Jólahefðirnar

Fyrir marga eru jólin tími hefða sem færa okkur skemmtilegar minningar með okkar nánustu. Í mínu tilviki hafa jólin farið fram með mjög svipuðu sniði frá því ég man eftir mér. Þó hafa þau tekið smávegis breytingum í gegnum árin með breyttu fjölskyldumynstri. Það er þó merkilegt hversu hefðirnar sitja sterkt í manni og er ég örugglega ekki ein um að finnast það.

Þegar ég var ung var alltaf farið til ömmu og afa á aðfangadagskvöld og notið jólanna með þeim. Jólin hófust alltaf klukkan 18 með hátíðarmessu í útvarpinu og var matur lagður á borð á sama tíma. Hamborgarhryggur var jólamaturinn og hefur sá aðalréttur aðfangadagskvölds fylgt mér allt til dagsins í dag á mínu heimili. Hjá ömmu og afa var svo ananas frómas ávallt í desert á aðfangadagskvöld. Eftir matinn fór fullorðna fólkið í það verkefni að ganga frá eftir matinn og vaska upp en það gat reynt vel á þolinmæði okkar barnanna á meðan beðið var eftir pökkunum.

Eftir að amma lést þegar ég var sjö ára, fórum við að halda upp á aðfangadagskvöld heima og tók þá afi þátt í jólahátíðinni með okkur þar. Við fylgdum sömu hefðum þar að mestu leyti en sú breyting varð á að á meðan hátíðarmessan hljómaði í útvarpinu fyrir mömmu og afa fór pabbi með okkur börnin í kirkju klukkan sex. Á meðan undirbjó mamma matinn þannig að hann væri tilbúinn þegar við komum til baka úr messunni. Aðalrétturinn var áfram hamborgarhryggur en við bættist rækjukokteill í forrétt, sem kom frá foreldrahúsum pabba og desertinn breyttist í heimatilbúinn ís. Það verður að viðurkennast að það reyndi aðeins á okkur börnin að þurfa að bíða lengur eftir pökkunum með því að þurfa að borða fleiri rétti en til að koma til móts við okkur fengum við að opna einn sérvalinn pakka á meðan fullorðna fólkið gekk frá eftir matinn.

Þegar ég stofnaði svo fjölskyldu og börnin fóru að koma í heiminn fórum við að halda jólin heima hjá okkur og buðum þá ömmum og öfum yfir til okkar. Ný hefð bættist þá við en það var möndlugrautur í hádeginu hjá foreldrum mínum sem hefur haldist síðan. Eftir það var reynt að dreifa athygli barnanna með því að fá þau til að aðstoða við að dreifa jólakortum og -gjöfum innanbæjar eftir möndlugrautinn. Aftur var horfið til þess að hlusta á hátíðarmessu sem hófst klukkan 18 ásamt matnum. Áfram er hamborgarhryggurinn í aðalrétt en horfið var frá forréttinum til að halda börnunum rólegum þar sem spennustigið var orðið ansi hátt við matarborðið hjá þeim. Þar sem jólasiður frá húsbóndanum var möndlugjöf með desertinum var farið í að útbúa súkkulaði soufflé með möndlu. Þannig var hefðum hjónanna blandað saman að einhverju leyti.

Í seinni tíð hefur svo aðeins verið slakað á tímasetningu matartímans og höfum við leyft okkur að byrja seinna á matnum þó svo alltaf sé hringt inn jólin með jólaguðsþjónustunni í útvarpinu klukkan sex.

Mér finnst merkilegt og gaman að sjá að ákveðnir hlutir eru fastir liðir í tilveru minni og margra annarra þegar kemur að jólunum þó svo sveigjanleikinn sé svo sannarlega til staðar. Laufabrauðaútskurður, setja saman og skreyta piparkökuhús, jólahlaðborð með samstarfsfólki og vinum, jafnvel jólatónleikar, púslið og borðspil tekin fram með fjölskyldunni og horft á nokkrar klassískar jólamyndir. Það er svo líka ákveðinn sjarmi og jólakósýheit falin í því að kveikja á kertaljósum og jólatónlist á meðan jólagjöfunum er pakkað inn.

Hér áður fyrr fór meiri tími í stress yfir því að klára að þrífa allt húsið hátt og lágt fyrir jólin, baka ákveðið margar sortir af smákökum, eiga ný jólaföt og svo framvegis. Með meiri þroska og skynsemi hefur manni lærst að njóta frekar en að stressa sig yfir dauðum hlutum. Jólin verða alveg jafn skemmtileg og notaleg þó svo ekki sé búið að þrífa eldhúsinnréttinguna að innan eða þrífa alla glugga þar sem aðdragandi jólanna er jafn mikilvægur og jólin sjálf að mínu mati. Núna fer fókusinn mest í að njóta í desember og vera með þeim sem mér finnst vænst um.

Þetta ár hefur annars verið viðburðaríkt þar sem ég ákvað að halda almennilega upp á það að hafa náð að fagna hálfaldar afmæli mínu. Ég ákvað að segja já við öllu sem mér finnst spennandi að prófa og endaði á að gera fullt af skemmtilegum hlutum með skemmtilegu fólki. Farið var á skíði í ítölsku ölpunum með karlinum, ég prófaði gönguskíði í fyrsta skipti á Ísafirði, fór í fyrsta skipti í golfferð erlendis, sólaði mig á Tene með frábærum vinum, fór í árshátíðarferð með vinnufélögunum, fór á fótboltaleik í Köben, fylgdi dóttur minni til Bandaríkjanna, þar sem hún gengur í háskóla milli þess sem hún spilar fótbolta, og svo sólaði ég mig með æskuvinkonunum á Krít. Sem sagt mjög viðburðaríkt og frábært ár að líða og nákvæmlega eins og ég vildi hafa það.

Það er yndislegt að klára frábært ár í samveru fjölskyldu og vina í desember. Jólin eiga að vera tími samveru, kósýheita, góðs matar, spila og góðverka.

Ég óska öllum vinum og kunningjum nær og fjær góðra kósý jóla og farsæls nýs árs tækifæranna.

Ingibjörg Valdimarsdóttir

Akranesi

Kveðjur úr héraði – Jólakveðja frá Akranesi

Jólahefðirnar

Jólahefðirnar