Spjallað við kjarnakonuna Klaudiu Gunnarsdóttur í Stykkishólmi

Klaudia Sylwia Gunnarsdóttir í Stykkishólmi er einn dyggra fulltrúa Rauða krossins á Íslandi og meðal verkefna hans er aðstoð við flóttafólk. Þar hefur Klaudia ásamt fjölskyldu sinni lagt meira af mörkum en margur annar. Henni finnst gott að vinna með fólki og mikilvægt að hjálpa öðrum. Hún segir að í því felist lífsfylling og gleði enda er aldrei hægt að vita hvenær maður þarf sjálfur á aðstoð að halda. Blaðamaður Skessuhorns ræddi við Klaudiu fyrir nokkru og fræddist um það sem henni finnst skipta raunverulega mestu máli.

Grundfirðingur í Stykkishólmi
Klaudia er Grundfirðingur, en flutti í Stykkishólm fyrir nokkrum árum, ekki síst af því að þaðan er maðurinn hennar, Sigurður Grétar Jónasson. Hann er í fjölbreyttu starfi sem aðstoðarmaður skipulags- og byggingarfulltrúa. En starfssvið Klaudiu er ekki síður fjölbreytt. Hún lærði til stuðningsfulltrúa í Borgarholtsskóla gegnum Símenntunarmiðstöð Vesturlands og lærði líka að vera túlkur og starfar við hvort tveggja í dag. Aðal starfsstöðin er Grunnskóli Stykkishólms þar sem hátt á annað hundrað nemendur stunda nám. „Ég starfa bæði sem stuðningsfulltrúi og túlkur í skólanum auk stöku afleysingarstarfa,“ segir Klaudia. „Svo er ég túlkur fyrir lögregluna og í þeim málum sem snúa að barnavernd. Ég ætla pottþétt í meira nám seinna og veit að það verður eitthvað tengt fólki. En ef ég fer aftur í nám myndi ég vilja stjórna magninu til að geta notið þess að læra.“

Mamma er hetjan mín
Klaudia er fædd í Póllandi en kom sex ára gömul til Íslands. Móðir hennar er pólsk og heitir Izabela Frank, en af blóðföður sínum hefur hún ekki haft mikið að segja. „Mamma er frá Tychy í Suður Póllandi og kom til Íslands til að vinna,“ segir Klaudia. „Hún er mesta hetjan í lífi mínu og hefur alltaf verið. Það er algerlega henni að þakka hvað ég á gott líf í dag, hún var virkilega hugrökk að koma hingað á sínum tíma. Líka af því að hún kom fyrst án mín; þurfti af ýmsum ástæðum að skilja mig eftir í Póllandi. En við ræðum þessa tíma frekar lítið, erum bara þakklátar að þetta varð raunin. Mamma á foreldra og bróður úti og við maðurinn minn höfðum reynt að fara annað hvort ár þangað með dætur okkar tvær, þær eru sex og níu ára.“ Svo yngri dóttir þín er núna jafngömul og þú varst þegar þú komst fyrst til Íslands? Þessu svarar Klaudia hugsi og segist líka oft hafa hugsað um þetta þegar sú eldri var á sama aldri. „Það var vissulega erfitt að upplifa jafn mikla breytingu og ég gerði þegar ég var sex ára,“ segir hún. „En það endaði allt svo vel.“

Örlagaborgin Kaupmannahöfn
Nokkru eftir að Izabela kom til Grundarfjarðar kynntist hún íslenskum manni, Gunnar Pétri Gunnarssyni. Þau eru búin að vera saman síðan og Gunnar gekk Klaudiu í föður stað. „Ég gekk í grunnskóla í Grundarfirði þar til þau fluttu til Egilsstaða þegar ég var átján ára því pabbi fékk vinnu í álverinu,“ segir hún. „Þeim hefur liðið vel þar og búa þar ennþá. Mig langaði hins vegar til að prufa eitthvað annað svo ég fór til Kaupmannahafnar til að fara í lýðháskóla. Á fyrsta deginum mínum þar kynntist ég svo manninum mínum sem er Hólmari. Þannig endaði ég aftur á Snæfellsnesinu eftir að hafa farið í stóran hring. Ég þekkti Sigga ekkert þegar við sáumst þarna úti, en hann labbaði til mín strax fyrsta daginn og spurði hvort ég væri ekki frá Grundarfirði. Svo bara urðum við hjón,“ segir hún og hlær.

