Rætt við Bjargeyju Önnu Guðbrandsdóttur framkvæmdastjóra Gleipnis

Bjargey Anna Guðbrandsdóttir er uppalin á Staðarhrauni á Mýrum og er fjórða í röð átta systkina. Foreldrar hennar voru með búskap þar til að systursonur Bjargeyjar og sambýliskona hans tóku við búinu á Staðarhrauni af föður hennar fyrir tveimur árum síðan, en móðir Bjargeyjar lést árið 2020 eftir stutta baráttu við krabbamein. Bjargey hefur farið um víðan völl og hefur viðamikla reynslu af verkefnastjórnun, viðburðastjórnun og stefnumótum en m.a. átti hún þátt í að koma Hinseginhátíð Vesturland á laggirnar. Hún starfar nú sem framkvæmdastjóri Gleipnis, sem er nýsköpunar- og þróunarsetur á Vesturlandi og snýr að nýsköpun og þróun tækifæra í landbúnaði, matvælaframleiðslu, sjálfbærni og loftlagsmálum. Blaðamaður Skessuhorns hitti á Bjargeyju á skrifstofu hennar á Hvanneyri í síðustu viku.

Á heimavist í fjórtán ár
Bjargey var í grunnskóla á Varmalandi í Borgarfirði og útskrifaðist þaðan árið 1992 en haustið eftir það var heimavistinni við skólann lokað. ,,Ég var þess vegna í síðasta árganginum sem fór í gegnum allan skólann á heimavist,“ hefur Bjargey frásögn sína. ,,Yngri systkini mín fengu þess vegna alls konar blöndu af skólakerfinu. Áður en heimavistin var alveg felld niður hafði viðvera yngri barna á heimavistinni verið minnkuð. Þegar maður fer að tala um þetta verður fólk svolítið hissa og spyr hvað ég sé nú eiginlega gömul,“ segir Bjargey og hlær. ,,En það er ekki lengra síðan þetta var. Það var þess vegna nóg um að vera bæði á heimavistinni og heima þar sem voru margir krakkar og nóg af fólki. Á bæjunum í kring voru mikið af frændsystkinum svo uppvöxturinn var líflegur.

Það var lærdómsríkt að vera á heimavistinni en ég var heppin að hafa ekki þjáðst mikið af heimþrá. Ég eignaðist góða vini sem ég á enn í dag, þarna mynduðust nokkurs konar systkinasambönd má segja. En þetta var erfitt inn á milli,“ segir Bjargey sem hélt áfram í heimavistarþemanu þegar hún hóf nám við Fjölbrautaskóla Vesturlands á Akranesi.

Au pair í Salzburg
Eftir útskrift frá FVA flutti Bjargey til Austurríkis. ,,Ég ákvað að fara sem au pair til Salzburgar í eitt ár og varð þá altalandi á þýsku sem þó hefur horfið með árunum en hún hlýtur að leynast þarna einhvers staðar. Ég vann svo við hin og þessi verslunarstörf í nokkur ár samhliða námi. Þegar ég var í fjölbraut vann ég í Borgarnesi á sumrin. Ég vann í Hyrnunni, við Íþróttahúsið og í kjötpökkuninni sem þá var og hét. Ég var líka flokksstjóri í unglingavinnunni og starfaði á veitingastaðnum sem þá var í Munaðarnesi, á barnum á Hótel Borgarnesi og fleiri stöðum. Ég hef flakkað mikið um og á náttúrulega stóra fjölskyldu á svæðinu. Mér finnst þess vegna alltaf gott að vera í Borgarfirðinum og á Mýrunum þó ég búi í Reykjavík eins og er. Staðarhraun er alltaf heima þó svo ýmislegt hafi breyst þar,“ segir Bjargey með hlýju.

Náttúrutengingin
Eftir komu sína heim frá Austurríki skráði Bjargey sig í nám í líffræði. Aðspurð segir hún náttúrutenginguna í sveitinni hafa kveikt áhuga sinn fyrir faginu. ,,Mig langaði ekki að verða bóndi og fara í búskap en fann samt fyrir þessari náttúrutengingu. Frá því að ég var krakki hafði ég haft áhuga á umhverfismálum eins og mengun, dýrum í útrýmingarhættu og ósonlaginu. Ég held það hafi verið kveikjan að því að ég valdi líffræði en þegar ég var í náminu datt ég svolítið inn í plöntuerfðafræði,“ segir Bjargey sem réði sig í starf hjá ORF líftækni eftir háskólanámið hvar sem hún starfaði í mörg ár. ,,Ég var þá í þessu nýsköpunarumhverfi, fyrirtækið var þarna nýstofnað og í miklu þróunarstarfi. Nú er ORF orðið stöðugt og flott fyrirtæki.“

