Fjölmennt málþing á Hvanneyri til heiðurs Bjarna Guðmundssyni

Síðastliðinn fimmtudag var hvert bílastæði skipað við aðalbyggingu Landbúnaðarháskóla Íslands á Hvanneyri. Tilefnið var málþing til heiðurs prófessors dr. Bjarna Guðmundssyni sem nýverið fagnaði 80 ára afmæli sínu. Var það haldið af Landbúnaðarsafni Íslands í samvinnu við Landbúnaðarháskólann. Málþingið hófst kl. 13 og var eins og vænta mátti helgað landbúnaði og búvísindum. Alls fluttu átta fyrirlesarar erindi um ýmsa þætti þessu tengda auk þess sem fjallað var um fræðistörf Bjarna. Við inngang skólans hafði Fergusonfélagið, félag áhugamanna um hvers kyns landbúnaðartæki stillt upp forntraktorum honum til heiðurs. Guðrún Jónsdóttir blaðamaður fangaði stemninguna á málþinginu í texta og auk hennar tók Rósa Björk Sveinsdóttir myndir fyrir hönd Landbúnaðarháskólans:

*Falleg landbúnaðartæki Fergusonfélagsins og Landbúnaðarsafns tóku á móti gestum við innganginn.*

Í upphafi þings bauð Ragnheiður Þórarinsdóttir rektor Lbhí fólk velkomið. Hún fór yfir náms- og starfsferil Bjarna og veigamikið framlag hans til varðveislu landbúnaðarsögunnar. Nefndi hún sérstaklega Búvélasafnið sem var komið á fót að hans frumkvæði á sínum tíma og ber nú heitið Landbúnaðarsafn Íslands. Það var fyrst opnað almenningi árið 1987 og Bjarni var þar safnstjóri allt til ársins 2017 eða í um þrjátíu ár.

*Ragnheiður Þórarinsdóttir rektor flutti upphafsorð þingsins og er hér með heiðursgestinum.*

Að ávarpi rektors loknu var fyrsti fyrirlesari Árni Daníel Júlíusson. Erindi hans hét Þegar sel var á hverri jörð. Eins og nafnið gaf til kynna var efni þess selbúskapur, en á því sviði hefur Bjarni stundað viðamiklar rannsóknir. Því næst ávarpaði Haraldur Benediktsson bæjarstjóri á Akranesi samkomuna sem stjórnarformaður Landbúnaðarsafnsins. Flutti hann Bjarna kveðju frá stjórn og þakkir fyrir mikilsverð störf hans.

*Þessi þrjú hafa öll gegnt starfi skólastjóra eða rektors á Hvanneyri: F.v.: Magnús B. Jónsson, Ragnheiður Þórarinsdóttir og Sveinn Hallgrímsson.*

Þór Marteinsson formaður Fergusonfélagsins steig þessu næst í pontu og flutti kveðju frá félaginu sem átt hefur náið samstarf við Bjarna um varðveislu gamalla búvéla gegnum tíðina. Fergusonfélagið var stofnað árið 2007 og hafa félagar þess verið í nánu samstarfi við Bjarna og m.a. staðið að uppgerð gripa fyrir Landbúnaðarsafnið. Kallaði Þór Bjarna til sín og gerði hann að heiðursfélaga.

Lilja Árnadóttir var næsti fyrirlesari. Hún starfaði um áratuga skeið í Þjóðminjasafninu og átti um tíma sæti í stjórn Landbúnaðarsafnsins. Hún sagði kjarnann í hverju safni vera safneignina sjálfa og að Bjarni hefði haldið verndarhendi yfir mörgum dýrmætum gripum gegnum tíðina. Hann hefði þannig skipað öndvegi í starfsemi safnsins allt frá stofnun. Að lokum þakkaði hún Bjarna ríkulegt framlag hans til minjavörslu og safnastarfs í landinu.

Því næst flutti Anna Heiða Baldursdóttir sagnfræðingur erindi, en hún starfar nú við Landbúnaðarsafnið við ýmis verkefni. Hún rakti undanfara safns landbúnaðartengdra gripa allt frá árinu 1903. Erindi hennar bar heitið “Safn og skóli. Tilurð safns innan skóla.” Hún nefndi mikilvægt rannsókna- og fræðsluhlutverk safnsins þar sem rannsóknir Bjarna og miðlun þeirra skipuðu háan sess.

Þóroddur Sveinsson lektor við Landbúnaðarháskóla Íslands var næstur á mælendaskrá með erindi undir heitinu Búvísindamaðurinn Bjarni Guðmundsson. Hann benti m.a. á hversu afkastamikill höfundur fræðirita Bjarni væri, enda rit hans á sviði heyverkunar og almennra búvísinda orðin um 300 talsins.

