðamennsku á heimaslóðunum aftur og ekki síst vegna þess að Skessuhorn er langöflugasta héraðsfréttablað landsins. Það er aðdáunarvert að sjá hvernig þeim hjónum, Magnúsi Magnússyni og Guðbjörgu Ólafsdóttur hefur tekist að byggja upp þetta öfluga útgáfufyrirtæki. Hjá þeim var gott að vinna og ég vona að þau haldi þessari öflugu útgáfu áfram sem lengst.“

Ræddi við aldna Skagamenn

„Á árunum 2012 til 2016 vann ég sjónvarpsþætti ásamt Friðþjófi Helgasyni sem kölluðust Vafrað um Vesturland og voru sýndir hjá Ingva Hrafni á sjónvarpsstöðinni ÍNN. Við gerðum um 25 þætti en þurftum að sjá um fjármögnun sjálfir og má segja að við höfum að mestu unnið í sjálboðavinnu við framleiðslu þessarra þátta því ekki var um auðugan garð að gresja á sjónvarpsauglýsingamarkaði á Vesturlandi. Á þessum tíma tókum við Friðþjófur auk þess upp um 40 viðtöl við aldna Skagamenn um fyrri tíma á Akranesi. Þetta eru ómetalegar heimildir sem okkur gefst vonandi færi á að vinna meira úr í elli okkar sjálfra. Bútar úr nokkrum þessara viðtala eru aðgengilegir á youtube.“

Starfar nú í BYKO

Árið 2014 flutti Haraldur til Reykjavíkur og fór í lausamennsku í blaðamennskunni. „Ég starfaði töluvert fyrir Sigurjón M. Egilsson sem þá gaf út Útvegsblaðið og Iðnaðarblaðið. Einnig sá hann um blöð fyrir ýmis stéttarfélög eins og VM – Félag vélstjóra og málmtæknimanna. Þá ritstýrði ég um tíma, vegna forfalla, Skólavörðunni blaði Kennarasambands Íslands. Einnig tók ég að mér prófarkalestur m.a. fyrir háskólanema sem voru að skila af sér verkefnum. Hafði reyndar gert talsvert af því áður og geri enn. Þessi lausamennska í blaðamennsku er hins vegar talsvert hark og ekki á vísan að róa með verkefni og tekjur svo ég gafst eiginlega upp á þessu.“

Í lok sumars 2014 kíkti Haraldur svo inn í BYKO í Breiddinni, hitti þar Rúnar verslunarstjóra og spurði hvort hann hefði eitthvert hlutastarf handa sér til að hafa með skrifunum. „Hann tók mér mjög vel. Þetta var á föstudegi og hann bauð mér að koma til vinnu strax á mánudeginum í hálft starf, sem hentaði mér ágætlega. Síðan hef ég starfað hjá BYKO. Fyrst í verkfæradeildinni, en haustið 2016 stofnaði BYKO þjónustuver með fjórum starfsmönnum og var ég einn þeirra sem fluttist þangað. Í dag sinni ég netspjallinu, sem er leiðandi upplýsingaveita fyrir viðskiptavini verslunarinnar. Í apríl og maí í vor margfaldaðist aðsóknin að netspjallinu. Fólk nýtti sér spjallið til að spyrjast fyrir um hvort tilteknar vörur væru til svo það færi ekki fýluferð á staðinn í þessu ástandi, sem verið hefur vegna veirunnar. Aukin vefverslun hafði líka áhrif á netspjallið eftir að covid kom til. Þessir þjónustuþættir hafa stóraukist og þróunin verður örugglega þannig áfram eftir að faraldrinum líkur. Þetta eru nýir og breyttir viðskiptahættir.“

Hefur enn gaman af skrifum

Halli hefur haft atvinnu af blaðamennsku hátt í fjóra áratugi og skilað af sér sögulegum heimildum með hundruðum viðtala og ljósmynda auk sjónvarps- og útvarpsþátta. „Ég hef alltaf haft mikla ánægju af því að eiga samskipti við fólk og þess vegna er ég viss um að ég var á réttri hillu í frétta- og blaðamennskunni. Ég lít yfir farinn veg á þeim vettvangi með mikilli velþóknun og hef gaman af að velta fyrir mér þeim gríðarlegu breytingum sem orðið hafa bæði í prentiðninni og fjölmiðlum á þessum tíma sem ég hef starfað við þetta. Ég byrjaði í blýinu í prentinu og vinn svo að lokum við blöð, sem alfarið eru stafrænt unnin. Í blaðamennskunni byrjaði ég með ritvél og síðan var allur texti sleginn inn aftur af prentsetjara. Allt þetta færðist yfir í tölvur og myndatökur urðu stafrænar í stað þess að maður var í kapphlaupi við tímann að framkalla filmur og kópíera. Þegar við byrjuðum með svæðisútvarpið eystra þurfti að senda spólur að lengri fréttainnslögum og þáttum með flugi til Reykjavíkur en undir lokin var allt kerfi RÚV orðið samtengt með tölvum og ljósleiðaratenging úr húsi RÚV fyrir hljóð og mynd.

Ég er nú samt ekki alveg hættur að skrifa og dunda alltaf við einhver skrif. Árið 2018 kom út bók mín um aflaskipið Víking AK-100 og síðan þá hefur blundað í mér að skrifa aðra bók. Ég á ýmiskonar efni í tölvunni en hvað verður úr því verður tíminn að leiða í ljós. Svo getur alltaf dottið inn eitt og eitt skemmtilegt viðtalsefni.“

se

Við upptökur á þáttunum Vafrað um Vesturland í verksmiðju Elkem á Grundartanga. Hér er Haraldur á spjalli við Smára Njálsson.

„Engin tilviljun að ég lagði blaða- og fréttamennsku fyrir mig“