Rætt við verslunarstjóra Pennans Eymundsson á Akranesi um jólabókasöluna

Bókabúðin Penninn Eymundsson er staðsett við Dalbraut 1 á Akranesi og hóf rekstur á Akranesi árið 2006 þegar fyrirtækið keypti Bókabúð Andrésar Níelssonar á Kirkjubraut 54. Árið eftir var starfsemin flutt á Dalbraut 1 og hefur verið þar síðastliðin 16 ár. Katrín Lilja Jónsdóttir hefur verið verslunarstjóri í Pennanum í rúm tvö ár og eru fjórir fastráðnir starfsmenn í versluninni og þá er aukafólk sem kemur eftir þörfum. Blaðamaður Skessuhorns kíkti við í Pennanum fyrir helgi og ræddi við Katrínu Lilju um jólabókaflóðið og bækur almennt. Katrín Lilja segir að jólabækurnar fari að berast í byrjun september en almennileg sala hefst ekki fyrr en í lok nóvember þegar fólk fer að huga að jólagjöfum.

„Það er til dæmis fastur liður ár hvert að Arnaldur Indriðason gefur út bók í byrjun nóvember og það er alltaf gaman þegar við fáum kassann með bókunum hans í lok október. Það er miði á honum sem segir: „Alls ekki opna fyrr en 1. nóvember og bannað að kíkja!“ Maður finnur alveg að salan er að færast aðeins fram í nóvember með öllum þessum tilboðsdögum eins og svörtum föstudegi og í kringum þessa daga eru oft mjög góð tilboð hjá okkur. Við höfum verið með tilboð á ákveðnum titlum og það hefur gengið vel hingað til.“

Stelpur stranglega bannaðar
Katrín Lilja segir að hennar starfsfólk leggi mikið upp úr því að lesa sem mest af jólabókunum og reyni að kynna sér þær flestar. „Við leggjum áherslu á að vita eitthvað um allar bækurnar svo við vitum hvað við erum að selja því þetta er söluvara. Einnig af virðingu við höfundana sem hafa lagt mikla vinnu í verkin sín því það er hálfgerð óvirðing við þá að kynna sér ekki efnið og það sem maður er að selja.“ Katrín Lilja segir að hún sé mest að lesa barnabækurnar og þær séu mjög skemmtilegar og leyni oft á sér. „Ég get til dæmis mælt með bókinni Stelpur stranglega bannaðar sem er barna- og unglingabók eftir hina 17 ára Emblu Bachman, virkilega skemmtileg bók fyrir snemmgelgjur. Skrímslavinafélagið eftir Tómas Zöega og Sólrúnu Ylfu Ingimarsdóttur er frábær bók fyrir yngri krakkana. Svo hefur komið fjöldinn allur af flottum myndabókum fyrir þau allra yngstu.“

Fólk stökk á hana
En hvers konar bækur eru vinsælastar hjá kaupendum? „Það eru alltaf glæpasögurnar, þær seljast alltaf mest en ástarsögurnar hafa verið að koma sterkar inn upp á síðkastið. Svo eru það skáldsagnahöfundarnir sem ná alltaf að selja, eins og Ólafur Jóhann Ólafsson og Vilborg Davíðsdóttir. Þá var Nanna Rögnvaldardóttir, sem er náttúrlega aðallega þekkt fyrir að gefa út matreiðslubækur, að senda frá sér sögulega skáldsögu sem nefnist Valskan sem er að koma ótrúlega sterk inn. Fólk stökk á hana um leið og hún kom út og var ekki að bíða eftir jólunum. Þá seldist fræðibókin Eimreiðarelítan, Spillingarsagaeftir Þorvald Logason upp á skömmum tíma og er mjög athyglisverð og óhugnanleg bók. Fyrir þá sem vilja láta stuða sig eða sjokkera þá get ég mælt með Kjöteftir Braga Pál Sigurðarson. Hún hefur vakið sterk viðbrögð hjá lesendum og einnig Duft eftir Bergþóru Snæbjörnsdóttur. Svo hvetjum við bara lesendur til að vera ævintýralegir í vali sínu á glæpasögum. Það eru nýir höfundar að stíga fram, eins og Ragnheiður Jónsdóttir sem hlaut Svartfuglinn í ár fyrir bókina sína Blóðmjólk, Snæbjörn Arngrímsson sem sendir frá sér sína aðra glæpasögu í ár og Jón Atli Jónasson sem hefur sent frá sér nokkrar glæpasögur sem eru nokkuð myrkar.“

Katrín Lilja segir varðandi sölu á bókum síðustu ár að hún hafi heyrt raddir um að bóksala sé minnkandi og einnig í kiljum eftir tilkomu hljóðbókaveitna en það sé ekki endilega hennar tilfinning, allavega ekki á Skaganum og nærsveitum. „Fólk er einnig mikið að panta á netinu en það eru aðallega erlendar bækur og það er kannski ekki alltaf hagstæðast að panta þær þannig.“ Katrín Lilja segir að þau hafi verið með bókakynningar og áritanir í haust sem hafi gengið vel og verið vel sóttar. „Skagakonan Eva Björg Ægisdóttir var með útgáfuhófið sitt hér fyrir bókina Heim fyrir myrkur, Sævar Helgi Bragason kom og var með vísindafjör fyrir nýjustu bókina sína, Hamfarirsem er léttlestrarbók og Gunnar Helgason kynnti bókina Bannað að drepa.“ Allar þessar bækur fengu svo tilnefningu til Íslensku bókmenntaverðlaunanna og Blóðdropans 1. desember síðastliðinn.

