Heimsókn í KM þjónustuna í Búðardal.

Vilhjálmur Hörður Guðlaugsson, oftast kallaður Villi, er eigandi KM þjónustunnar í Búðardal. Hann tók við rekstrinum í september 2020 af hjónunum Karli Inga Karlssyni og Steinunni Matthíasdóttur. Villi er léttur í lund þegar blaðamann ber að garði í KM þjónustuna dag einn í lok aprílmánaðar. Rekstur fyrirtækisins hefur gengið ágætlega síðustu tvö árin en hefur þó ekki verið auðveldur. Hefur Villi þurft að breyta og bæta við þjónustu til að hafa nóg að gera á verkstæðinu árið um kring, en hvers vegna kom það til að hann tók við KM þjónustunni?

„Við Kalli höfðum í gegnum árin haft svipaða hugsjón í kringum rekstur KM. Þegar þau Steina ákváðu svo að selja þá kom Kalli að máli við mig og vildi athuga hvort ég hefði hug á að ganga inn í fyrirtækið á grundvelli þeirrar hugsjónar, þ.e. að halda uppi atvinnu og þjónusta byggðarlagið okkar. Einn daginn var ég svo bara skráður eigandi.“

Sumarið er tíminn

Upphaflega stóð til að Villi tæki við fyrirtækinu um vorið 2020 en vegna heimsfaraldurs dróst kaupferlið fram á haust. Segir Villi að það hafi verið erfitt að taka við fyrirtækinu að hausti sem er jafnan heldur daufur tími á verkstæðinu. „Á haustin eru alltaf færri verk og minni velta svo það var bara mjög erfitt að taka við rekstrinum á þeim árstíma og byrja strax að safna peningum í öfuga átt,“ segir Villi og brosir. Reksturinn hafi þó gengið ágætlega heilt yfir en segir hann að árið í ár byrji mjög lélega og lítið sé að gera á verkstæðinu. Hann er þó bjartsýnn fyrir sumrinu. „Sumarið er seasonið fyrir verkstæðið. Þá kviknar á ferðamanninum og með honum detta inn alls konar smáverk, eins og dekkja- og smurþjónusta. Svo hefur dráttarbíllinn haft töluvert að gera yfir sumartímann með auknum ferðamannastraumi,“ segir Villi. „Svo eru það náttúrulega bændurnir sem gleyma að koma með tækin á haustin og koma með þau þegar á að fara að nota þau,“ segir Villi og hlær.

*Villi hefur rekið KM þjónustuna í hálft þriðja ár.*

Varð óvart fjölskyldufyrirtæki

Frá 2020-2021 voru sex fastir starfsmenn í KM í en þeir eru í dag fjórir. Karl og Steinunn unnu með Villa í KM fram á sumar 2021 en þegar þau hættu tók Villi inn tengdason sinn Ólaf Geir Árnason. Sér hann um allt sem viðkemur skrifstofu og verslun KM þjónustunnar, innkaup, lagerstöðu o.þ.h. Segist Villi hafa stefnt að því frá upphafi að fá Ólaf til starfa, en röð atvika varð svo til þess að nú eru fastráðnir í fyrirtækinu eingöngu fjölskyldumeðlimir. Auk Villa og Ólafs starfa hjá KM synir Villa, þeir Skarphéðinn og Stefán Jakob. Þá sér yngsti sonur hans Vilhjálmur Þór um afleysingar og kemur inn sem sumarstarfsmaður. Stefán og Vilhjálmur Þór eru báðir í vélvirkjanámi og klári þeir það gæti svo farið að eftir tvö til þrjú ár verði tveir menntaðir vélvirkjar á verkstæðinu. „Fjölskyldan hefur bara stigið inn þegar það hefur vantað starfsfólk. Ég átti alls ekki von á því að ég væri komin með eingöngu fjölskylduna í vinnu eftir tvö ár í rekstri,“ segir Villi. „Ég hugsaði svo sem alltaf að KM þjónustan ætti að vera fyrir fjölskylduna og vonaðist til að þetta væri eitthvað sem fjölskyldan hefði hug á að reyna að byggja upp.“

