Rætt við nýja eigendur verslunarinnar Bjargs á Akranesi

Fannar Baldursson og Rán Kristinsdóttir hafa haldið á ný mið og flust búferlum frá Ólafsvík til Akraness þar sem rekstur verslunarinnar Bjargs hefur bæst við í flóru fjölbreyttra viðfangsefna.

Fannar og Rán kynntust í höfuðborginni á sínum tíma. Hann kemur frá Ólafsvík, sonur Guðmundu Oliversdóttur og Baldurs Freys Kristinssonar. Rán kemur hins vegar frá Neskaupstað, dóttir Lilju Huldu Auðunsdóttur og Kristins Sigurðssonar. Ekki er hægt að segja að Neskaupstaður og Ólafsvík séu nágrannabyggðir, svo fyrsta spurningin er hvernig á því stóð að þau hittust í Reykjavík? Rán er fyrst til svara og segir að hún hafi flutt að austan og suður til þess að prófa að búa í bænum og leita nýrra tækifæra. „Ég fékk vinnu á leikskóla og var búin að vera í eitt og hálft ár eða svo í bænum áður en ég kynntist Fannari,“ segir hún. Skömmu eftir að þau urðu par bauðst honum starf hjá Fiskmarkaði Íslands í Ólafsvík og þá blasti við að taka þyrfti stóra ákvörðun. „Ég hafði verið sextán ára þegar ég fór suður í skóla,“ segir Fannar. „Ég bjó þá hjá frænku minni í Reykjavík en fór svo í viðskiptafræðinám á Bifröst, það var þá annað árið sem boðið var upp á fullt háskólanám þar, sem sagt eitt ár til viðbótar við rekstrarfræðina sem þar var áður.“ Á Bifröst kynntist hann Búa Örlygssyni og Rakel Óskarsdóttur. Þau eru vinir hans og Ránar í dag og sú vinátta var eitt af púslunum í ferlinu sem leiddi til flutnings þeirra til Akraness.

*Bjarg er þekkt verslun með langa sögu.*

Fjármálastjóri í þrettán ár

En hvernig var það fyrir Rán að taka ákvörðun um að fara með kærastanum til Ólafsvíkur? „Ég ákvað að ég skyldi stefna á að vera þar í eitt ár,“ segir hún. „En svo urðu þau tuttugu talsins!“ Hvernig fannst þér Ólafsvík miðað við æskustöðvarnar á Neskaupstað? „Þetta eru ekkert svo ólíkir staðir,“ segir hún. „Báðir eru þetta litlir bæir og sjávarpláss. En mér fannst vera öðruvísi veðurfar fyrir vestan.“ En svo fór sem sagt að Fannar þáði boðið um starf fjármálastjóra hjá fiskmarkaðnum; þau fluttust vestur og Fannar vann hjá fiskmarkaðnum næstu þrettán árin. Samhliða því stofnuðu þau útgerð sem er í rekstri fyrir vestan í dag.

Leikskólareynslan kom sér vel

Þegar þau fluttust vestur í Ólafsvík vantaði þar kennara yngsta bekkjar grunnskólans. Þar sem Rán hafði reynslu af leikskólastarfi var hún ráðin þangað sem kennari 1. bekkjar og kom þá leikskólareynslan sér vel. „Þetta var lítill bekkur með æðislegum krökkum sem ég var að kenna og það gekk vel og var mjög gaman,“ segir hún. „Ég vann hins vegar ekki lengi við kennsluna því við fórum að eiga börnin okkar. En mér leið mjög vel fyrir vestan og það er gott að vera úti á landi með lítil börn. Þegar þau fóru að stálpast kom svo að því að mig langaði til að mennta mig meira. Við vorum þá með tveggja og fjögurra ára börn sem ég tók með mér í bæinn og fór að læra snyrtifræði. Fannar var þá fyrir vestan að vinna. Svo kom ég heim ólétt að þriðja barninu þegar ég var búin með námið.“

