Áslaug Arna Sigurbjörnsdóttir ráðherra háskólamála hefur kynnt í ríkisstjórn fyrirhugaðar breytingar á lögum um háskóla. Breytingafrumvarpið snýr annars vegar að örnámi (e. micro-credentials), sem ekki hefur verið sérstaklega tekið fyrir í lögum um háskóla fram að þessu, og hins vegar að prófgráðum úr diplóma- og viðbótarnámi.

„Um 70% þeirra sem útskrifast úr háskólum landsins eru konur og er lágt hlutfall karla sem skrá sig í háskólanám og útskrifast áhyggjuefni. Ein leið til að ná til fjölbreyttari hóps og m.a. auka hlut karla í háskólanámi er að ná til þeirra sem eru þegar komin á vinnumarkað og skapa tækifæri fyrir þau til að stunda nám er stutt, sveigjanlegt og byggt upp á einingum, samhliða vinnu. Með því að veita háskólum tæki til að hreyfa við námsframboði og auka sveigjanleika standa vonir til þess að fjölbreyttur hópur nemenda skrái sig til náms. Þannig geti háskólarnir mætt samfélagslegu hlutverki sínu enn betur, t.a.m. gagnvart fólki af erlendum uppruna og fólki með fötlun eða aðrar sérþarfir,“ segir í tilkynningu.

Framboð á styttra námi á háskólastigi er talinn mikilvægur þáttur í að styðja við of efla starfstengt nám ásamt því að auka sveigjanleika og fjölbreytni í námsframboði á háskólastigi. Í dag bjóða íslenskir háskólar upp á stuttar námsbrautir sem leiða til 30 eininga diplóma- eða viðbótargráða á meistarastigi. Þróunin innan samevrópska háskólasvæðisins (EHEA) hefur aftur á móti verið sú að diplóma- og viðbótargráður af þessum toga jafngilda almennt 60-90 einingum. Því til viðbótar er svo boðið upp á styttra nám, þ.e. örnám.

Í breytingarfrumvarpi er heimild háskóla til að bjóða upp á örnám til námseininga lögfest, en örnám hefur hingað til ekki verið sérstaklega tiltekið í lögum um háskóla. Örnám felur í sér staðlaðar námseiningar og lýtur öllum gæðakröfum sem gerðar eru til náms á háskólastigið. Námið hefur vaxið hratt í Evrópu á liðnum árum, ekki síst vegna krafna atvinnulífs og einstaklinga um hæfniþróun og endurmenntun í formi styttri námsleiða. Nokkrir íslenskir háskólar bjóða nú þegar upp á örnám, t.d. Háskólinn á Bifröst þar sem gæðastjórnun og stafræn fatahönnun er kennd á þessu formi. Háskólar hér á landi eru almennt jákvæðir gagnvart örnámi og sjá það sem leið til að liðka fyrir tækifærum til háskólanáms fyrir fjölbreytta hópa og stutt háskólastofnanir við að bjóða upp á stutt en viðurkennt nám til sí- og endurmenntunar.

Lögfesta örnám á háskólastigi