Að bjarga heiminum
Í hruninu ákvað Bjargey að bæta við sig menntun. ,,Þó mér þætti gaman að vinna hjá ORF hafði ég þörf fyrir að komast út af rannsóknarstofunni og að vera meira í kringum fólk. Þá fór ég í meistaranám í stjórnun og stefnumótun við Háskóla Íslands. Eftir útskrift þaðan fékk ég starf hjá háskólanum og vann við viðskiptafræðideildina í kynningarmálum og viðburðastjórnun. Svo duttu umhverfismálin aftur inn hjá mér og ég varð verkefnastjóri meistaranáms í umhverfis- og auðlindafræði. Það er þverfaglegt nám og kemur inn á sjálfbærni, hvernig við nýtum landið okkar og auðlindirnar meðal annars. Námið er alþjóðlegt og vorum við með nemendur alls staðar að úr heiminum, en ég starfaði þarna í ellefu ár. Ég fann þá fyrir þörf að tengjast heimahögunum og langaði að gera eitthvað meira. Í starfinu var ég mikið í því að styðja nemendur sem öll ætluðu að bjarga heiminum, svo datt mér í hug að gera eitthvað sjálf til að bjarga heiminum,“ segir Bjargey og hlær.

Heimahagarnir kölluðu
,,Það sem varð hvað helst til þess að ég fór að horfa aftur á heimahagana var þegar ég skipulagði Hinseginhátíð Vesturlands með systur minni, henni Guðrúnu Steinunni Guðbrandsdóttur. Gunna systir er upphafsmanneskja Hinsegin Vesturlands en við sóttum um í Uppbyggingarsjóð og sáum fyrir okkur að hafa litla gleðigöngu í Borgarnesi. Þá kom Covid svo við höfðum lengri tíma til að skipuleggja og fá fleiri með okkur og enduðum á því að halda þessa stórkostlegu hátíð. Það gaf mér svo mikið að vinna fyrir fólkið og samfélagið á heimaslóðunum sem kom mér skemmtilega á óvart,“ segir Bjargey sem í framhaldinu fór að horfa í kringum sig eftir verkefnum á svæðinu.

Greip tækifærið
Bjargey veitti því athygli þegar skrifað var undir viljayfirlýsingu um samstarf háskólanna á Vesturlandi og sá að til stæði að stofna nýsköpunar- og þróunarsetur sem síðar varð Gleipnir. ,,Ég hugsaði með mér að þetta væri eitthvað sem ég væri til í að starfa við og beið í raun bara eftir því að starfið yrði auglýst,“ segir Bjargey og hlær. ,,Ég fylgdist þess vegna vel með og má segja að ég hafi dregið þetta aðeins til mín.

Það eru margir aðilar sem koma að Gleipni sem var stofnaður í maí 2022. Gleipnir er stofnaður að frumkvæði háskólanna á Vesturlandi, þ.e. Landbúnaðarháskóla Íslands og Háskólans á Bifröst. Tilgangurinn er ekki síst sá að efla samstarf milli háskólanna en líka til að efla nýsköpun og verðmætasköpun á Vesturlandi. Skólarnir fengu svo með sér fleiri fyrirtæki og stofnanir en samtals eru þrettán aðilar sem koma að stofnun Gleipnis. Það eru Borgarbyggð, Samtök sveitarfélaga á Vesturlandi, Símenntun á Vesturlandi, Breið á Akranesi og fleiri stofnanir á Vesturlandi ásamt Háskóla Íslands, Orkustofnun, Landsvirkjun og Íslandsstofu. Ég hóf störf í nóvember á síðasta ári en í byrjun þessa árs gerðist Umhverfis-, orku- og loftslagsráðuneytið aðili að Gleipni og kom þá með fjármagn inn í stofnunina.“

Tilgangur Gleipnis
Tilgangur stofnunar Gleipnis er margþættur en Bjargey segir þróunarsetrið búa að háleitum markmiðum. ,,Þetta er nýsköpunar- og þróunarsetur á Vesturlandi en það eru til sambærileg setur í öðrum landshlutum. Markmið Gleipnis eru metnaðarfull, þau eru m.a. að þróa tækifæri á nýsköpun og verðmætasköpun, sérstaklega þegar við horfum á landbúnað, matvælaframleiðslu og ferðaþjónustu svo eitthvað sé nefnt, en alltaf í samhengi við sjálfbærni og loftslagsmál. Við viljum virkja sköpunarkraft og þróa tækifæri í nýsköpun. Efla það sem er til staðar og reyna að lyfta því hærra en einnig reyna að sjá ný tækifæri og tengja fólk saman,“ segir Bjargey.