Rifsari

Það er ljóst að í lífi Ránar og Fannars er engin kyrrstaða og það ber vott um ákveðna djörfung í þeirra fari að kjósa að takast á við breytingar. Þegar fram í sótti hætti Fannar hjá fiskmarkaðnum og fór á sjó. Hann réði sig á bát föður síns, Rifsara SH-70 sem er snurvoðabátur gerður út frá Rifi. Þar stundaði hann sjómennsku með fimm kraftmiklum körlum. Blaðamaður spyr út í heiti bátsins. „Jú, allt föðurfólkið mitt er frá Rifi,“ segir Fannar og brosir. „Við fjölskyldan er stolt af upprunanum okkar. Langafi var Friðþjófur Guðmundsson útgerðarbóndi í Rifi sem var baráttumaður fyrir því að þar yrði gerð höfn á sínum tíma.“ Þess má geta að Rif er ungt þéttbýli, þar var í raun sveitabær á fyrri hluta 20. aldar. En eftir að svokölluð landshafnarlög voru samþykkt á Alþingi árið 1951 urðu þar miklar breytingar því ákveðið að byggja eina af þremur höfnum sem byggðar voru á landsbyggðinni í Rifi. Þá var engin önnur höfn fyrir á utanverðu Snæfellsnesi og það tók ekki nema um tíu ár fyrir Rif að umbreytast yfir í þorp.

Snyrtistofan

Eftir námið í snyrtifræðinni opnaði Rán snyrtistofu í Ólafsvík og rak hana næstu tíu árin. Það þarf ekki að spyrja að heiti fyrirtækisins, það var Snyrtistofan Rán. „Stofan var ekki í eigin húsnæði,“ segir hún. „Húsnæðið fór á sölu, og þá ákvað ég að staldra aðeins við og taka mér pásu frá snyrtifræðinni. Ég vann svo um tíma sem klinka hjá Ara vini okkar á tannlæknastofunni í Ólafsvík. Fannar var mikið á sjó þegar þetta var og krakkarnir að vaxa úr grasi.“ En hvarflaði hugurinn eitthvað austur á firði? „Nei, ég á ekki fólkið mitt þar lengur,“ svarar hún. „Foreldrar mínir eru bæði látin og við erum lítil fjölskylda. En ég á þrjú systkini sem búa núna öll á höfuðborgarsvæðinu.“

Covid tímabilið hafði jákvæð áhrif

Við ræðum nánar um það að skipta um samfélag. Rán segist hafa verið tilbúin að breyta til. „Covid tímabilið var sem betur fer í raun ekki sem verst fyrir okkur fjölskylduna,“ segir hún. „Því þá gat maður staldrað við og haft tíma til að hugsa. Þá var ég að vinna á tannlæknastofunni sem lítið gat starfað sem von var og Fannar var á sjó.“ Fannar bætir því við að það hafi ekki mikið breyst hjá áhöfn Rifsara þegar heimsfaraldurinn kom. „Við vorum bara þessir sömu fimm karlar að vinna saman og héldum því bara áfram.“ En af hverju tókuð þið svo ákvörðun um að flytja? „Fyrir mína parta langaði mig að breyta til,“ segir Rán. „Okkur hafði samt liðið mjög vel allan þennan tíma, en þurftum eitthvað nýtt; nýja áskorun þótt það væri gott að vera í Ólafsvík.

Tilbreytingin góð

Fannar bætir við að það sé flestum hollt að breyta til öðru hvoru. „Það er talsvert átak að rífa sig upp frá vinnu og rútínu,“ segir hann. „Ef mann langar að breyta til verður maður að hafa kjark og láta vaða, þú lifir bara einu sinni. Þetta var samt stærri ákvörðun fyrir mig því ég var að fara frá heimahögunum. En staðreyndin er sú að maður stækkar ekki nema að gera öðru hvoru eitthvað nýtt og ögra sér í lífinu. Svo er það svo merkilegt að þegar svona skref hefur verið stigið finnst manni önnur skref breytinga allt í einu ekki svo óyfirstíganleg; ef maður vildi flytja eitthvað annað í náinni framtíð þá getur vel verið að við gerum það. Málið er að ofmeta ekki hindranirnar, þær urðu t.d. ekki fyrir hendi hjá okkur þegar við vorum farin af stað, þetta gekk allt svo vel upp hjá okkur. En þótt ég sé til í að breyta til í vinnu hef ég eiginlega bara unnið þessi þrjú störf um ævina! En jú, áskoranir eru góðar.“

