Yfir Páskahátíðina munu birtast gömul viðtöl úr smiðju Skessuhorns sem aldrei hafa birst á vefnum í heild. Hér birtist grein eftir Ingibjörgu Ingu Guðmundsdóttur sem birtist í jólablaði Skessuhorns miðvikudaginn 18. desember 2019.

Í ágústmánuði síðastliðnum lögðu nokkrir góðir félagar land undir fót með það að markmiði að ganga í kringum Mont-Blanc. Þeir sem um er að ræða eru: Hrefna og Bergþór í Húsafelli, Kolbeinn og Lára í Stóra Ási, Gíslína á Hellubæ, Gróa og Birgir í Tröð, Ingibjörg Inga og Sigurður Árni í Brekkuhvammi og Sigríður Guðmundsdóttir frá Ísafirði. Auk þessara einstaklinga voru tveir fararstjórar; Birna og Rúnar.

Öldum saman hefur þetta ógnvekjandi fjall Mont-Blanc vakið bæði aðdáun og ástríðu. Með tuttugu og átta tinda yfir 4000 metra hæð og spannar fjögur hundruð ferkílómetra svæði. Sextíu og fimm jöklar falla fram um þetta land fannar og fjalla. Fjallgarðurinn er umkringdur sjö dölum sem tengja Mont-Blanc við þrjú lönd í hjarta Evrópu; Frakkland, Ítalíu og Sviss.

Mont-Blanc tindurinn er 4810 m hár og er talinn vera kórónugimsteinn fjallgarðsins og fegurð hans vakir yfir dölunum og fólkinu sem þarna býr. Fólk sækir í að koma aftur og aftur til að njóta þessa einstaka svæðis og finnst alltaf eitthvað vera ókannað og séð.

Á þessu svæði hafa verið skrifaðar nokkrar fallegustu síður í sögu fjallamennskunnar. Mont-Blanc er fjölbreytilegt og birtist á einstakan hátt á stalli ís og bergs og hrífur þann sem þarna ferðast á ótrúlegan hátt.

Ferðafélagarnir höfðu allir verið duglegir að nýta sumartímann til að undirbúa gönguna með allskyns gönguferðum um fjöll og firnindi innanlands. Enginn vissi í raun hvað okkar beið, í því fólst ákveðin spenna og hugsanir um það hvort við hefðum þetta af. Ákváðum bara öll að hafa eftirfarandi orð að leiðarljósi: ,,Allt sem þú villt getur þú, ef þú bara reynir“.

Ægifagurt útsýni
Frá Keflavík var flogið til Gefnarflugvallar í Sviss 6. ágúst. Þaðan var ekið yfir landamærin til Chamonix í Frakklandi þar sem upphafs- og endapunktur ferðarinnar átti að vera. Áætlað var að ganga hringinn á tíu dögum, taka tvo hvíldardaga, fyrst eftir fjögurra daga göngu til Courmayeur, þá eftir þriggja daga göngu til Campex og frá Campex voru áætlaðir þrír göngudagar til Camonix þar sem hringnum yrði lokað.

Camonix heilsaði okkur með 29 gráðu hita, sól og ægifögru útsýni yfir þennan fallega stað þar sem líta má skriðjöklana teygja sig niður hlíðar fjallanna. Morgundagurinn gerði ráð fyrir rigningu á fyrsta göngudegi. Allir voru klárir og vel stemmdir í morgunsárið, bakpokarnir í réttri þyngd og allt í þeim sem ætlast var til. Menn höfðu gengið í dágóðan spöl þegar rigningin gerði vart við sig og það rigndi lengst af degi, það var hlýtt í veðri og við vel útbúin þannig að þetta var bara fínt sérstaklega í brekkunum sem voru drjúgar á fótinn og allir fegnir að hitinn var ekki of mikill. Þrátt fyrir rigningu og skýjahulu fangaði umhverfið okkur algerlega. Áfangastaður okkar eftir fyrsta daginn var Nuis Demi pension í Contamines. Við höfðum við gengið í 9 klst. og 12 mín. 23,8 kílómetra, hækkað okkur um 1050 metra og lækkað um 940 m. Allt samkvæmt Garmin snjallúrinu hans Bergþórs sem átti nú aldeilis eftir að halda utan um hæðir, tíma og lengd hvers dag fyrir sig.

Út fyrir þægindarammann
Eftir gistingu og svefn eða ekki svefn í fyrsta fjallaskálanum var takturinn sleginn hvað varðaði að gista með fjölda annarra ferðamanna í þröngum herbergjum ásamt því að reyna á litla og þrönga sturtuaðstöðu með ákveðna tímalengd á þeirri vatnsbunu sem hverjum og einum var úthlutað. Svo ekki sé nú minnst á litlu fiber-handklæðin og silkisvefnpokana. Við áttuðum okkur strax á því að við myndum öll fara vel út fyrir þægindarammann.