Frumkvöðlamót
Gleipnir stendur nú fyrir frumkvöðlamóti sem mun fara fram næsta föstudag, 29. september í Hjálmakletti í Borgarnesi. ,,Við hugsuðum með okkur að Borgarnes væri miðsvæðis á Vesturlandi og þess vegna gott að byrja þar en þetta frumkvöðlamót er ætlað öllu Vesturlandi.

Eitt af mörgum markmiðum hjá Gleipni er að efla samstarf og þó margir séu í nýsköpun á Vesturlandi viljum við enn fleiri. Við viljum líka hvetja fólk til að skapa sín eigin tækifæri og efla nýsköpun innan rótgróinna fyrirtækja. Með mótinu viljum við gefa fólki verkfæri til að koma hugmyndum sínum í framkvæmd. Þetta er kannski leið til að átta sig á því hvaða verkfæri vantar og gefa fólki tólin til þess að koma verkefnum lengra. Ég er að vinna að mótinu í samstarfi við SSV og Nýsköpunarnet Vesturlands. Við viljum skoða hvað við getum gert og viljum með þessu gera eitthvað til að kveikja áhuga og hugmyndir hjá fólki, í raun koma fólki aðeins af stað.

Það eru svo ekki bara sprotafyrirtæki sem eru að stunda nýsköpun, hún er til staðar hjá rótgrónum fyrirtækjum líka. Svava Björk Ólafsdóttir frumkvöðlaþjálfari stýrir vinnustofunum en hún er sjálf frumkvöðull og hefur mikla reynslu af nýsköpunarumhverfinu. Á mótinu fer hún yfir nýsköpunarferlið, hvernig þú ferð frá hugmynd yfir í að stofna fyrirtæki eða koma vöru eða þjónustu á markað, hvernig á að þróa hugmynd og huga að kynningarstarfi, fjármagni og tengslaneti.Við fáum að heyra frá nokkrum reynsluboltum en einnig deila okkar reynslu og læra hvort af öðru. Svo á þetta líka að vera gaman og við ætlum að enda á léttum veitingum og skála,“ segir Bjargey.

Nýsköpunarhraðall
Gleipnir stefnir einnig á að halda nýsköpunarhraðal á Vesturlandi í samstarfi við SSV. ,,Það eru ýmsar útgáfur til af svona hröðlum en þetta er gert um allt land og er ein leið til að efla nýsköpun. Þetta virkar þannig að teymi sækja um að taka þátt og fá þá margs konar þjálfun og stuðning til að þróa viðskiptahugmyndir áfram. Það verða vinnustofur og ráðgjöf frá reynsluboltum úr atvinnulífinu. Þátttakendur æfa sig líka í að kynna sínar hugmyndir. Við miðum við verkefni tengd Vesturlandi og stuðli á einhvern hátt að sjálfbærni, sem er eitthvað sem við þurfum stöðugt að hugsa um. Hraðallinn verður blanda af fundum sem haldnir verða á netinu, svokölluðum „mentorafundum“ sem er ráðgjöf reynslumikilla frumkvöðla, stjórnenda og sérfræðinga, og svo verða vinnustofur á mismunandi stöðum á Vesturlandi.

Tengslanetið er yfirleitt það mikilvægasta sem fólk nefnir þegar spurt hvað komi út úr svona hröðlum. Markmiðið er þess vegna að búa til og styrkja þetta tengslanet og skapa þetta nýsköpunarumhverfi. Þá getur fólk leitað ráða innan þessa nets, ekki bara hjá mér,“ segir Bjargey.

Hvað er nýsköpun?
Bjargey vill hvetja fólk til að íhuga hvort það sé hugsanlega að stuðla að nýsköpun. ,,Þessi íslenska hógværð á oft til með að hamla fólki en sumt fólk áttar sig ekki endilega á því að það sé að taka þátt í nýsköpun. Með frumkvöðlamótinu og hraðlinum viljum við vekja athygli á því að nýsköpun er ekki bara tækni eða eitthvað eitt þröngt konsept. Nýsköpun á sér stað í öllum greinum og snýst í rauninni bara um að gera hlutina á nýjan hátt eða færa verkferla milli atvinnugreina, til dæmis. Það er alltaf hægt að prófa að vera frumkvöðull í einn dag,“ segir Bjargey.

sþ/ Ljósm. ámó

,,Það er alltaf hægt að prófa að vera frumkvöðull í einn dag“

Rætt við Bjargeyju Önnu Guðbrandsdóttur framkvæmdastjóra Gleipnis

Rætt við Bjargeyju Önnu Guðbrandsdóttur framkvæmdastjóra Gleipnis