Viðtal úr safni Skessuhorns frá árinu 2016

Jón Torfi Arason er 34 ára Hólmari sem hefur stundað sjóinn frá unglingsárum. Hann hefur alltaf gítar með sér um borð og á það til að spila fyrir gesti og gangandi á hótelum og pöbbum þar sem hann er í landi hverju sinni.

„Það var einhver sem hringdi og vantaði mann, milli jóla og nýárs, þegar ég var 16 ára eða eitthvað svoleiðis,“ segir Jón Torfi aðspurður um upphaf sjómennsku sinnar. „Þetta var svona fyrsta alvöru vinnan, ég hafði verið í bæjarvinnunni og einhverju svona hestastússi. Fyrsta fasta jobbið var í þessu, svona sumarvinna á beitukóng, 1999 minnir mig. Ég var alltaf í þessu yfir sumarið áður en ég fór að vera allt árið. Þá fór ég á línu, haustið 2003 þá 21 árs þegar Gullhólminn kom í Stykkishólm. Ég var þar í tvo vetur eða eitthvað svoleiðis. Fór svo í Háskólann í sagnfræði og kom svo aftur hingað á sjóinn þegar ég gafst upp á skólanum, fyrir fimm árum síðan. Fór svo aftur á Gullhólmann í tvö ár og svo á Bíldseynna.“ Ekki segir hann sjómennskuna beint hafa dregið hann til baka en honum bauðst að fara á grásleppu eftir að hann hætti í háskólanáminu. „Þá voru námslánin farin að banka á dyrnar, ég var með LÍN á bakinu þannig að þá fór ég á línu um haustið,“ segir Jón Torfi og hlær.

Gaman að eiga bát

Hann stundar nú strandveiðar á sínum eigin báti, Torfanum. „Það getur verið mjög gaman að eiga bát. Í síðustu viku var bara spegilsléttur sjór dag eftir dag, sól og blíða og ágætis fiskerí. Þá getur þetta verið helvíti gaman sko. Þá er maður bara að skemmta sér, þá er þetta bara snilld. Meira að segja ef það bilar eitthvað hjá þér á svoleiðis degi þá eru það bara forréttindi sko, að geta bara dúllað sér í því án þess að vera á haus einhvern veginn. Báturinn hjá mér veltur svo mikið, maður er alveg blár og marinn stundum eftir það. Þetta getur verið alveg jafn gaman og þetta getur verið leiðinlegt. Þegar maður verður að fara á sjó, í skítaveðri. Þá er þetta vinna.“ Mest hefur Jón Torfi verið á línu en einnig, beitukóng, netum, fiskitrolli og rækju svo eitthvað sé nefnt. „Það er skemmtilegast á sinni eigin trillu, þegar gengur vel. Í rauninni er bara skemmtilegast þegar gengur vel“.

Ekki alvöru sjómaður

Aðspurður hvað það er við sjóinn sem heilli menn segist hann ekki hafa svar á reiðum höndum. „Ég veit ekki hvað það er, að komast í uppgrip kannski. Þú þarft ekki að vera með margra ára nám á bakinu til að komast í þokkalegar tekjur. En ég man ekki eftir mörgum sem maður hefur verið með til sjós sem eru sjómenn fyrir lífstíð einhvern veginn, mér finnst það vera þannig. Það eru ekki margir sem eru alvöru sjómenn held ég, og ég er ekki einn af þeim sko, finnst mér. Svona karlar sem eru í þessu 40 ár, það eru alvöru karlar. Ekki þessir pappakassar eins og ég sem skíta upp á bak einhversstaðar í Reykjavík og koma svo heim til að redda sér því þeir skulda svo mikil námslán.“ Jón Torfi segir gott að eiga sjómennskuna í bakhöndinni. „Maður getur alltaf horfið aftur í þetta ef maður hefur ákveðna reynslu. Þá getur maður hringt nokkur símtöl, farið í lausaróðra og bjargað svona andlitinu. Þetta er bara vinna eins og hvað annað. Heiðarleg vinna.“

