Rætt við Guðveigu Lind Eyglóardóttur forseta sveitarstjórnar Borgarbyggðar – meðal annars um væntanlegt verkefni í Brákarey

Guðveig Lind Eyglóardóttir er oddviti Framsóknarflokks í sveitarstjórn Borgarbyggðar. Í kosningum til sveitarstjórnar vorið 2022 fékk listinn fimm menn kjörna og þar með hreinan meirihluta í sveitarstjórn. Sú niðurstaða kom ýmsum á óvart og kannski ekki síst henni sjálfri og fólkinu sem skipaði með henni framboðslistann. Segja má að tekið hafi við nýtt landslag í sveitarstjórn þar sem ekki þurfti lengur, milli tveggja eða fleiri flokka, að mynda meirihluta og semja um framgang hinna ýmsu mála. Guðveig segist í samtali við blaðamann Skessuhorns að samstarfið í sveitarstjórn hafi gengið mjög vel, bæði innan meirihlutans og ekki síður við fólkið sem er fulltrúar hinna þriggja flokka sem sitja í minnihluta. Þar rói allir að sömu miðum og samstarfið sé með ágætum. Sjálf hefur Guðveig sveitarstjórnar- og byggðamál sem aðalstarf á þessu kjörtímabili, en fyrir síðustu kosningar starfaði hún m.a. við hótelrekstur.

Auk þess að vera forseti sveitarstjórnar og fulltrúi í byggðarráði situr hún í stjórn Orkuveitu Reykjavíkur, er formaður stjórnar Samtaka sveitarfélaga á Vesturlandi og er auk þess formaður byggðamálaráðs fyrir ríkið, en á vettvangi þess er fjallað um þau mál sem Alþingi setur í forgang í byggðamálum hverju sinni. Guðveig segist í ljósi starfs síns ekki eiga neina eina skrifstofu, heldur flakki á milli eftir verkefnum hverju sinni; „og með þessu móti næ ég að tutla saman í ein laun og þarf ekki að sinna öðru starfi til framfærslu.“ Hún er að vísu einnig kirkjuvörður í Borgarneskirkju en það starf telur ekki mikið í stóra samhenginu. „Ég hef alltaf fundið styrk og frið í bæninni og mér þykir gott að fá tækifæri til að starfa í kirkjunni minni. Það er gott að fá að dvelja í samkenndinni með því að vera viðstaddur bæði gleði og sorgarstundir í lífi fólks þó kirkjuvörðurinn sé í raun þar aðeins á hliðarlínunni.“ Við ræðum einkum um það sem ofarlega er á baugi í Borgarbyggð og endum á undirbúningi að nýrri byggð og starfsemi í Brákarey, stærsta verkefni fyrr og síðar, að sögn Guðveigar.

Stór verkefni á næsta ári

Við víkjum fyrst að starfi sveitarstjórnar þegar hálft annað ár er frá kosningum. Hvernig hefur gengið? „Það hefur í raun gengið alveg ótrúlega vel. Það er mjög gott samtal milli allra í sveitarstjórn og við erum ekkert sérstaklega upptekin af því að tala um meiri- eða minnihluta. Það sýna allir kjörnir fulltrúar ríka ábyrgð. Þá erum við einnig lánssöm hversu vel er mannað bæði í stofnunum og starfsstöðvum sveitarfélagsins. Stofnanir eru vel reknar og ná að halda sig innan ramma fjárhagsáætlana sem er mikilvægt til að hægt sé að reka sveitarfélagið af skynsemi.“

