Rætt við langhlauparann Jósep Magnússon, um ástríðu hans fyrir að hlaupa

„Langhlaupin geta gengið illa eins og annað í lífinu og þú þarft að tækla það einhvern veginn. Þú verður að bera virðingu fyrir hlaupum, því það getur ýmislegt gengið á, hvort sem það er dagsformið, veðrið eða aðrar áskoranir,“ segir Jósep þegar blaðamaður settist niður með honum í spjall á Kaffi Kyrrð í Borgarnesi. Jósep var nýkominn úr hlaupi en hann ákvað að hlaupa Hafnarfjallið í morgunsárið en veðrið þennan þriðjudagsmorgun var prýðilegt. Jósep býr í Borgarnesi ásamt konu sinni, Ragnheiði Eyþórsdóttur og börnum þeirra þremur, þeim Aroni Frey, Þórdísi Rós og Rósu.

Ávallt á hlaupum

Jósep hefur verið á hlaupum alla sína ævi. Fyrstu minningarnar hans snúa að hlaupum en þá var hann í smalamennsku vestur í Dölum á Höskuldsstöðum. Ungur var hann duglegur við að hlaupa þegar á þurfti að halda en var þó aðallega að hjóla milli bæja í sveitinni. Jósep var aldrei í neinum skipulögðum æfingahópum. „Ég var ekki að leitast eftir að komast inn í einhvern æfingahóp. Ég var í mínum vinahópi og var ekki að spá í að fara á reglulegar æfingar. Ég prófaði reyndar að fara á handboltaæfingar í Borgarnesi en það greip mig ekki. Ég náði samt sem áður ávallt góðum árangri í þessu blessaða píp-testi sem er lagt fyrir grunnskólabörn en þá var ég að keppa við krakka sem voru að æfa skipulagðar frjálsar æfingar. Það var svo um 1995 þegar ég fór eitthvað að spá í að keppa í einhvers konar hlaupum og fór á mitt fyrsta mót fyrir UDN, Ungmennasambandi Dalamanna og Norður-Breiðfirðinga. Frá árinu 1996 og til 2009 keppti ég á frjálsíþróttamótum undir merkjum UDN. Mjög margar góðar minningar eru frá þeim tíma og náði ég til dæmis að hlaupa með Gísla Gunnlaugssyni, sem þá var formaður UDN. Ég flyt svo suður og byrja að æfa með ýmsum liðum eins og ÍR, UMSS og Fjölni og það var þá sem ég byrjaði að æfa eitthvað reglulega í hlaupum. Ég hafði ávallt bara mætt í mót og keppt en ekki æft neitt reglulega nema þá að fara upp á fjöll í smalamennsku eða fara í kapp við bræður mína upp brekkur. En þarna fyrir sunnan var ég kominn í reglulegar æfingar og náði góðum árangri, hljóp í mörgum keppnum á brautum og í maraþoni en var þá að prófa ýmis fjallahlaup eins og Laugaveginn,“ segir Jósep á meðan hann horfir dreyminn á Hafnarfjallið út um glugga kaffihússins.

*Fyrir Costa Blanca hlaupið. Jósep og Kristinn klárir fyrir átökin.*

Ákveðin hreinsun þegar ég fór upp á fjall

Árin 2010 til 2013 voru Jósep og hans fjölskyldu erfið. Rósa, móðir hans greindist með hvítblæði árið 2011 og féll frá árið 2013. Konan hans Ragnheiður greindist með krabbamein þremur dögum fyrir jól árið 2010, Einar Trausti Sveinsson frændi hans fellur frá, Sigurður Geirsson, eiginmaður móður hans fær fyrir hjartað og var lagður inn í þræðingu og Jósep sjálfur fékk blóðeitrun í annan fótinn. „Þessi ár voru mjög þung, mikið af áföllum en ég náði að hreinsa hugann frá öllum þessum áföllum með því að hlaupa á þessum tíma. Ég fæ síðan blóðeitrun í annan kálfann og þarf að gangast í gegnum endurhæfingu en ég átti erfitt með að ganga um tíma. Ég setti mér markmið, eftir að hafa náð mér af þessari blóðeitrun, að það væri gott að komast undir 40 mínútum í Reykjavíkurmaraþoni. Mér tókst það og var ég virkilega sáttur með mig. Þegar ég fór að hlaupa fann ég hvað það gerði mér gott, ég náði að hvíla hugann frá öllu amstri dagsins, öllum þeim áföllum og öllum erfiðu aðstæðunum sem þarna dundu á fjölskyldunni,“ segir Jósep.