Sköpunarkraftur í námi
Skólinn sem Klaudia sótti í Kaupmannahöfn heitir AFUK. Þar er áhersla lögð á sköpunarkraftinn enda stendur skammstöfunin fyrir orðin „Akademiet For Utæmmet Kreativitet.“ Klaudia segist til að mynda hafa lært þar að gera upp gömul húsgögn og sauma föt. „Og allt sem við gerðum var selt,“ segir hún. „Þannig fékk ég líka laun fyrir að ganga í skóla og gat búið ein og séð um mig sjálf.“ Hún var þarna í eitt ár og segist mæla með skólanum. „Svo fluttum við Siggi bæði til borgarinnar Sønderborg á Suður Jótlandi og við eigum mjög góðar minningar þaðan. Þar eignuðumst við báðar stelpurnar okkar og frá Sønderborg er svo stutt til Þýskalands að við náðum að ferðast mikið. Þarna vorum við í fimm ár, til 2018. En við vildum bæði að börnin okkar færu í íslenska skóla og ælust upp hér, nær fjölskyldunni. Svo við ákváðum að flytja heim. En við erum alveg tilbúin til þess að fara einhvern tíma aftur út ef tækifæri gefst og best myndi henta fyrir stelpurnar. Þær eru báðar með danskan ríkisborgararétt og gætu þess vegna viljað fara í skóla úti.“

Hluti af Íslandi
Þau Klaudia og Sigurður hafa nú verið saman í tólf ár og gift í tíu ár. Ber heimilishaldið þess merki að uppruni ykkar er í sitthvoru landinu? „Já, mamma hefur alltaf passað upp á það að við séum svolítið tengd Póllandi líka,“ segir Klaudia. „En ég hef aldrei litið á mig sem Pólverja, ég man mjög lítið eftir því að hafa verið í Póllandi. Einhvern veginn tók Ísland bara við og ég varð hluti af því. En mér finnst alltaf gott að fara til Póllands og ég fræði börnin mín eins og ég get um menninguna þar; sem ég er stolt af.“ Sem barn segist hún samt hafa skammast sín fyrir að vera frá Póllandi, enda hafi oft verið gert lítið úr landinu í samfélagsumræðunni. „Maður vildi ekki tala um að maður væri pólskur,“ segir hún. „En svo varð ég eldri og fór að hafa áhuga á því að verða túlkur. Þá snerist þetta algerlega við og ég varð mjög stolt af þessum uppruna.“

Föðurhlutverkið gert formlegt
Þótt leiðin hafi legið frá Egilsstöðum til Stykkishólms á Klaudia viss tengsl austur líka. „Ég á góða vini þar,“ segir hún. „Tengdamamma mín er líka ættuð frá Borgarfirði Eystra. En mér finnst reyndar að „heima“ sé þar sem ég bý hverju sinni og nú eru Stykkishólmur og Snæfellsnes þeir staðir fyrir mig. Hér eru tengdaforeldrar mínir og hér er ég í frábæru starfi. Svo er Snæfellsnes bara svo magnaður staður.“ Hún segist snemma hafa ákveðið í huga sér að hún vildi eiga Gunnar sem föður. „Hann er besti pabbi sem nokkur gæti hugsað sér og besti afi í heimi, með stærsta hjarta sem til er. Svo þó að við mæðgurnar höfum kannski átt erfitt í byrjun þá gætum við ekki átt betra líf í dag.“ Hún segist aldrei hafa kallað Gunnar stjúppabba. „Hann er pabbi minn,“ segir hún með áhersluþunga. „Þegar ég varð 18 ára gaf hann mér ættleiðingarpappíra í afmælisgjöf. Það gerði þetta formlegt og var mér gríðarlega mikils virði. Þau mamma eiga svo tvo stráka, Tómas og Friðrik sem eru 20 og 25 ára. Þeir búa hjá foreldrum okkar fyrir austan.“