Gerðist hratt

Í júlí í sumar verða þau fjölskyldan búin að búa í þrjú ár á Akranesi og þau kunna öll mjög vel við sig. Elst barnanna er Eir (20), svo kemur Snær (18) og Ísey (13). Það er sem sagt stúdentspróf og ferming fram undan sem þau segja tilhlökkunarefni. Krakkarnir eru öll íþróttasinnuð og hafa öll verið í fótbolta þar sem var mjög vel tekið á móti þeim. Áður en foreldrarnir tóku ákvörðun voru þau búin að ræða málin við börnin sín sem voru jákvæð fyrir hugmyndinni. Inn í þetta komu svo vinir þeirra Rakel, Búi og fleiri vinir á Skaganum, sem voru alveg til í að fá þau. Í mars í miðju Covidi ákváðu þau að skreppa suður á Skagann, máta sig við bæinn og prufa að skoða í leiðinni eitt hús sem var til sölu. „En þegar við svo skoðuðum húsið fundum við að þarna var góður andi og að þetta var rétta húsið fyrir okkur fjölskylduna,“ segir Rán. „Á heimleiðinni til Ólafsvíkur gerðum við tilboð í húsið sem gilti til kvöldsins. Svo fór að því var tekið, þetta gerðist allt mjög hratt. Við horfðum bara hvort á annað; höfðum ekki einu sinni náð að hafa börnin frekar með í ráðum.“ En allt fór þetta vel, húsið reyndist vera þeim gott, það er nálægt golfvellinum og útivistarsvæðinu á Skaganum og þau segja að í götunni séu allt mjög góðir og skemmtilegir nágrannar. „Það er gott samfélag í götunni, við hefðum ekki getað verið heppnari með granna,“ segir Rán. „Það er alltaf mjög gaman að kynnast nýju og skemmtilegu fólki.“

Snæfellsjökulshlaupið

Þegar Rán og Fannar fluttu frá Ólafsvík höfðu þau í ein tíu ár verið með Snæfellsjökulshlaupið sem hefur notið vaxandi vinsælda, enda umhverfið einstakt. „Við stofnuðum það og vorum með það þangað til við fluttum,“ segir Rán. „En nú er það komið í góðar hendur á yndislegu fólki og gaman að sjá hvað það dafnar vel áfram.“ Þau hafa bæði gaman af og hafa áhuga á útivist og hlaupum og hafa þegar nýtt sér það hversu stutt er í náttúruna á Akranesi. „Við erum búin að hlaupa um allt hérna,“ segir Fannar. „Við búum nálægt Akrafjallinu og hlaupum gjarnan upp á Háahnjúk og Geirmundartind svo dæmi sé tekið.“ Hlaupin hafa gefið þeim mikið og þeim fylgir að sjálfsögðu mikil útivist og frábær félagsskapur. Sama gilti um Snæfellsjökulshlaupið þar sem hlaupin er 22ja km leið frá Arnarstapa yfir Jökulhálsinn og til Ólafsvíkur, yfir brekkur og snjóalög. Keppendur hafa verið hátt á þriðja hundrað undanfarin ár.

*Fjölskyldan á góðri stund. F.v.: Fannar, Rán, Snær, Valdimar kærasti Eirar, Eir og Ísey.*

Meiri menntun og starf í Bjargi

Eftir flutningana ákváðu þau bæði að fara í frekara nám. Rán lærði til jógakennara og Fannar tók meistarapróf í reikningshaldi og endurskoðun og vinnur nú á endurskoðunarstofu í Reykjavík sem heitir Enor. Hann segir það hafa verið visst átak eftir yfir tuttugu ára námshlé, sérlega á fyrstu önninni þegar hann var að setja sig inn í alla hluti upp á nýtt. „Á sjónum dettur maður út úr öllu þessu,“ segir hann. „En svo getur allt eins verið að ég fari aftur á sjóinn einn daginn, vinna er bara vinna og maður gerir bara það sem þarf að gera og hefur gaman af.“ Rán fór að starfa í versluninni Bjargi sem segja má að hafi fylgt Skagamönnum svo lengi að hún sé orðin hluti af bæjarbragnum. Verslunin hefur verið í eigu hjónanna Ástu Bjargar Gísladóttur og Örlygs Stefánssonar síðan 1973. Þau eiga áratugalangan farsælan feril í rekstri og hafa ásamt starfsfólki sínu þjónustað viðskiptavini mjög vel í gegnum öll þessi ár.