Vandaðar furðusögur
En getur Katrín Lilja mælt með einhverjum bókum sem eru undir trénu, bækur sem fólk veit ekki um en gæti haft gaman af? „Ég verð að nefna bókina Serótónínendurupptökuhemlar eftir Friðgeir Einarsson sem ég er búinn að lesa og hún er frábær. Þá get ég einnig mælt með bókinni Steinninn eftir Ragnheiði Gestsdóttur sem er ólík hennar fyrri bókum en virkilega góð.“

Hvað með barnabækurnar, með hverju mælirðu þar? „Í barnabókunum get ég án vafa mælt með vísindabókunum hans Sævars Helga sem eru virkilega góðar fyrir stráka sem eru kannski ekki mikið að lesa skáldsögur og ég mæli með að fólk kynni sér þær. Þá er nýja bókin hans Ævars vísindamanns, Skólaslit 2, frábær að mínu mati og virkilega ógeðsleg og ég meina það á jákvæðan hátt. Bækurnar um Orra óstöðvandi eru líka mjög vinsælar hjá krökkum og höfundurinn nær rosalega vel til krakkanna. Í unglingabókaflokknum mæli ég með Dulstafaseríu Kristínar Bjargar Sigurvinsdóttur. Hún sendir frá sér þriðju bókina í seríunni í ár, Orrustan um Renóru. Svo vil ég líka nota tækifærið og benda lesendum á bækur Inga Markússonar, Skuggabrúin og Svikabirta. Þarna eru á ferðinni mjög vandaðar furðusögur, virkilega metnaðarfullar. Þær myndu líklega flokkast sem ungmennabók en eiga alls ekkert síður erindi til fullorðinna. Furðusögur spegla heiminn okkar og fá okkur til að velta honum fyrir okkur á annan hátt en skáldsögurnar gera. Þar má líka mæla með virkilega flottum bókum Alexanders Dan, Hrímlander nýja bókin hans.“

Segja frá bókum á mannamáli
En smá útúrdúr, þú ert ein af þeim sem kemur að vefsíðunni lestrarklefinn.is. Segðu mér aðeins frá því? „Lestrarklefinn var stofnaður árið 2018 af mér í þeim tilgangi að halda mér í skrifformi. Þá var ég nýbyrjuð í fæðingarorlofi og nýútskrifuð úr meistaranámi og sá fram á almenna heiladeyfð. Hugmyndin var að skrifa um eitthvað sem ég hef áhuga á og það eru bækur. Vefsíðan vatt svo upp á sig svo um munar. Áhugafólk um bækur og bókmenntir sóttist eftir því að fá að vera með í að skrifa og núna erum við um 14 pennar sem stöndum á bak við síðuna. Einnig þurfti ég að bæta við aðstoðarritstjóra, gjaldkera og núna síðast tæknistjóra.“ Katrín Lilja segir að fjallað sé um alls konar bækur og stefnan er að segja frá bókum á mannamáli af áhuga, ástríðu og virðingu. „Þetta er skrifað af lesendum fyrir aðra lesendur. Því skal þó haldið til haga að innan hópsins eru margir bókmenntafræðingar. Áhersla mín í umföllunum hefur verið að fjalla um barnabækur og auðvelda foreldrum og öðrum forráðamönnum að velja bækur fyrir börnin í lífi sínu. Vefsíðan er fimm ára í ár og við erum hvergi nærri því að hætta en hún er rekin í sjálfboðastarfi. Ef fólk vill styðja við reksturinn, þá er hægt að kaupa auglýsingar á síðunni og kaupa mjög fínan taupoka sem er tilvalin viðbót í jólapakkann til bókaorma.“

Katrín Lilja segir að hún eigi engan uppáhalds rithöfund því hún geti einfaldlega ekki valið á milli þeirra. „Þeir eru það margir og það fjölbreyttir og maður er stundum í skapi fyrir eitt og síðar annað. Svo er það bara þannig að fólk kemur í búðina og ætlar að kaupa sinn höfund og við breytum því ekkert. Þetta er sama og menn breyta ekkert um lið í enska boltanum. Varðandi glæpasögurnar í ár þá er Skúli Sigurðsson að koma sterkur inn með bókina Maðurinn frá Sao Paulo sem fékk einmitt tilnefningu til íslensku glæpasagnaverðlaunanna Blóðdropans 2023 fyrir helgina ásamt Steindóri Ívarssyni fyrir Blóðmeri, Stefáni Mána ogBorg hinna dauðu, Evu Björgu fyrir Heim fyrir myrkur og Arnaldi fyrir Sæluríkið.“

En að lokum, er gaman að vinna í bókabúð? „Á þessum árstíma er mjög gaman að vinna í bókabúð því það er svo gaman að vera í kringum bækurnar og velta þeim fyrir sér. Penninn Eymundsson er auðvitað einnig ritfangaverslun, við erum með skrifstofuvörur og leikföng. Þetta er fjölbreytt vinna, maður hittir marga og yfirleitt nóg að gera. Gleðileg bókajól!“ segir Katrín Lilja að endingu.

Penninn er staðsettur við Dalbraut á Akranesi.

vaks

„Glæpasögurnar eru alltaf vinsælastar“

Rætt við verslunarstjóra Pennans Eymundsson á Akranesi um jólabókasöluna

Rætt við verslunarstjóra Pennans Eymundsson á Akranesi um jólabókasöluna