Guðveig segir að þetta ár einkennist af því að stærri fjárfestingarverkefni eru í hönnun og undirbúningi, en lítið er framkvæmt á þessu almanaksári. „Fram undan er mikil og kostnaðarsöm uppbygging, svo sem við stækkun Grunnskóla Borgarfjarðar á Kleppjárnsreykjum, helmings stækkun á leikskólanum Uglukletti, nýtt knatthús í Borgarnesi og auk þess viðbygging við íþróttahúsið. Þessu samhliða er svo unnið að öðrum verkefnum á borð við gatnagerð og skipulag nýrra íbúðalóða. Allt eru þetta stór og kostnaðarsöm verkefni. Á þessu ári búum við í haginn, höfum ekki tekið ný lán og auk þess greitt inná eldri lán.“ Guðveig segir að nú sé samtal hafið við Vegagerðina um flutning starfsemi hennar úr hjarta Borgarness og upp á Vallarássvæðið. „Þá um leið myndi losnar um stórt svæði sem býður upp á mikla möguleika,“ segir hún. Mikið hefur verið rætt um færslu þjóðvegar 1 út fyrir byggðina í Borgarnesi og er málið umdeilt meðal íbúa. „Það er í gildi skipulag um að þjóðvegurinn verði færður út fyrir byggðina og vegtenging verði á öðrum stað. Nú er lítils háttar breyting á þeirri veglínu í skipulagi, en Vegagerðin vinnur út frá núverandi ramma,“ segir Guðveig.

Sundabraut mun hafa afgerandi áhrif

Athygli hefur vakið að íbúafjölgun hefur verið mikil í Borgarbyggð á liðnu ári, hátt í 9% fjölgun íbúa og þar búa nú á fimmta þúsund íbúar. Nú hillir auk þess undir að framkvæmdir við Sundabraut komist af áralöngu umræðustigi yfir á framkvæmdastig. Borgarstjórn ákvað í síðasta mánuði að breyta skipulagi og hefja markvissan undirbúning, í samstarfi við ríkið, um verkefnið með það fyrir augum að Sundabraut verði fullbyggð eftir innan við áratug. En, hvað þýðir þetta t.d. fyrir Borgarnes? „Þegar Sundabraut verður komin, styttist til muna vegalengd og ferðatími til og frá höfuðborgarsvæðinu. Borgarnes mun þá um leið falla innan atvinnu- og áhrifasvæðis höfuðborgarsvæðisins og það sjá allir hversu miklu það mun breyta. Við verðum í svipaðri stöðu og Selfoss og Vogar, svo ég taki dæmi. Við munum því fylgjast grannt með öllum vendingum í þessari risastóru uppbyggingu sem Sundabrautin er og væntum þess að framkvæmdin sem slík hafi afgerandi áhrif á fasteignaverð og eftirspurn eftir íbúðarhúsnæði í Borgarnesi. Við þurfum að vera undir það búin,“ segir Guðveig.

Efling landsbyggðarinnar

Á næsta ári verður Guðveig búin að sitja tíu ár í sveitarstjórn. „Þetta er þriðja kjörtímabilið mitt. Á þessum árum hef ég öðlast mikla reynslu, það væri hræsni að segja að mistök væru ekki hluti af reynslunni. Þau gefa mann tækifæri til ígrunda, vaxa og bæta sig. Nú sem aldrei fyrr þykir mér ótrúlega vænt um sveitarstjórnarstigið og tel það mikilvægasta stjórnsýslustigið. Ég kem mikið að þessum málum bæði innan frá hér í sveitarfélaginu en ekki síður vegna þess að ég hef fengið að takast á við það verkefni að vera formaður stjórnar byggðamálaráðs fyrir innviðaráðuneytið. Það hefur verið mjög gefandi að fá að taka þátt í þeirri vinnu sem felst í þróun og eflingu landsbyggðarinnar, þau verkefni sem Alþingi setur á oddinn hverju sinni. Í störfum tengt sveitarstjórnarmálunum hef ég kynnst mörgu góðu fólki, þvert á flokka, og finn að ég hef sjálf þroskast og öðlast góða heildarsýn á flesta málaflokka og samsbil ríkis og sveitarfélaga sem er grundvöllur að farsælum og ígrunduðum ákvörðunum. Það er alltaf mikilvægt sem sveitarstjórnarmaður að skoða hlutina út frá víðu sjónarhorni, og gefa sér tíma til að skoða allar hliðar mála. Þá skiptir líka máli að láta ekki mata sig af röngum upplýsingum og geta greint kjarnann frá hisminu. En það þarf alltaf að hafa í huga að öll sjónarmið eiga rétt á sér.“