Nýtt tækifæri, áskorun og þakklæti

Rán líkar mjög vel að vinna í Bjargi og kann afskaplega vel við samstarfsfólkið og þau heiðurshjón Ástu og Örlyg. Tveimur árum eftir að hún hóf þar störf settu þau sig svo í samband við hana og spurðu hvort þau Fannar hefðu mögulega áhuga á að kaupa verslunina. „Ég fann þá að margt sem ég hafði fengið að gera í búðinni hafði verið góður undirbúningur og snyrtifræðin var það líka, enda eru snyrtivörur hluti af vöruúrvalinu,“ segir Rán. „Það var búið að vera rosa gaman að vera hér; yndislegar konur að vinna með og svo gaman að vera innan um fólkið sem kemur í búðina því hér er mikið líf. Við Fannar fengum góðan umhugsunartíma, enda er pressa að taka við fyrirtæki sem hefur verið í farsælum rekstri og er orðið þekktur hluti af sögu bæjarins. Í heildina hafa þetta verið miklar breytingar hjá okkur á skömmum tíma og hlutirnir þróast hratt. Okkur óraði ekki fyrir því að þegar við lögðum af stað að máta okkur við Skagann að þremur árum seinna værum við flutt og búin að kaupa verslun. Þetta er mjög spennandi verkefni og við hlökkum mikið til. Við finnum fyrir mjög mikli jákvæðni í okkar garð og erum þakklát fyrir það.“

Skrifborð eða sjómennska

Fannar segir hafa mjög gaman af rekstri fyrirtækja og til að byrja með hyggst hann vinna áfram á höfuðborgarsvæðinu og stefnir á að annast bókhaldið fyrir Bjarg samhliða því. „Að sitja við skrifborð hefur bæði kosti og galla,“ segir hann. „Það er gaman að geta tengt þessi störf saman og tekið það besta úr báðum. Sjómennskan á samt mun betur við mig að mörgu leyti þar sem er meira hægt að göslast í vinnunni og tengslin við náttúruna eru ómetanleg. En ég hef líka lært gríðarlega mikið á að starfa á endurskoðunarskrifstofunni sem hjálpar í rekstrinum á Bjargi og útgerðinni þegar fram í sækir. Það er betra að hafa nóg að gera og geta valið úr verkefnum heldur en að hafa minna. Þetta verður bara gaman þar sem ég hef gaman af því að vinna og byggja upp hluti; að láta eitthvað verða að veruleika er spennandi og skemmtilegt. Svo umfram allt erum við Rán svo góð saman.“

Engar hallarbyltingar

Blaðamaður spyr að lokum hvort þau hyggist gera hallarbyltingar í rekstri Bjargs. Við því kveða þau þvert nei. „Maður fer varlega í allt slíkt, verslunin hefur verið vel rekin og mér finnst verslunin Bjarg líka bara vera svo flott eins og hún er,“ segir Fannar. „Ég er ekkert fyrir það að breyta miklu í því sem gengið hefur vel.“ Rán bætir við að hún muni kannski gera einhverjar lítilvægar breytingar, en tekur undir að búðin sé flott og á góðum stað, aðgengi sé gott og hún búi að frábæru starfsfólki og viðskiptavinum. Aðspurð segja þau bæði að sérstaðan felist annars vegar í góðu vöruúrvali fyrir allan aldur og hins vegar sé aðalsmerkið að bjóða upp á góða og persónulega þjónustu. Þau eru ánægð með ákvörðun sína og hlakka til samstarfsins við bæjarbúa sem og aðra þá sem koma lengra að og versla reglulega í Bjargi.

Fannar á lokaorðin: „Það er gaman að takast á við ný verkefni og áskoranir, að koma sér í vandræði til að koma sér úr þeim með bros á vör.“

*Ánægð eftir að hafa hlaupið að Grænahrygg.*