Í fundargerð Umhverfis- og landbúnaðarnefndar Borgarbyggðar frá 14. apríl sl. var lögð fram áskorun á Matvælastofnun og Matvælaráðuneyti að auka verulega fjármagn í viðhald á sauðfjárveikivarnargirðingum milli Húnavatnssýslna og Borgarfjarðar- og Mýrasýslu í ljósi riðusmita sem nýverið komu upp í Miðfjarðarhólfi. Bent er á að hagsmunir heillrar atvinnugreinar séu í húfi og getur núverandi staða m.a. haft áhrif á matvælaöryggi í landinu sé ekki brugðist skjótt við.

Fulltrúar Umhverfis- og landbúnaðarnefndar Borgarbyggðar sátu opinn fund vegna riðusmitanna sem haldinn var á Hótel Laugarbakka í Miðfirði 18. apríl síðastliðinn. Fram kom á fundinum að MAST telur að svokölluðum forgangsgirðingum sé vel sinnt. Heimamenn í Miðfirði vilja meina að þrátt fyrir að um sé að ræða forgangsgirðingu, þá sé viðhaldi ábótavant og girðingar ekki fjárheldar. Í fundargerð Borgarbyggðar segir: ,,Umhverfis-og landbúnaðarnefnd lýsir yfir áhyggjum sínum af viðhaldi girðinga milli varnarhólfa 7, Miðfjarðarhólfs annars vegar og hólfs nr. 2, Vesturlandshólfs hins vegar. Einnig sauðfjárveikivarnagirðingu milli Snæfellsneshólfs nr. 3 og Vesturlandshólfs nr. 2, en vitað er að sú girðing er ónýt og ljóst að leggja þarf umtalsvert fjármagn í hana. Nefndin skorar á Matvælaráðuneyti og MAST að axla ábyrgð á hlutverki sínu í þessum málum og krefst frekara fjármagns í málaflokkinn sem fyrst í ljósi aðstæðna í Miðfjarðarhólfi.“ Erindinu mun vera komið á framfæri við Matvælaráðuneyti, Matvælastofnun, Fjármálaráðuneyti, þingmenn NV-kjördæmis og sveitarstjórnir innan ofangreindra hólfa.

Í fundargerð sveitarstjórnar Dalabyggðar segir einnig að tryggja verði nægilegt fjármagn til viðhalds á varnargirðingum strax í vor. Áskorun er beint til matvælaráðherra og ríkisstjórnar um endurskoðun á reglugerð um útrýmingu á riðuveiki og bótum til bænda vegna niðurskurðar. Reglugerðin hefur verið í endurskoðun í nokkur ár en lítið fréttnæmt hefur átt sér stað á þeim tíma.

Þungar áhyggjur af stöðunni
Sigrún Ólafsdóttir, formaður Umhverfis- og landbúnaðarnefndar Borgarbyggðar segir að áhyggjur af varnarlínum hafa verið uppi á borðum nefndarinnar frá síðasta kjörtímabili en hingað til hafi lítið verið um svör frá þeim stofnunum sem að málinu eiga að koma. Nú sé komin upp mjög alvarleg staða og áhyggjur bænda í Borgarfirði og víðar miklar vegna riðusmitanna í Miðfjarðarhólfi.

,,Við höfum verið að leita eftir svörum vegna viðhalds á þessum girðingum í nokkur ár núna en það er eins og þetta mál hafi lent á milli Matvælastofnunar og ráðuneytisins. Við höfum ekki verið að fá nein svör, það virðist enginn vera viss hver á að svara fyrir þessi mál og það er eins og þetta hafi ekki verið til umræðu af neinni alvöru. Meðal annars fór fram fundur í Vestur-Húnavatnssýslu fyrir viku síðan þar sem riðusmitin voru til umræðu og mér finnst ákveðið virðingarleysi af matvælaráðherra að mæta ekki á slíkan fund. Það sýnir áhugaleysi og vanvirðingu en þarna er verið að fjalla um lífsspursmál,“ segir Sigrún.

,,Ég hef fengið mörg símtöl núna undanfarið frá áhyggjufullum bændum og eins og staðan er núna eru bændur ekki að treysta afréttum. Það sem við hjá Borgarbyggð gerðum var að virkja 6. grein fjallskilareglugerðar Borgarbyggðar í einni fjallskiladeild, þ.e. hjá þeim sem nota afrétti Þverárréttar, og var það gert að beiðni fjallskilanefndar heimamanna. Menn eru þá skyldaðir til að reka fé á afrétt eða hafa það ella heima í fjárheldum girðingum. Þetta setur bændur í óþægilega stöðu svo við þurfum að fá varnarlínurnar í lag strax í vor og það er mjög kostnaðarsamt. Vitað er til þess að fé úr Húnavatnssýslum hefur verið að skila sér árlega í réttir hinum megin við varnarlínur t.d. í Þverárrétt og víðar. Borgfirska féð skilar sér svo t.d. í Dali og áfram.

Nú þekki ég sjálf best til varnarlínunnar á Snæfellsnesi þar sem er hreint sölusvæði. Sú girðing liggur niðri á köflum og mikið um línubrjóta sem verið er að farga. Það ætti í raun ekki að þurfa að farga þessu fé, væri girðingunum haldið við. Það eru alltaf sömu verktakar sem sjá um að viðhalda girðingunni, þeir eru að gera sitt besta en fjármagnið er bara ekki meira en þetta. Þetta er alvarleg staða og bændur eru áhyggjufullir nú á riðutímum,“ segir Sigrún í Hlíð.

Kortið sýnir með svörtum línum hvernig varnarlínurnar liggja. Brotalínur eru aukavarnarlínur og litirnir tákna svæðaskiptingu litamerkinga á sauðfé. Vegna niðurfellinga á varnarlínum geta fleiri litir verið innan hvers hólfs og sami litur beggja megin við varnarlínur. Mynd af vef Matvælastofnunar.

Skortur á varnarlínuviðhaldi mikið áhyggjuefni