Tungumálin öll
Aðspurð um tungumálin á heimilinu segir Klaudia að þau Sigurður gæti þess að rækta dönskuna áfram og horfi til að mynda á danskt barnaefni með stelpunum sínum. Svo er það pólskan sem er mjög ólík íslenskunni. „Það er flókið fyrir Íslendinga að læra pólsku,“ segir Klaudia. „En mamma segir líka að íslenskan sé erfið fyrir Pólverja.“ Hafa stelpurnar ykkar náð tökum á pólskunni? „Þær skilja eitt og eitt orð og geta alveg bjargað sér þegar þær eru úti,“ segir Klaudia. „Ég tala náttúrulega daglega við mömmu mína hérna heima og svo tala ég á hverjum einasta laugardegi við ömmu mína í Póllandi og við fáum okkur kaffi saman. Svo stelpurnar geta alveg sagt einfaldar setningar á pólsku. Svo eru þær auðvitað í íslensku grunnskólakerfi og eru líka í tónlistarnámi og íþróttum. Svo bætist við þetta allt að þær læra bæði ensku og dönsku í skólanum.“ Klaudia segist líka alltaf hafa hringt í föðurömmu sína á Íslandi þau ár sem þau bjuggu erlendis. „Ég hringdi í hana á sunnudögum og við fengum okkur kaffi saman,“ segir hún.

Góður andi í skólanum
Klaudia segist vera mjög ánægð með ákvörðun þeirra Sigurðar um að flytja heim og að þeim líði ekki bara vel á staðnum heldur einnig í starfi. „Siggi vinnur í mjög fjölþættu starfi fyrir Stykkishólmsbæ og ég elska að vinna í Grunnskólanum í Stykkishólmi, það er frábær vinnustaður. Við erum svo mörg og svo ólík og það skapar skemmtilegan vinnuanda.“ Þegar líður á samtalið kemur í ljós að þetta er ekki það eina sem Klaudia vinnur við, hún er í ýmsu öðru til viðbótar. „Ég er í stjórn Rauða krossins á Vesturlandi og er formaður velferðarnefndar bæjarins líka svo það er alltaf nóg að gera,“ segir hún. Mér finnst afskaplega gaman að vinna með börnum og vinn núna á miðstiginu. Ég hef líka leyst ritarann af tímabundið, en vinn aðallega með 6. bekk. Þar er ég stuðningsfulltrúi, hjálpa þeim að læra og passa upp á að þeim líði vel. Svo snýst þetta líka um að vera með þeim úti svo nokkuð sé nefnt, þetta er ótrúlega margbreytilegt starf. Mér finnst líka forréttindi að vinna á vinnustað barnanna minna, þar fæ ég að fylgjast svolítið með þeim sem er yndislegt, sérstaklega þegar vel gengur.“

Að hjálpa
Klaudia vill geta lagt til samfélagsins ef hún getur og telur hjálpsemi mikilvægan þátt í uppeldi barna sinna. „Ég vil ala börnin mín þannig upp að þau sjái að þegar við getum hjálpað leggjum við okkur fram um það. Þegar stríðið í Úkraínu hófst tók ég að mér að halda utan um flóttafólkið þaðan og núna býr úkraínskur flóttamaður hjá okkur sem hluti fjölskyldunnar.“ Hún segir að það sé aldrei að vita hvenær maður sjálfur þurfi hjálp af einhverju tagi, aðstæður allra geti breyst snögglega. Úkraínumennirnir komu til bæjarins í febrúar fyrir tveimur árum. Það voru tíu manns, sem er há tala fyrir lítinn bæ eins og Stykkishólm.