Mikilvægur skóli

Talið berst að Háskólanum á Bifröst sem nú stendur á ákveðnum tímamótum hvað það snertir að hafnar eru þreifingar um sameiningu skólans við Háskólann á Akureyri. Sjálf er Guðveig með menntun frá Bifröst og þekkir skólann vel. „Vonandi skýrast öll mál með framtíð Háskólans á Bifröst sem fyrst. Þessi skóli hefur haft mikil áhrif í gegnum tíðina. Það eru til dæmis margir Vestlendingar sem þar hafa fengið menntun og það er alveg óhætt að segja að skólinn hafi leitt til þess að menntunarstig hér um slóðir er hærra, en ef hans hefði ekki notið við. Margir sem náð hafa sér í menntun á Bifröst hefðu aldrei átt þess kost að sækja sambærilega menntun til dæmis í Háskóla Íslands, með tilheyrandi akstri og húsnæðiskostnaði. Sá skóli hefur ekki byggt upp fjarnám með líkum hætti, en fjarnám svo ég tala nú ekki um ljósleiðaravæðingin síðustu ár, hefur gert það að verkum að landsbyggðarfólk hefur átt auðveldara með að afla sér menntunar. Nú getur fólk með háskólamenntun sótt hér ýmis störf og fjarvinna er auðveldari. Möguleikar á störfum án staðsetningar eflir til dæmis búsetu. Ég segi það hiklaust að Háskólinn á Bifröst er ódýrasti háskóli landsins fyrir ríkið. Þar eru innheimt skólagjöld og ríkið sleppur best kostnaðarlega séð. Við í Borgarbyggð munum áfram sem hingað til reyna að hlúa að skólastarfi á Bifröst eins og kostur er, þótt aðkoma okkar sé ekki mikil með beinum hætti. Við höfum til dæmi séð hversu vel heppnað það var að hafa vinnuhelgar nemenda í Hjálmakletti í staðlotum til að bregðast við húsnæðisvanda sem skólinn er í eftir að mygla var greind í skólahúsinu á Bifröst í sumar.“

Nokkur verkefni í skoðun

Aðspurð um önnur verkefni á sveitarstjórnarstiginu segir Guðveig að nú sé í gangi viðræður við Ríkislögreglustjóra um að byggja upp nýja björgunarmiðstöð á Fitjum, ofan við Borgarvoginn í Borgarnesi. „Það yrði sameiginleg viðbragðsmiðstöð þar sem lögregla hefði aðsetur og Slökkvilið Borgarbyggðar. Fyrir er Björgunarsveitin Brák búin að byggja myndarlega starfsstöð á næstu lóð. Ég er sannfærð um að þetta yrði mjög góð lausn.“

Þá segir Guðveig að komnar séu á rekspöl viðræður um að koma varaeintakasafni Landsbókasafns fyrir í Borgarnesi. Núverandi staðsetning þess safns er í gamla Héraðsskólahúsinu í Reykholti sem nú er að fyllast. Þá eru hugmyndir um aukið sýningarhald í gamla skólahúsinu. Þessar framkvæmdir gætu þó dregist í ljósi þess að ríkið er með aðhald í nýframkvæmdum. „Það er því margt spennandi í gangi,“ segir hún.

*„Nú sem aldrei fyrr þykir mér ótrúlega vænt um sveitarstjórnarstigið og tel það mikilvægasta stjórnsýslustigið.“ Ljósm. sþ*

Vesturland eitt?

Talið berst að sameiningu sveitarfélaga en á þeim hefur Guðveig ákveðnar skoðanir. „Við þurfum alltaf að leita lausna sem leitt geta til framfara. Það er augljóst að sveitarfélögum á Vesturlandi þarf að fækka til að þau verði öflugri og geti enn betur sinnt öllum þeim lögbundnu hlutverkum sem þeim er falið. Sveitarfélag eiga orðið erfitt með að keppa við vinnuafl við einkageirann og sumpart af því að launin þar eru hærri en hjá hinu opinbera. Þetta snýst um að fara vel með fjármuni og mannauð. Öflugri og stærri sveitarfélög eru einfaldlega betur í stakk búin til að uppfylla slík skilyrði. Tökum sem dæmi kröfuna um farsæld barna. Slík mál þarf að vinna þvert á málaflokka og byggja á þverfaglegri þekkingu. Lítil sveitarfélög hafa einfaldlega ekki burði til að ráða fólk af því kalíberi sem nauðsynlegt er og því er ég sannfærð um að það þarf að efla sveitarstjórnarstigið með aukinni sameiningu. Til dæmis ættum við að skoða af fullri alvöru að gera Vesturland allt að einu sveitarfélagi. Þá yrði til öflugt 18 þúsund manna sveitarfélag, með fjölbreytt atvinnulíf og burði til að gera vel við íbúa.“

