Rætt við Arnar Grétarsson og Katarzynu Nocuń sem saman reka rafverktakafyrirtækið Raffix

Arnar Grétarsson er alinn upp á bænum Höll í Þverárhlíð í Borgarfirði en býr í dag í Borgarnesi ásamt kærustu sinni Katarzynu Nocuń, eða Kasia eins og hún er gjarnan kölluð. Kasia er frá Póllandi en kom til Íslands til að starfa á Hótel Borgarnesi þar sem hún kynntist Arnari. Fyrir hálfu öðru ári ákváðu þau að stofna rafverktakafyrirtækið Raffix ehf. og sameina þar rafvirkjameistararéttindi Arnars við pólsku tengsl Kasia en þau flytja inn ljós, mæla, myndavélakerfi, netbúnað og ýmislegt fleira frá Póllandi. Blaðamaður hitti parið á heimili þeirra á Kveldúlfsgötu í liðinni viku og ræddi við þau um fyrirtækið.

Úr lög- og stjórnsýslufræðum í iðnaðinn
,,Ég flutti hingað frá Póllandi fyrir þremur og hálfu ári síðan og hef búið í Borgarfirði allan þann tíma. Eftir að ég kynntist Arnari fór ég smám saman að aðstoða hann í mínum frítíma en svo hefur þetta þróast yfir í að vera vinna okkar beggja. Ég er með meistaragráðu í lög- og stjórnsýslufræðum frá Háskólanum í Silesia svo þetta er aðeins önnur stefna en ég hafði upphaflega hugsað mér í lífinu,“ segir Kasia og hlær. ,,Það væri frábært ef hún gæti notað háskólagráðuna hér heima en lögin eru svolítið ólík svo það er smá flókið,“ bætir Arnar við. ,,Aldrei að vita nema ég muni gera það einn daginn samt,“ segir Kasia.

Vildi frekar vinna með höndunum
Arnar fór á náttúrufræðibraut við Fjölbrautaskóla Vesturlands og kláraði stúdentinn áður en hann fór að starfa við rafvirkjun. ,,Á þeim tíma voru skilaboðin sem maður fékk á þann veginn að lítið væri varið í iðnnám, maður yrði að klára stúdentinn og fara í háskóla til að verða eitthvað. Eftir náttúrufræðibraut í FVA fór ég í rafmagnsverkfræði við Háskóla Íslands. Þar áttaði ég mig á því að það hentaði mér betur að starfa með höndunum en að sitja við skrifborð. Þá byrjaði ég í kvöldskóla í rafvirkjun og fór að vinna með sem rafvirki. Það var þægilegt hvað var hægt að klára iðnnámið fljótt en ég tók þetta á mikilli hraðferð. Ég kláraði meistararéttindin í Reykjavík en flutti svo til Borgarness þegar leigan átti að hækka verulega í Reykjavík. Þá fór ég að vinna hjá Glitni en fyrir einu og hálfu ári ákvað ég að fara út í sjálfstæðan rekstur,“ segir Arnar.

Erfitt að byrja
Parið segir lagaumhverfi gera litlum iðnfyrirtækjum erfitt fyrir að hefja starfsemi. ,,Það tók okkur langan tíma að undirbúa allt saman áður en fyrirtækið gat komist á gott skrið. Það skiptir svo miklu máli í hvaða bransa maður starfar, hversu flókið það er að byrja en í rafvirkjun er mikil gæðastjórnun sem snýr að öryggi. Það tók langan tíma að komast í gegnum það allt saman,“ segir Kasia. Arnar bætir við; ,,Það sem stressaði mig hvað mest við að fara út í sjálfstæðan rekstur var bókhaldið. Ég komst svo að því að það var auðveldasti hlutinn,“ segir Arnar glettinn.

Þau finna mikinn mun á lagaumhverfi Póllands og Íslands en Kasia lærir nú inn á íslenska kerfið samhliða því að reka fyrirtækið. ,,Í Póllandi þarf að fylla út mikið af skjölum við stofnun fyrirtækis,“ segir Kasia sem furðaði sig á fyrirkomulaginu hér á landi fyrst um sinn. ,,Þegar við vorum að stofna fyrirtækið þá skildi hún ekki af hverju það væri svona lítil pappírsvinna sem fylgdi þessu. Stór hluti af íslensku pappírsvinnunni er orðin rafræn eða sjálfvirk á Íslandi og þess vegna ekki sýnileg. Svo það er margt sem er frábrugðið því sem Kasia lærði í Póllandi,“ segir Arnar.