Úkraínufólkið
Við ræðum nánar um flóttafólkið frá Úkraínu. „Það var eiginlega bara dásamleg upplifun að búa hérna þegar þau komu,“ segir hún. „Ég byrjaði að safna fötum og öllu því sem þurfti og það voru allir reiðubúnir til aðstoðar, sama hvað um var beðið.“ Síðan þetta var hefur sumt af flóttafólkinu farið suður á höfuðborgarsvæðið. Klaudia segir það hafa verið fólk úr borgum sem vildi vera á fjölmennara svæði. „En aðrir eru hér enn og einhverjir hafa farið aftur til Úkraínu og ég er í sambandi við þau,“ segir hún. „Sá sem er hjá okkur kom á sínum tíma með allri fjölskyldunni sinni en hann er að verða 18 ára núna og þá er herskylda svo hann getur ekki farið heim. Hann er bara barn! Svo hann verður áfram hjá okkur og er eins og stóri bróðir dætranna. En fjölskylda hans fór út aftur, en er á öruggum stað núna og ekki í hættu. Þau vita líka að þau geta komið hingað aftur hvenær sem er og við erum miklu meira en vinir í dag.“ Blaðamanni finnst að dætur Klaudiu og Sigurðar hljóti að alast upp við opinn huga og náungakærleik. „Við gerum það sem við getum,“ segir Klaudia. Hún tekur fram að Stykkishólmur sé líka frábær staður til að ala upp börn, sem geti gengið þar frjáls um og ef eitthvað hendi sé alltaf einhver í grennd sem hjálpar.

Fjölskyldan
Það er ljóst að Klaudia er mikil fjölskyldukona og ræktar sitt fólk vel. Á handleggnum ber hún húðflúr sem Tómas bróðir hennar teiknaði fyrir hana, það eru túlipanar, uppáhaldsblómið hennar. „Það er gaman að vera með listaverk á sér eftir einhvern sem manni þykir svona vænt um,“ segir hún. „Ef ég, mamma, pabbi og bræður mínir getum ekki haldið jólin saman höldum við alltaf litlu jól saman fyrir jól, þetta árið í bústað fyrir norðan. Svo verðum við fjölskyldan í Stykkishólmi um jólin og Daniel úkraínski strákurinn með okkur. Svo kemur pabbi hans líka til okkar, hann býr af og til heima hjá okkur þegar hann er ekki að vinna. Svo þeir ætla að halda jólin með okkur og eru ótrúlega spenntir fyrir að fá að kynnast íslensku jólahaldi. Svo koma tengdaforeldrar mínir og fá sér ís með okkur um kvöldið svo þetta verður góð samvera.“

Íslenska nafnahefðin berst í tal og blaðamaður spyr út í nafnið hennar. „Í Póllandi skírum við ekki eins mikið eftir öðrum eins og hér, en ég er samt skírð í höfuðið á bestu vinkonu mömmu,“ segir hún. Stelpurnar hennar hafa báðar fengið nöfnin sín frá nánu fólki svo íslenska hefðin er þar í heiðri höfð, þær heita Elín Margrét og Kristín Ósk.

Jólin
Á fjölþjóðlegu heimili Klaudiu er jólahefðum gjarnan blandað saman og úr því verður eitthvað skemmtilegt. „Við höfum búið til okkar eigin jól,“ segir hún. „Við erum aldrei með hamborgarhrygg því það var miðvikudagsmatur í Danmörku. Þess í stað hægeldum við lamb á aðfangadag og erum með allskonar mat með því. Svo er alltaf höfð síld á borðinu því það er til siðs í Póllandi. Við höfum líka haldið í þann pólska sið að setja alltaf auka disk á borðið ef einhver skyldi vera einmana og banka upp á. Það á enginn að vera einn og það á að vera pláss fyrir alla,“ segir Klaudia að lokum.

gj/ Ljósm. úr einkasafni

„Enginn á að vera einn, það á að vera pláss fyrir alla“

Spjallað við kjarnakonuna Klaudiu Gunnarsdóttur í Stykkishólmi

Spjallað við kjarnakonuna Klaudiu Gunnarsdóttur í Stykkishólmi