Stærsta verkefnið fyrr og síðar

Að endingu er rætt við Guðveigu Lind um það sem hún sjálf kallar stærsta verkefni Borgarbyggðar fyrr og síðar, en það er skipulag nýrrar byggðar og starfsemi í hinni fallegu Brákarey í Borgarnesi. Undanfarið rúmt ár hefur verið í gangi undirbúningur að nýju skipulagi fyrir eyjuna sem felur í sér gjörbreytingu frá því sem við þekkjum í dag. Sveitarstjórn ákvað í byrjun kjörtímabilsins að nú væri komið að þeim tímapunkti að skipuleggja þyrfti eyjuna upp á nýtt. Núverandi skipulag og húsakostur væri í takti við atvinnustarfsemi sem væri liðin undir lok og ásýnd eyjunnar þyrfti að bæta.

„Framtíðarskipulag Brákareyjar verður stærsta verkefni sem ráðist hefur verið í hér í sveitarfélaginu fyrr og síðar. Við höfðum að sjálfsögðu öll í upphafi væntingar um að það væri hægt að keyra verkefnið af stað hratt og örugglega, jafnvel á örfáum mánuðum og kynna svo niðurstöðu þeirrar vinnu síðasta vetur. Raunin hefur hins vegar orðið sú að þegar vinnan við að hanna og skipuleggja framtíð Brákareyjar fór í gang, þá raungerðist það enn frekar hversu stórt þetta verkefni er og gríðarlega mikilvægt að vandað væri til verka. Við erum nú að verða sátt við þá framtíðarsýn sem við ætlum okkur að leggja fram fyrir eyjuna og verður kynnt íbúum innan skamms,“ segir Guðveig.

*„Verkefnið í Brákarey verði það stærsta sem Borgarbyggð hefur ráðist í fyrr og síðar.“ Ljósm. mm*

Vanda þarf til verka

Eins og kom fram í upphafi verkefnisins um Brákarey var Festir fengið til að vinna það með sveitarfélaginu, en Festir er félag í eigu Ólafs Ólafssonar og Ingibjargar Kristjánsdóttur. „Þau hafa sterkar taugar til svæðisins og hafa gríðarlega mikinn metnað fyrir því að íbúar sveitarfélagsins í dag og til framtíðar geti orðið stoltir af því sem í Brákarey mun rísa. Það er búið að vera sérstaklega ánægjulegt að vinna þetta verkefni með Festi og finna hversu mikið hjarta og væntumþykja er fyrir viðfangsefninu og umhverfinu. Ólafur hefur eins og margir þekkja áður komið að uppbyggingu hér í Borgarnesi, en hann var lykilaðili í fjármögnun á endurbótum á því húsnæði sem nú hýsir Landnámssetrið og veitti því fyrirtæki jafnframt styrk í upphafi. Fyrirtæki sem skapaði ákveðna umbreytingu í ferðaþjónustu hér á svæðinu. Þá verður að segjast að það er ekkert frábrugðið hér í Borgarnesi eins og annars staðar þar sem uppbygging af þessum toga hefur átt sér stað, að það er lykilatriði að fá aðkomu traustra fjárfesta sem hafa trú á svæðinu. Það skiptir höfuðmáli til að tryggja að verkefnið nái að fara af stað, verði fjármagnað að fullu og unnið af getu og færni til þess að það verði að veruleika.“