Í henglum eftir Hengilinn

Jósep hefur keppt í fjölmörgum fjalla- og götuhlaupum á sinni ævi en hann á nokkrar góðar sögur að segja af hlaupum sínum. „Ég var búinn að vera að melta þetta með mér og nokkrum kunningjum að fara í 100 km hlaup á Hengil – Ultra mótið í Hveragerði en vildi ekki nefna þetta við konuna, því mér fannst þessi vegalengd svo mikil klikkun. Ég sagði við hana að ég væri að fara að keppa en sagði henni ekki frá því að ég væri að fara í 100 km hlaup. Af hverju veit ég ekki, en ég man vel þegar ég kom heim um kvöldið eftir þetta fyrsta 100 km hlaup og lagðist upp í rúm og sofnaði. Gat svo ekki komið mér úr rúminu daginn eftir, líkaminn var ekki ánægður með mig þann daginn og sömuleiðis ekki konan mín,“ segir Jósep og hlær.

„Síðan er annað Hengil hlaup þar sem var gríðarlega gott veður og ég nýkominn af vakt í álverinu. Hitinn var mikill og ég finn að það vantaði allt salt í líkamann. Það var eins og ég væri að hlaupa í vöðlum upp á fjalli en sem betur fer kemur Gunnar Viðar, hlaupafélagi úr Flandra, og hann réttir mér salttöflur en þegar ég reyni að koma þeim niður þá er ég nærri því að kasta upp. Sem betur fer dró ég andann djúpt og náði að koma saltinu niður og var þetta eitt af þeim erfiðari hlaupum sem ég hef tekið þátt í,“ segir Jósep og dæsir.

Reynslan úr smalamennskunni

Veðurskilyrði eru ekki ávallt hliðholl hlaupurum, en Jósep og Kristinn Óskar, Kiddó, fengu að kynnast því eitt árið í Hengil hlaupi. „Við vorum báðir á því að sigra vegalengdina en ekki hugsa um neinn tíma. Ég næ að hlaupa aðeins á undan hópi sem er fyrir aftan en ég tek eftir að það er að þykkna upp og er nokkuð dumbungslegt um að litast. Ég ákveð að skella mér í buxur og jakka til að vera viðbúinn en þegar við komum hærra upp er að koma fólk fram úr mér sem er í engum hlýjum fatnaði. Tek eftir einni konu sem var í hlýrabol og í hlaupabuxum og sé að hún er með axlirnar herptar. Við erum svo komin í um 600 metra hæð og mikill vindur var og kuldi. Þá sé ég að ein kona hefur dottið og liggur. Hún var orðin mjög köld og ég fann það, um leið og ég hætti að hlaupa, hvað það var virkilega kalt. Ég sagði við hana rólega að það væri bústaður einum kílómetra fyrir neðan og að það væri aðstoðarbíll um þrjá km fyrir neðan. Ég geri mér ekki grein fyrir því hversu lengi ég var hjá henni en ég náði að ýta henni af stað. Hún náði að koma sér inn í bíl og fékk góða aðstoð. Ég held að gamla góða smalamennskan hafi hjálpað mér í þessum aðstæðum,“ segir Jósep.

Af vakt og í hlaup

Hinn venjulegi maður fer jafnan úr vaktavinnu, nær sér í matarbita og upp í rúm til að hvíla lúin bein. En Jósep hefur stundum tekið annan pól í hæðina. „Ég læt stundum henda mér út við afleggjarann við Ölver í Melasveit og hleyp upp Hafnardalinn og yfir. Hleyp þá yfir Borgarfjarðarbrúna og nælir mér í morgunmat á Olís-vinur við veginn. Fínn morgunmatur þar,“ segir Jósep og brosir. „Ég stimplaði mig út einhverja kvöldvaktina um hálf tólf leytið og brunaði til Hólmavíkur. Fór að keppa þar í Trékyllisheiðin Ultra hlaupinu sem er um 48 km frá Trékyllisvík og yfir að skíðasvæði Strandamanna. Ég var búinn að hlaupa Pósthlaupið fyrr í vikunni en það er hlaupið frá Bálkastöðum og yfir Haukadalsskarð og endað inn í Búðardal. Vinnufélagarnir voru nokkuð undrandi á göngulaginu hjá mér eftir þessa viku en göngulagið batnaði þegar á leið,“ segir Jósep og hlær.

Undirbúningur

Jósep var ekki mikið fyrir undirbúning fyrir hlaup á sínum yngri árum en hefur síðustu ár tekið æfingar mjög alvarlega. „Ég æfði mjög vel fyrir eitt Hengil hlaupið en þá hljóp ég til dæmis upp með Norðurá og upp Jafnaskarðsskóg og hitti á ferð minni Írisi Grönfeldt. Hún spurði hvað í andsk… ég væri að gera hérna og hvaðan ég væri að koma? Ég nefndi það við hana að ég væri að hlaupa smá hring, 40 km frá Munaðarnesi, upp með Norðurá, inn Jafnaskarðsskóg, niður hjá litla Skarði og til baka. Hún hló af þessu. En þarna komst ég að því hvaðan orðatiltækið „helvítis melurinn“ kemur frá. Ég sökk niður að miðjum kálfa á leiðinni til baka, enda var frost að fara úr jörðinni,“ segir Jósep og hlær. Hann reynir að taka hæðarmetra í æfingum sínum, frá 1000 metrum upp í 2500 metra og 100 km á viku. „Ég reyni að fara út í alls konar veðrum en samt ég er skynsamur. Ef ég næ ekki ákveðinni hæð vegna veðurs, þá fer ég bara næsta dag. Ég vil helst hlaupa hvern einasta dag. Fyrir nokkrum árum byrjaði ég að taka tvær æfingar á dag, fyrstu um morguninn og svo aftur eftir hádegið en þá á ég seinni partinn lausan með fjölskyldunni,“ segir Jósep.

