Skar út í tré yfir tuttugu punda lax

Vagn Ingólfsson handverksmaður í Ólafsvík hefur undanfarin ár spreytt sig á tréútskurði og skorið út mörg falleg listaverk úr ýmsum viðartegundum. Vagn byrjaði að skera út árið 2016 og hefur leyft fólki að fylgjast með vinnu sinni í gegnum samfélagsmiðla, allt frá því að hann byrjar á verki og þar til því er lokið. Nýlega lauk hann við stærsta verk sitt til þessa, útskorinn yfir tuttugu punda lax sem í smáatriðum er eins og nýgenginn lax í íslenskri laxveiðiá. Sannkallað listaverk sem nú sómir sér vel á útskornum platta heima hjá Vagni.

Hugmyndin úr Veiðihorninu

Það var í júlímánuði 2021 sem Vagn var staddur í versluninni Veiðihorninu við Síðumúla í Reykjavík. Var þar í þeim erindagjörðum að kaupa sér eitthvað sem tengdist veiði. „Ólafur Vigfússon eigandi Veiðihornsins kom þá að máli við mig og sagði mér að honum litist vel á útskurðinn minn og spyr hvort mér hafi aldrei dottið í hug að skera út stóran lax,“ segir Vagn í samtali við Skessuhorn. „Ég svaraði eins og var að það hafi ég aldrei hugsað út í, en fannst hugmyndin góð. Þessi orð Óla sátu svo föst í höfði mínu fram á haustið. Í október tek ég svo ákvörðun um að reyna fyrir mér við lax sem átti að vera 20 punda fiskur, eða meira, en gerði mér jafnframt grein fyrir því að þetta yrði verðugt verkefni og mikil áskorun.“

Sex til sjö þúsund hreistur

Þegar ákvörðun hafði verið tekin tók við leit að hentugu efni í útskurðinn og fyrir valinu varð Abaki viður sem er traustur og gott að skera út í. „Ég vildi hafa þennan fisk í það minnsta 100 cm að lengd og ummálið þurfti þá að vera 52 – 54 cm til að ná 20 pundunum,“ segir Vagn og heldur áfram: „Ég þurfti mynd til að vinna eftir og valdi mér ljósmynd af fallegum laxi á netinu og lét stækka hana fyrir mig í þau mál sem ég vildi að fiskurinn yrði. En síðar komst ég að því að ein mynd er langt í frá nóg til að geta unnið eftir, enda ótal mörg smáatriði sem þurfa að vera í lagi eigi útkoman að verða góð. Verkið gekk vel í grófmótun en svo þurfti ég að vinna mig hægt að því að ná eðlilegum og góðum línum og liggja yfir ógrynni mynda af mörgum smáatriðum. Þá hægðist að sama skapi á vinnunni við verkið. Það var svo vorið 2022 að vinnunni við að skera út fiskinn lauk. Þá var eftir vinnan við að gera allt hreistrið á fiskinn og hafði ég keypt sérstök járn í það erlendis frá en við æfingar og prófun á þeim þá varð útkoman alls ekki góð. Ég hafði komist í samband við mikinn snilling í fiskagerð í Arkansas í Bandaríkjunum, mann að nafni Danny Harris, en tungumálakunnátta mín hamlaði mér við að eiga almennileg samskipti við hann. Því fékk ég Bergþór Jóhannesson vin minn til að vera millilið í samskiptum mínum við Danny, sem féllst á að smíða fyrir mig járn til þess að geta skorið út hreistrið.“

Vagn segir að þegar járnin hafi komið til landsins hafi hann byrjað æfingar með þau. „Mér líkaði vel við járnin og því hófst ég handa við að gera allt hreistur á búkinn sem að öllum líkindum eru einhvers staðar á milli sex og sjö þúsund talsins, frá 4 mm og upp í 9 mm. Allt hreistur er brennt í og það er mjög vandasöm vinna sem verður að takast í fyrstu tilraun. Þessi vinna gekk því hægt, en engu að síður örugglega og tókst mjög vel.“

Spennandi að fylgjast með máluninni

„Nú þurfti að athuga næsta skref, en það var að sprauta og handmála fiskinn. Ósk mín var sú að laxinn myndi líta út eins og nýrunninn vorfiskur í íslenska laxveiðiá. Miðað við það sem ég hafði séð til Danny, sem er gríðarlega flinkur útskurðarmaður, þá kom aldrei annað til greina en að reyna að fá hann til að mála fyrir mig fiskinn. Ég fór því að ræða það við hann, en hann var ekki á því í fyrstu. En eftir nokkur samskipti ákvað hann að gera þetta fyrir mig. Um miðjan ágúst sendi ég stóran kassa með DHL til Bandaríkjanna. Danny er með Youtube rásina „Danny Harris Arts“ þar sem hann sýndi tvö myndbönd af vinnsluferlinu við málun á laxinum mínum. Það var gríðarlega spennandi tími að fylgjast með því,“ viðurkennir Vagn.

*Hér má glöggt sjá smáatriðin í þessu handverki.*

Þar sem hugmyndin fæddist

„Ég náði í gripinn mánudaginn 23. október síðastliðinn og ákveðið var að kassinn yrði opnaður í Veiðihorninu í Síðumúla, þar sem hugmyndin hafði fæðst. Eftir tveggja ára vinnsluferli bæði hjá mér og Danny var nú loks komið að því að opna kassann og sjá verkið fullskapað. Það var spennandi stund því að eins og ég sagði alltaf á meðan á vinnuferli mínu stóð; þá yrði lokaútkoman á vinnunni minni annað hvort góð eða slæm! Lokinu var svo lyft af og útkoman var hreint stórkostleg, þó ég segi sjálfur frá. Þarna var töluvert af fólki og spurt var oftar en einu sinni af vönum veiðimönnum hvar þessi fiskur hafi veiðst. Jú, menn tóku þessu þannig að um uppstoppaðan fisk væri að ræða. Það hljóta að vera bestu meðmælin og ávísun á að ég hafi verið að gera eitthvað rétt,“ sagði Vagn að lokum.

*Hvert smáatriði, hvert hreistur, er nákvæmnis handverk.*

„Vissi að lokaútkoman á vinnunni minni yrði annað hvort góð eða slæm“

Skar út í tré yfir tuttugu punda lax

Skar út í tré yfir tuttugu punda lax