Kasia skýtur inn í; ,,Þetta hefur verið flókið á köflum en við lærum inn á þetta allt saman með tíð og tíma. Við finnum það strax að hlutir verða auðveldari þegar við erum búin að ganga í gegnum þá einu sinni.“

Að sinna fjölbreyttum verkefnum
Starfsemi rafverktaka í Póllandi er mjög frábrugðin því sem þekkist hér á landi. ,,Á Íslandi er best að geta sinnt fjölbreyttum verkefnum. Í Póllandi og öðrum löndum í Evrópu starfar fólk yfirleitt á sérhæfðu sviði, t.d. bara við að setja upp nettengingu eða leggja rafmagn í hús. Hér þarftu að vera sveigjanlegur en það kom Kasia líka svolítið á óvart að hér hannar maður lagnirnar oft eftir á,“ segir Arnar. ,,Maður byrjar að byggja hús og leggja rafmagn en í ferlinu þróast hugmyndin og fólk færir til ljós og rofa eftir hentisemi. Í Póllandi þarftu helst að ákveða allt slíkt fyrir fram,“ segir Arnar. Kasia bætir við; ,,Svona hálfpartinn. Eigandinn ákveður allt og þarf sjálfur að hafa yfirsýn. Hérna heima er Arnar oft með hugmyndir og ráðleggur fólki út frá sinni reynslu þegar hann er að leggja rafmagnið. Það er hægt að fara fram og til baka með þetta allt saman.“

Samrýmd
Arnar og Kasia fylgjast gjarnan að í verkefnum ef Kasia sér fram á að geta aðstoðað. ,,Vanalega förum við saman og hjálpumst að. Mér finnst gott að fylgja Arnari til að vita hvað er í gangi á hverjum stað, en ef mín aðstoð er ekki nauðsynleg get ég nýtt tímann í að önnur verkefni, t.d. við tölvuna heima. Þegar um nýbyggingu er að ræða kann ég hvað mest og get aðstoðað meira. Upphaflega kunni ég bara að athuga hvort rafmagnið væri á eða ekki,“ segir Kasia og hlær. Arnar bætir við; ,,Nú er hún orðin færari í að setja upp rofa og eitthvað slíkt svo þetta er allt að koma.“

Mikil eftirspurn
Aðspurð segja þau verkefnalistann aldrei tóman. ,,Kasia er stundum að reyna að segja mér að taka ekki við fleiri verkefnum í bili. Í þessu starfi getur maður aldrei búið til nákvæma tímaáætlun og skipulagt verkefnin vel fram í tímann, í raun þarf maður að vera sveigjanlegur því oft er þörf á aðstoð með stuttum fyrirvara, t.d. ef rafmagni slær út. Maður tekur kannski að sér nokkur verkefni yfir næstu vikur eða mánuði, en það er mjög algengt að allir hringi svo á sama tíma og þurfi að fá mann til að sinna þessum verkefnum ekki seinna en núna,“ segir Arnar glettinn og Kasia hlær. ,,Það er erfiðast, þegar maður heldur að maður geti sinnt verkefninu eftir ákveðinn tíma en svo hringir viðkomandi og þarf aðstoðina núna! Svo veit maður oft um verkefni í t.d. nýbyggingum eða þar sem verið er að taka mikið í gegn, þá vill maður helst ekki láta aðra iðnaðarmenn þurfa að bíða eftir að maður mæti. Það getur því verið mjög erfitt að hafa jafnvægi í verkefnum,“ segir Arnar.

Starfa mest í uppsveitunum
Aðspurður segir Arnar fjögur rafverktakafyrirtæki starfa á svæðinu. ,,Þrátt fyrir þennan fjölda fyrirtækja á ekki stærra svæði en þetta sér maður oftar en ekki bíla frá fyrirtækjum sem eru ekki héðan af svæðinu. Eftirspurnin er bara það mikil, það þurfa allir rafmagn. Við störfum mest í verkefnum í uppsveitum Borgarfjarðar en það virðist auðveldara fyrir fólk að byrja að byggja í dreifbýlinu og hér rísa sumarbústaðir og hótel í miklu magni. Það tekur því yfirleitt ekki fyrir okkur að þiggja störf utan Borgarfjarðar, hér er nóg af verkefnum,“ segir Arnar.