Laugavegshlaupið

Jósep fór sitt fyrsta Laugavegshlaup árið 2001 en hlaupið er 55 km utanvegahlaup sem tengir saman Landmannalaugar og Þórsmörk á sunnanverðu hálendinu. „Minnisstæðasta Laugavegshlaupið var þegar ég fæ í miðju hlaupi krampaskot í annan fótinn. Ég var svo á leiðinni niður síðustu brekkuna niður í Húsadal og fæ krampaskot í hinn fótinn og ég hoppa svona upp um leið. Lendi á hinum fætinum og fæ þá krampaskot í hann líka. Ég skelltist niður og veltist um í einhverju barði, þurru leirbarði, og ligg þarna í svitabaði og reyni að róa mig niður. Ég heyri að það er verið að hvetja keppendur áfram, stuðningsfólk Stefáns Gíslasonar hlaupara létu vel í sér heyra en ég næ að róa mig niður. Lít svo niður á fæturnar mínar og sé að það er eins og það séu tveir snákar að læðast undir skinnið á lærunum. Einhvern veginn næ ég að klára hlaupið og kem beint úr hlaupi í eitthvað viðtal, grútskítugur og sveittur eftir að hafa legið í dágóða stund á þessu blessaða barði,“ segir Jósep.

Costa Blanca hlaupið

Árið 2023 hélt Jósep ásamt Kristni Óskari Sigmundssyni, Kiddó, til Benidorm að taka þátt í hlaupi sem kallast Costa Blanca hlaupið. Hlaupið er 103 km og er hækkunin um sex þúsund metrar. Drengirnir fengu góða aðstoð en Bjarni Traustason, kennari og hlaupari, var þeim félögum sem sérlegur sérfræðingur. „Við byrjuðum hlaupið um miðnætti og hækkunin var einn Snæfellsjökull fyrstu fjóra kílómetrana. Það tók virkilega mikið í kálfana. En við vorum að detta þarna í myrkrinu því undirlagið var svona blanda af undirlagi Baulunnar, Skarðsheiðarinnar og Hafnarfjalls. En þegar við vorum að koma niður þá batnaði undirlagið en þá hlupum við inn í einhvern þjóðgarð. Þá allt í einu heyrðum við byssuhvelli en þá voru veiðimenn að störfum að skjóta niður einhvern varg og okkur stóð ekki alveg á sama. Við gáfum bara í en það rigndi yfir okkur byssuskotum og dauðum fuglum á leiðinni í markið,“ segir Jósep og bætir við: „Ég var búinn að bóka þetta hlaup, bóka flug og allt klárt en þá allt í einu mundi ég að strákurinn minn átti afmæli þarna strax eftir hlaupið. Ég þurfti því að hafa hraðar hendur þegar hlaupinu var lokið en ég hafði um fimm tíma til að ná fluginu eftir hlaupið. Ég fékk aðstoð frá góðu fólki út á flugvöll og steinrotaðist í flugvélinni og svo hitti ég Borgnesing á flugvellinum á Íslandi sem ég fékk far með heim. Ég náði góðri afmælisveislu með stráknum mínum eftir allt saman,“ segir Jósep og hlær.

Sigrast á vegalengdinni

Jósep nefnir að það hafi verið nokkur hlaup þar sem hann hafi verið meðal fremstu manna en hafi þá hugsað um að klára vegalengdina frekar en að ýta sjálfum sér áfram. Hann hugsar frekar um að klára vegalengdina og vera með heilsu fyrir næstu hlaup fremur en að keyra sig út og þá hugsanlega lenda í meiðslum. „Ég þekki álagið á líkama mínum nokkuð vel, eins og staðan er í dag. Mér langar frekar til að vera stöðugur í hlaupum, að halda mér vel við og geta tekið þátt í þessum skipulögðu hlaupum. Það er svo mikið líf í hlaupum í dag, mikið af nýjum hlaupurum og þá finnst mér mikilvægt að vera stöðugur, ekki missa formið né missa út æfingar. En ef maður lítur á langhlaup sem verkefni til að sigrast á, þá er það ekki kapphlaup heldur að sigrast á vegalengdinni,“ útskýrir Jósep að lokum. Hann hefur hlaupið þrjú 100 km hlaup á innan við einu ári en þau hlaup voru Súlur Gyðjan í ágúst, Costa Blanca hlaupið í nóvember og Bakgarðurinn nú í vor.

Þú getur hvílt hugann á hlaupum

Rætt við langhlauparann Jósep Magnússon, um ástríðu hans fyrir að hlaupa

Rætt við langhlauparann Jósep Magnússon, um ástríðu hans fyrir að hlaupa