Hljómsveitin Þrír

„Ég byrjaði að búa til tónlist fyrir einhverjum ekkert svo mörgum árum síðan, þá einhvern veginn kviknaði á því. Ég hafði alltaf haft gítar svona þar sem ég var en var ekkert að búa til mín eigin lög fyrr en fyrir einhverjum sex, sjö árum síðan. Svo bara leiddi eitt af öðru. Hljómsveitin Þrír varð til eiginlega fyrir tilviljun á tónlistarhátíðinni Durginum hérna fyrir sunnan fjall í Langaholti, hjá Kela vert og Rúnu. Þar var ég búinn að bóka hljómsveitina Þrír, það er mig og Sigurbjörgu bassaleikara og svo hittum við trommara þar sem var helvíti öflug og spilaði með okkur þarna á tónleikum. Hún fékk að heyra þrjú lög í soundtjékki og svo spilaði hún með okkur um kvöldið, allt prógrammið. Við erum að fara að koma með plötu, fyrsta platan okkar. Allt er þegar Þrír er, heitir hún. Sum lögin eru samin um borð í einhverjum bátum,“ segir Jón Torfi sem er alltaf með gítar um borð hjá sér. „Skipsgítarinn núna í Torfanum er svona lítill Yamaha klassískur gítar sem ég strappa bara upp í loftið, geymi þar á trillunni. Ég keypti hann í versluninni Tónspili í Neskaupsstað þegar ég var gítarlaus á Bíldseynni fyrir nokkrum árum. Það urðu strax til nokkrir slagarar á þann gítar, lag um Jón Beck, félaga minn og annað um Breiðdalsvík og svona ýmislegt.“

Sjómenn með hárnet

Sjómenn með hárnet er eitt af þeim lögum sem Jón Torfi hefur samið og hljómsveitin Þrír spilar. „Ég bjó þann texta til um borð í línubát í Grindavík, þetta er nú bara svona djók texti. Hann fjallar um að það hafi verið aðeins meiri reisn yfir sjómennskunni hér áður fyrr, kannski svona meiri þokki. En núna er þessu öllu stjórnað úr landi og þessi hörkutól, þessir sjómenn standa í sloppum með hárnet um allar trissur, dagana langa. Þessir eldri karlar sem maður hefur verið með á sjó tala um að maður hafi aldrei verið á opnum netabát, þetta hafi verið allt svo erfitt þá. Ég veit ekki. Munurinn er kannski aðalega að nú geta menn farið á netið og séð hvernig veðrið verður og menn treysta því. Þetta voru ábyggilega hörku karlar. Núna, ef það bilar hjá manni GPS-ið eða eitthvað, þá er bara farið í land.“

Flestir berir að ofan, aðrir buxnalausir

Jón Torfi segist oft spila fyrir samstarfsmenn sína sem hafa gaman af, „Þeir vilja oft kannski heyra Bubba bara, ég er ekki eins góður í því. Við höfum oft dottið í gott djamm á hinum og þessum stöðum. Það kemur alveg fyrir að ég spili á einhverjum pöbb þar sem við erum að landa. Eitt mjög eftirminnilegt gigg á Seyðisfirði þar sem áhöfnin á Bíldsey var á pöbbarölti og svo áhöfnin á einhverjum loðnudalli frá Vestmannaeyjum, það var nú eina fólkið sem var þar. En það endaði nú þannig að það voru flestir komnir úr að ofan og einhverjir buxnalausir og ég að spila… ekkert endilega í buxum,“ segir Jón Torfi og hlær. „Svo hef ég spilað á hótelinu á Breiðdalsvík, fyrir gesti og gangandi þar, í fyrrasumar var ég með tónleika á Norðurfirði, þar sem ég er á skaki á Ströndum. Þar mættu held ég bara allir í hreppnum nema einhverjir fimm, af því að það var hreppsnefndarfundur. En svo komu þeir þegar fundurinn var búinn. Það var mjög skemmtilegt. Þannig að það getur verið betra að hafa gítarinn með.“

Jón Torfi sér ekki fyrir sér að skilja við sjóinn. Hann ætlar að halda áfram að róa á standveiðar yfir sumrin en segir óljóst hvað hann gerir yfir vetrartímann. Hann segir tónlistina fara ágætlega saman við sjómennskuna og vonar að hún sé komin til að vera líka.

jse

Alltaf með gítar um borð