Tvö hús munu standa eftir

Aðspurð segir Guðveig að í hennar huga skipti það í raun ekki höfuðmáli að byrjað verði á verkefninu í Brákarey á morgun eða eftir hálft ár. „Það verður ekki það sem skiptir máli þegar litið verður til baka, heldur það hversu sátt við verðum með niðurstöðuna. Við erum í dag komin með mynd af þeim ramma sem við munum ganga út frá í skipulaginu til framtíðar og hafa þær hugmyndir verið kynntar fyrir hagaðilum í eyjunni. En í þeim ramma sem unnið er með er í raun gengið út frá því að öll þau hús sem eru í eyjunni í dag muni víkja, fyrir utan Grímshús og dælustöð Veitna. Við leggjum mikla áherslu á að sú starfsemi sem er þarna í dag geti haldið áfram og við viljum sjá þau fyrirtæki halda áfram að vaxa og dafna, þótt þau þurfi að flytja starfsemi sína annað. Í því samhengi þá horfum við á nýjar atvinnulóðir á Vallarási þar sem við erum að vonast til að geta mætt þörfum fyrir mismunandi stórar atvinnulóðir. Til að uppbygging í Brákarey geti orðið að veruleika er nauðsynlegt að þar séu sterkir seglar sem munu leggja grunninn og treysta aðra uppbyggingu og starfsemi sem þar verður.“

Glæsilegasta hótel landsins og baðlón

Guðveig segir að gert sé ráð fyrir að í Brákarey rísi eitt glæsilegasta hótel landsins og baðlón. Lónið er hannað af sömu arkitektum og teiknuðu Sky Lagoon í Kópavogi. „Við höfum lagt áherslu á að eyjan muni skapa virði fyrir íbúa og sveitarfélagið í ýmsum skilningi bæði fjárhagslega og samfélagslega. Þær hugmyndir sem unnið er með gera jafnframt ráð fyrir annarri blandaðri starfsemi; skrifstofum, verslunum og þjónustu ásamt torgi sem mun í raun verða hjarta eyjunnar. Það geti þjónað ýmsum viðburðum og samveru sem mun auðga mannlíf og menningu í héraðinu. Þarna er gert ráð fyrir byggð sem verður ekki hærri en núverandi byggingar, eða mest þrjár hæðir, og í fermetrum talið svipað byggingarmagn. Þá reiknum við með að um þrjátíu íbúðir verði í eyjunni. Þegar framtíðarsýn eyjunnar hefur verið til umræðu hafa alltaf komið upp væntingar um íbúðir og búsetu og við viljum geta mætt því, en það verður ekki fjölmenn íbúðabyggð í Brákarey. Sveitarfélagið hefur nú samið við KPMG um ráðgjöf er lítur að stofnun og skipulagi þróunarfélags í tengslum við Brákareyjar verkefnið.“ Guðveig segir reikna með að þróunarfélag um Brákarey ráði verkefnisstjóra sem fái meðal annars það verkefni að veita upplýsingar og sjá um öll samskipti. „Vonandi eftir næsta vor verður skipulagsvinna komin vel á veg en við munum jafnframt þurfa að breyta deiliskipulagi fyrir neðsta hluta Borgarness. Þetta spilar allt saman við það sem mun gerast í eyjunni. Þegar svo kemur að framkvæmdum er reiknað með að þær taki skamman tíma, vonandi ekki meira en tvö ár.“

Á við útgerð að umfangi

Guðveig segir að verkefnið í Brákarey verði það stærsta sem Borgarbyggð hefur ráðist í fyrr og síðar. „Það eitt og sér hleypur á nokkrum milljörðum króna. Áhrifin verða líkt og að fá risastóra útgerð inn í samfélagið. Við lítum svo á að hótelið og baðlónið verði segull sem allir aðrir þjónustuaðilar munu svo njóta góðs af. Brákarey byggðist á sínum tíma upp í kringum þjónustu við landbúnað og sjávarútveg. Það má því segja að þessi uppbygging verði til að nýjar atvinnugreinar taki við því hlutverki sem aðrar höfðu áður. Ég er svo bjartsýn að spá því að verkefnið verði ekki minna þekkt en uppbygging nýja „gamla“ miðbæjarins á Selfossi. Við eigum öll að geta orðið stolt af því sem þarna mun gerast,“ segir Guðveig Lind að endingu.

„Þetta verður stærsta verkefni Borgarbyggðar fyrr og síðar“

Rætt við Guðveigu Lind Eyglóardóttur forseta sveitarstjórnar Borgarbyggðar - meðal annars um væntanlegt verkefni í Brákarey

Rætt við Guðveigu Lind Eyglóardóttur forseta sveitarstjórnar Borgarbyggðar - meðal annars um væntanlegt verkefni í Brákarey