Aðspurður segir Arnar ekkert lát vera á eftirspurn eftir rafvirkjum. ,,Ég held það fari aðeins eftir því hvað er að gerast í þjóðfélaginu hvað eftirspurnin er mikil. Eftir hrun var rólegt í greininni en frá 2014 hefur verið nóg að gera. Við finnum ekki fyrir neinu láti á eftirspurninni þó umræðan sé sú að það sé að koma kreppa.“

Snjallkerfi væntanlegt
Eitt aðalverkefni Kasia í fyrirtækinu er að flytja inn vörur frá Póllandi en hún stendur nú í ströngu við að hefja innflutning á snjallkerfi fyrir raflagnir. ,,Stærsta verkefnið okkar núna er að flytja inn vörur frá Póllandi sem myndi gera okkur kleift að gera húsnæði að svokölluðu ,,smart house“ eða snjallhúsi. Þá er fólk með app í símanum eða vefsíðu þar sem hægt er að sjá hversu mikið viðkomandi er að eyða af rafmagni. Einnig er hægt að hafa stjórnborð og góða yfirsýn, þ.e. í hvað verið er að nota rafmagnið. Þetta er mjög vinsælt í Póllandi þar sem fólk fylgist sérstaklega vel með rafmagnsnotkun en verðið þar á rafmagni er hærra en hér heima. Úti vill fólk vera meðvitað um hversu miklu rafmagni það er að eyða og í hvað nákvæmlega. Á Íslandi veltir fólk þessu minna fyrir sér en við sjáum fyrir okkur að þetta gæti t.d. nýst sumarhúsaeigendum vel. Þá fengi fólk tilkynningu ef rafmagnið færi af og þegar það kæmi aftur á. Með þessu væri hægt að bregðast við ef rafmagnið hefur verið af í einhvern tíma,“ segir parið í sameiningu. Slíkt á til dæmis við ef rafmagnspottar eru við sumarhús, því þeir eru háðir rafmagni allt árið til að vatnið frjósi ekki í þeim. Parið segir erfitt að fá flutning á slíkum vörum til landsins en það er þó allt í ferli.

Lausnarmiðuð
,,Við bjóðum upp á búnað til eftirlits t.d. fyrir fasteignir þar sem ekki er föst búseta. Hugmyndin að snjallheimilinu væri þá ákveðin lausn fyrir slíkar fasteignir. Með það í huga þá erum við líka að reyna að hjálpa t.d. hótelum að verða aðeins sjálfstæðari svo ekki þurfi að hringja á rafvirkja ef eitt ljós bilar. Nú eru flestir komnir með led ljós sem innihalda ekki perur, sem hefur skapað vandræði því þá er ekki hægt að skipta um peruna eins og flestir kunna. Við höfum verið að setja upp led ljós á hótelherbergi sem eru með sökkul og ljósinu snúið í sökkulinn og því getur hver sem er skipt um og þarf þá ekki að hringja á rafvirkja ef eitt ljós bilar. Við viljum vera svolítið lausnamiðuð og sniðug þegar kemur að þessu og auðvelda fólki það að þurfa ekki að bíða eftir rafvirkja.

Hægt er að skoða ýmsar vörur sem eru til sölu á heimasíðunni okkar www.raffix.is. Við erum ennþá bara að flytja inn vörur sem við höldum að fólk muni kaupa en það er hægt að panta ýmislegt hjá okkur þó það sé ekki á vefsíðunni sem við sérpöntum þá. Við erum með vörur frá framleiðanda sem heitir Kanlux en við settum bæklinginn frá þeim á vefsíðuna okkar svo fólk getur séð þar hvað er í boði. Við reynum auðvitað að safna í stærri pantanir til að minnka sendingarkostnað á hverri vöru, það er auðvitað svolítið dýrt að flytja inn örfá stök ljós,“ segir Kasia.

Vilja bæta við innflutninginn
Framtíðarsýn þeirra Arnars og Kasia á fyrirtækið er að stækka við sig og stefna á enn meiri innflutning. ,,Ég vil einblína svolítið á innflutninginn,“ segir Kasia. ,,Það er þægilegt fyrir mig að vera í sambandi við landið mitt.“ Aðspurð segja þau geta verið flókið að flytja inn pólskar vörur. ,,Stærsta vandamálið er eiginlega það að flóran af vörum er svo stór þarna úti,“ segir Arnar. ,,Þú getur fengið allan gæðaskalann af vörum; drasli og lúxusvörur, og á alls konar verði. Það er smá vandasamt að finna góðar vörur á góðu verði en við viljum auðvitað selja vandaðar vörur,“ segir Arnar að lokum.

Hægt er að kynna sér betur starfsemi Raffix ehf. á heimasíðunni www.raffix.is.

sþ

Stofnuðu rafverktakafyrirtæki og vilja innleiða snjallhúsið til Íslands

Rætt við Arnar Grétarsson og Katarzynu Nocuń sem saman reka rafverktakafyrirtækið Raffix

Rætt við Arnar Grétarsson og Katarzynu Nocuń sem saman reka rafverktakafyrirtækið Raffix