Fyrir nokkru sendi Bjarni Jónsson þingmaður Vinstri grænna í Norðvesturkjördæmi inn fyrirspurn til háskóla-, iðnaðar- og nýsköpunarráðherra um uppbyggingu aðstöðu til jarðræktarrannsókna á Hvanneyri. Málið hefur legið í dvala þrátt fyrir fyrirliggjandi fjármögnunarkosti en Bjarni hefur lagt sig eftir því að fylgja því eftir. Með svari ráðherra hafa nú öll tvímæli verið tekin af um framkvæmdina og er stefnt að því að aðstaðan verði tilbúin árið 2027.

Þrjár spurningar

Bjarni birti færslu um málið á Facebooksíðu sinni og segir þar að í ljósi þess að fjármunir hefðu þegar verið tryggðir til slíkrar uppbyggingar fyrir margt löngu án þess að grænt ljós hafi verið gefið á framkvæmdir, hafi hann veitt því eftirfylgni. Liður í því var ofangreind fyrirspurn í formi þriggja spurninga:

Hefur fjármagn verið tryggt til uppbyggingar á aðstöðu til jarðræktarrannsókna á Hvanneyri fyrir Landbúnaðarháskóla Íslands (LbhÍ) og hvenær verður hafist handa við verkefnið?

Verður LbhÍ gert kleift að nota söluandvirði Korpu eins og var kynnt til að reisa jarðræktarmiðstöð?

Hvenær hyggst ráðherra heimila byggingu húss á Hvanneyri til jarðræktarrannsókna og kennslu sem byggja á fyrir þær 200 millj. kr. sem Magnús Óskarsson ánafnaði skólanum m.a. til þessa og hvenær eru verklok áætluð?

Svar ráðherra

Í greinargóðu svari Áslaugar Örnu Sigurbjörnsdóttir ráðherra er tilgreind sú forsaga að Landbúnaðarháskóli Íslands hafði til langs tíma aðstöðu til jarðræktartilrauna að Korpu við Úlfarsá og rannsóknar- og kennsluaðstöðu að Reykjum í Ölfusi. Þær breytingar hafa hins vegar orðið að Korpulandi hefur verið ráðstafað til verkefnisins Betri samgöngur (borgarlína) og við flutning starfsmenntanáms í garðyrkju og skyldum greinum til Fjölbrautaskóla Suðurlands missti Landbúnaðarháskólinn aðgang að gróðurhúsum, kennslustofum og aðstöðu fyrir útiræktun að Reykjum. Tekið er fram að Borgarbyggð hafi þegar samþykkt nýtt deiliskipulag fyrir Hvanneyri þar sem gert er ráð fyrir uppbyggingu jarðræktarmiðstöðvar og að frumathugun Framkvæmdasýslunnar liggur einnig fyrir. Þar er gert ráð fyrir að reist verði jarðræktarhús og tvö gróðurhús, framkvæmdatíma til þriggja ára og kostnaði allt að 600 milljónum króna.

Bygging gróðurhúss

Þarfagreining og framkvæmdaáætlun vegna byggingar gróðurhúss hefur einnig verið unnin á vegum Landbúnaðarháskólans. Þar er gert ráð fyrir gróðurhúsi sem yrði um 1.000 m2. Til greina kemur að Landbúnaðarháskólinn komi með beinum hætti að fjármögnun þess. í svari ráðherra er tilgreint að vaxandi þörf sé fyrir aðstöðu til ýmissa rannsókna, m.a. til þróunar á kornyrki fyrir íslenskar aðstæður, plöntukynbætur og plöntuerfðafræði. Talið er að aðstaða til jarðaræktarrannsókna og kennslu sé afar mikilvæg til að auka gæði og uppskeru á byggi, höfrum og hveiti.

Skuldbindingar Landbúnaðarháskólans

Uppbygging aðstöðu til jarðræktarrannsókna að Hvanneyri styður við skuldbindingar Landbúnaðarháskólans á sviði rannsókna í ylrækt og umhverfisvísindum. Í framkvæmdaáætlun hans er gert ráð fyrir að 612 millj. kr. framkvæmdakostnaður vegna gróðurhússins skiptist niður á þrjú ár: 343 millj. kr., 82 millj. kr. og 187 millj. kr. Arfshluti úr dánarbúi Magnúsar Óskarssonar velgjörðarmanns skólans er um 230 millj. kr. og er gert ráð fyrir að verja 100 millj. kr. til stofnkostnaðar og eftirstöðvum að fjárhæð 130 millj. kr. til tækjakaupa, búnaðar og innréttinga. Frekari ákvarðanir um framkvæmdir og fjármögnun verða teknar samhliða útgáfu fjármálaáætlunar fyrir árin 2025– 2029 og undirbúningi fjárlaga fyrir árið 2025. Gangi framangreind áform eftir má gera ráð fyrir að aðstaða fyrir jarðræktarrannsóknir á Hvanneyri verði tilbúin árið 2027 og teljast þetta vera mikil og góð tíðindi fyrir skólann, staðinn og héraðið allt.

gj

Uppbygging á aðstöðu til jarðræktarrannsókna að hefjast á Hvanneyri