Sigurjón Baldur Hafsteinsson prófessor í safnafræði við Háskóla Íslands ávarpaði þingið þessu næst undir heitinu Safn og háskólakennsla. Setti hann fram ýmsar hugmyndir um tengingar safna og skóla. Þar á meðal um tækifæri Landbúnaðarsafnsins og möguleika þess á að tengjast skólastarfi með beinum hætti.

Ragnhildur Helga Jónsdóttir er arftaki Bjarna sem safnstjóri við Landbúnaðarsafnið. Hún fór yfir ýmsa spennandi framtíðarmöguleika þess og sagði velvilja og tilstyrk Landbúnaðarháskólans gríðarlega mikilvægan fyrir starfsemina. Hún lagði líka áherslu á fjölbreyttar rannsóknir safnsins, en þar hefði starf Bjarna Guðmundssonar vegið afar þungt. Ragnhildur og Anna Heiða afhentu Bjarna að lokum góða gjöf sem þakklætisvott fyrir hans góða starf fyrir safnið.

Í lok þings bað Bjarni Guðmundsson sjálfur um orðið og lýsti djúpstæðu þakklæti sínu fyrir það góða framtak sem málþingið væri. Hann þakkaði góðum samstarfsmönnum sínum gegnum tíðina og ekki síst eiginkonu sinni Ásdísi B Geirdal sem bakhjarli allra hans verka. „Maður þarf að eiga fjölskyldu sem stefnir nokkurn veginn í sömu átt og maður sjálfur,“ sagði hann. Að lokum las hann kafla úr kvæði Guðmundar Böðvarssonar, Kvöld í smiðju, sem lýkur á þessum orðum:

Svo vinnist þér á morgun

það sem vannst ei mér í dag.Það verða skal að lokum hinsta kveðjan.

Er kyrrist um í smiðju

og kemur sólarlag

og kulnað sindur liggur kringum steðjann.

Þinggestir risu á fætur og fögnuðu Bjarna innilega.

Það var Kvenfélagið 19. júní sem annaðist höfðinglegar veitingar fyrir málþingsgesti í fundarhléi og aftur við málþingslok. Þar voru fluttar ræður og tónlist og gladdi söngkonan Ásta Marý Stefánsdóttir gesti með fallegum söng. Kær vinur og samstarfsmaður Bjarna á tónlistarsviðinu, Snorri Hjálmarsson söng einnig nokkur lög honum til heiðurs við undirleik annars kærs vinar, Viðars Guðmundssonar. Í lokin sungu þeir Snorri og Bjarni saman lag Skúla Halldórssonar, Út um græna grundu og enduðu samsönginn í hreinum og fallegum tóni eins og þeim einum er lagið.

Fyrir þá sem fræðast vilja nánar um innihald erindanna sem flutt voru á málþinginu er bent á YouTube rás Landbúnaðarháskólans:

*Nokkrar kvenfélagskvennanna sem önnuðust veitingarnar. F.v: Dagný Sigurðardóttir, Sigríður Ása Guðmundsdóttir og Rósa Marinósdóttir.*

Tvær af þremur dætrum Bjarna og Ásdísar, Sólrún Halla og Þórunn Edda Bjarnadætur ásamt Ólöfu Ósk Guðmundsdóttur sem er varamaður í stjórn Landbúnaðarsafnsins og kennari við LbhÍ til hægri. Ásdís Helga Bjarnadóttir átti því miður ekki heimangengt.

*Ásdís B Geirdal og Bjarni Guðmundsson.*

*Anna Heiða Baldursdóttir, Ragnhildur Helga Jónsdóttir og Álfheiður Sverrisdóttir.*

*Ragnhildur Helga og Anna Heiða afhentu Bjarna góða gjöf.*

*Margir glöddu Bjarna með nærveru sinni þennan dag. Hér sést hann á tali við rútubílstjórann landskunna, Sæmund Sigmundsson.*

*Tveir góðir félagar Bjarna og samstarfsmenn á Hvanneyri, þeir Jóhannes Ellertsson og Pétur Jónsson.*

*Ríkharð Brynjólfsson starfaði lengi við kennslu og rannsóknir við Landbúnaðarháskólann. Hann er hér á tali við Álfheiði Marinósdóttur kennslustjóra.*

*Veronika Narfadóttir frá Hoftúni í Staðarsveit, Jóhannes Hreiðar Símonarson Stóra-Ármóti og Guðmundur Hallgrímsson fv. bústjóri á Hvanneyri.*

„Svo vinnist þér á morgun það sem vannst ei mér í dag“ – frásögn og myndasyrpa