En hvernig gengur að vinna með fjölskyldunni? „Það er ekkert vandamál. Ég sagði við þau í upphafi að það getur bara einn stjórnað og það verður vera svoleiðis. Svo er hér ákveðin verkaskipting og ef ég er ekki á staðnum er það fyrirfram ákveðið hver sér um mín verk á meðan. Aðalvandamálið er í raun að við fjölskyldan höfum alltaf ferðast mikið á sumrin en núna getum við ekki farið öll í sumarfrí á sama tíma,“ segir Villi og hlær. „En við leysum það með því að nýta betur helgarfríin. Þetta er öðruvísi en þetta er skemmtilegt.“

Alltaf verið vélakall

Villi sjálfur er ómenntaður en hefur alla tíð verið vélakall og gert við öll sín tæki sjálfur. „Pabbi er vélstjóri og bara strax og ég byrjaði að hjóla fór hann að sýna mér hvernig ég ætti að gera við reiðhjólið mitt. Eftir það gerði maður bara hlutina sjálfur, kannski með aðstoð frá pabba. Ég var ágætur í þessu sem unglingur, fór að gera við skellinöðrurnar mínar og svoleiðis en svo vann ég í mjólkurstöðinni hér í Búðardal í 13 ár, hætti þar 2013 og byrja fljótlega hér í KM. Þá fann ég alveg að ég þurfti að læra aftur á tækin og bílana en það kom fljótt,“ segir Villi sem reyndar lærði grunninn í vélvirkjun einn vetur hjá Símenntunarmiðstöð Vesturlands. Það nám lognaðist hins vegar út af eftir ár vegna lélegrar þátttöku. „Annars hefði ég sennilega haldið áfram og væri ef til vill orðinn vélvirki í dag. En það þýðir ekki að festa sig í þeirri hugsun.“

Aðspurður um hvort það gangi upp að reka verkstæði með eingöngu ómenntaða starfsmenn segir hann svo vera. „Enda heitir þetta ekki verkstæði, heldur þjónusta. Þetta má ekki heita verkstæði af því hér eru ekki fagmenntaðir starfsmenn en við megum vera með bifreiðaþjónustu og allt sem að henni lítur,“ segir Villi sem býr reyndar svo vel að vera með ungling til íhlaupa. „Hann Finnbogi Jónsson, sem er ekki nema 83 ára, býr hér í plássinu og hann kemur og hleypur undir bagga með okkur þegar þarf. Hann er vélvirki þannig að þegar það detta inn þess konar verk þá er ég með vélvirkjamenntaðan mann í það, síungan, nautsterkan og lausnamiðaðan.“

*KM er staðsett á Vesturbraut 20 í Búðardal.*

Hvaða þjónustu býður KM upp á?

Í KM er dekkja- og smurþjónusta, dráttarbílaþjónusta og bifreiðaþjónusta með áherslu á að þjónusta bændur, búalið og ferðamenn. Segir Villi að lítið sé um djúpar viðgerðir á bifreiðum á verkstæðinu en smáviðgerðir séu afgreiddar. „Við förum ekki djúpt ofan í vélarnar eða inn í kassana og erum ekki með réttingar- eða sprautuvinnu en við förum í allt sem heitir legur og spindlar og því um líkt.“ Segir hann það vera vegna þess að hann gangi ekki að því vísu að vera með fagmenntaða menn í vinnu, bifvélavirkja eða vélvirkja. „Svo er alltaf að verða erfiðara að fara í þessar djúpu viðgerðir því í nýju bílunum þarf að lesa af þeim með sérstakri tölvu. Og ef maður er ekki með menn sem kunna á slíkan búnað getur maður ekki réttlætt að kaupa hann því hann kostar sitt og kaupin standa ekki undir sér ef enginn notar búnaðinn,“ segir Villi. Mikil starfsmannavelta hefur verið í fyrirtækinu frá því Villi tók við og segir hann að erfitt sé að fá menntaða menn til starfa á verkstæðinu. Hann hafi í rúmt ár leitað sleitulaust að bifvélavirkja til starfa en hefur ekki þorað að auglýsa aftur eftir áramótin vegna þess hve lítið af verkum séu að rata inn á verkstæðið. „Maður vill ekki hafa enga verkefnastöðu ef maður fær mann, þannig að maður reynir bara að keyra fyrirtækið áfram á þeim mannskap sem er. Það munar auðvitað um hvern mann á verkstæðinu í veltu en þá þurfa líka að vera verkefnin á þá,“ segir Villi og er óhræddur við að segja hlutina eins og þeir eru. „Það er skemmtilegt að prófa þetta, eigin rekstur, og ég segi alltaf bara: „Þetta er á meðan er!“, því þetta er barátta og fólk má alveg vita það.“

Í KM er líka móttaka fyrir dósir og skilagjaldsskyldar umbúðir. Þá leigir Vörumiðlun lagerpláss hjá KM en sú flutningaþjónusta er alveg óskyld rekstri KM. Frumherji leigir einnig aðstöðu hjá KM einu sinni í mánuði fyrir bifreiðaskoðun, sem aftur er óskyld rekstri KM.

Allt og ekkert til í versluninni

Auk fyrrnefndrar þjónustu er KM með verslun þar sem er fjölbreytt vöruúrval. Áhersluna segir Villi vera á að þjónusta byggðarlagið. „Við erum með alls konar rör og fittings og annað tengt pípulögnum. Fóðurbæti og áburð fyrir bændur. Skeifur fyrir hestamennina, stígvél, skó, vettlinga og sokka. Og svo erum við komin með ágætis verkfæralager hér til þess að þjónusta verktakana á svæðinu. Hér er líka alls konar fyrir heimilið; hreinsivörur, rafhlöður og bleyjur. Þetta er dreift vöruúrval og vörunúmerin velta á þúsundum í ekki stærra rými en verslunin er. Við höfum oft fengið hrós frá fólki sem kemur hér inn og segir að hér sé bara allt til. En stundum kemur það fyrir að eitthvað er ekki til. Þannig ég segi alltaf að hér er „allt og ekkert“ til.“

Þá breytist vöruframboð í versluninni einnig lítillega á hverjum árstíma. Til að mynda er þar að finna sauðburðarvörur á vorin, pallaolíu og málningarrúllur á sumrin, sláturvörur á haustin og jólaseríur á veturna. Segir Villi að þrátt fyrir dauða tíma inn á milli á verkstæðinu sé alltaf reitingur í versluninna. Það sé einnig töluvert um símaafgreiðslur þar sem KM sendir oft vörur í Reykhólasveitina en Reykhólamenn og Strandamenn eru líka duglegir að sækja smur- og dekkjaþjónustu í KM.

Í vetur bættust svo bílaþrif við þjónustuna í KM. „Við gerðum það til þess að rífa aðeins upp þennan dauða tíma. Það er betra að fá eitthvað en ekki neitt,“ segir Villi brosandi og meinar það sem hann segir. „Þetta eru sem sagt ytri þrif á bílum, tjöruhreinsun, sápuþvottur og hraðbón. Svo bjóðum við líka upp á alþrif þar sem við þrífum bílinn létt að innan, en við erum ekki með drúphreinsun að innan bara því við eigum ekki græjurnar í það.“

Þetta er á meðan er

Varðandi framtíðarsýn KM þjónustunnar segir Villi að gott væri að vera með allavega einn vélvirkja og einn bifvélavirkja í vinnu, því þá væri hægt að ráðast í fjölbreyttari verk. Hann nefnir þó að með rafbílavæðingu landans sé erfitt að vita í hvað stefni varðandi bílaviðgerðir með aukinni tæknivæðingu einnig. „Þá dugir vélvirkjun kannski ekki í bílaviðgerðir þannig maður veit ekki alveg hvaða stefnu maður á að taka í rekstrinum. En ég er samt bjartsýnn því að á okkar svæði er aukning ferðamanna sem þýðir að það detta líklega inn fleiri smáverk. En maður þarf bara að taka hvern dag fyrir sig og sjá hvert það leiðir mann. Við allavega erum óhræddir við að breyta til og erum í sífelldri hugmyndavinnu um hvernig við getum fengið til okkar fleiri verk, þar koma t.d. bílaþrifin inn sem við byrjuðum með í vetur. Og með því að halda áfram að leggja áherslu á að þjónusta byggðarlagið hér get ég ekki annað séð en að við höldum velli,“ segir Villi og bætir við: „Eins og ég segi; þetta er á meðan er.“

gbþ

Leggja áhersluna á að þjónusta byggðarlagið