Annar dagur göngunnar heilsaði okkur með 20 gráðu hita og sól og gert var ráð fyrir að við afgreiddum mestu hækkun sem náð yrði á einum degi. Útsýnið var ægifagurt til allra átta og það var létt yfir félögunum. Þegar nálgaðist hádegi var tekið hlé í klukkustund til að matast og hvíla aðeins fyrir hækkunina sem fram undan var. Gengið var áfram inn eftir dalnum frá Contamines og hækkuðum okkur fljótlega upp eftir gömlum rómverskum stíg alla leið upp í fjallaskarðið Col de la Croic du Bonhomme. Góðra manna skarð. Rétt áður en því var náð gengum við á snjóbreiðu, það tók ekki langan tíma og bara létt fyrir ísmennina. Það var orð að sönnu að hækkunin var veruleg, hún tók á og hópurinn kominn í tæplega 2500 m hæð. Um það bil tveggja tíma gangur var nú í skálann þar sem gista átti næstu nótt, sá skáli fékk allar sínar vistir með þyrlu. Þennan dag voru gengnir 16,98 kílómetrar, það tók 9 klst. og hækkunin taldi 1400 metra.

Falleg lítil skíðaþorp
Á göngudegi þrjú var ferðinni heitið að fjallaskálanum Refugio Elisabetta á Ítalíu. Gengið var yfir tvö fjallaskörð þennan dag, það fyrra var í 2.665 m hæð. Má segja að allir í hópnum hafi fengið einskonar ,,VÁ” tilfinningu fyrir útsýninu, hreint ótrúlegt. Það var heitt í veðri, sólin sterk og í takt við það gekk hratt á vatnsbirgðirnar. Nú tók við snörp niðurleið sem reyndi hraustlega á hnén, síðan aftur upp og í seinna fjallaskarðinu voru landamæri Frakklands og Ítalíu. Elisabetta skálinn var staðsettur rétt við rætur skriðjökuls þar sem jökulvatnið streymdi fram í beinni útsendingu ásamt braki og brestum í jöklinum. Þennan dag voru gengnir 22,1 km, hækkun rúmlega 1200 m og lækkun 1400 m og það tók okkur 10 klst.

Um nóttina gekk á með þrumum og eldingum sem gerði nóttina í skálanum dulmagnaða. Menn létu það ekki á sig fá heldur tóku öllu með stóískri ró. Allir vöknuðu kl. 6:00 og gangan hófs eftir morgunverð kl. 7:30. Ferðinni var heitið til fallega ítalska fjallaþorpsins, Courmayeur.

Það var aðeins úði þegar við lögðum af stað, hlýtt í veðri en síðan fór að rigna. Leiðin lá niður á við í byrjun, það var merkilegt hvað fæturnir voru góðir á göngudegi fjögur. Eftir 3,5 km göngu hófst hækkun og þá þökkuðum við fyrir að sólin var á bak við skýin og létt rigningin gerði okkur gott. Okkur sóttist ferðin vel og útsýnið sem aldrei fyrr, einstakt. Meðfram hlíðinni sem við gengum var útsýnið á Mont-Blanc tindana og jökulruðningana allt um kring. Einnig blasti við okkur Svarta nálin sem teygði sprota sinn langt upp til skýjanna. Birna fararstjóri gerði okkur grein fyrir því að ein af mestu áskorunum í ævintýramennsku fjallaklifraranna væri að klifra á þessum stað, þ.e.a.s. þeir sem eru nægjanlega létt geggjaðir að klifra þarna. Gengið var fram hjá mjög fallegum skíðasvæðum og litlum skíðaþorpum þar sem falleg hús, byggð úr efnum náttúrunnar, tré og grjóti voru í augnsýn og heilluðu menn algerlega. Við vissum í upphafi dags að við ættum fyrir höndum mjög bratta niðurleið í lok þessa dags og það reyndist rétt. Síðasta skógarbrekkan reyndi hraustlega á og sumum varð að orði að þetta væri trúlega erfiðasti hluti leiðarinnar. Allir heilir en nokkuð þreyttir og glaðir þegar áfangastað var náð, Hotel Glacier í Courmeyeur. Þarna áttum við að gista í tvær nætur og nýta fyrri hvíldardaginn. Þegar þarna var komið höfðum við gengið í 8:17 klst., farið 17,33 km, hækkun um 530 m og lækkun 1500 m.

Eins og undurfalleg póstkort
Hvíldardagurinn var vel nýttur til slökunar og einnig til að skoða sig um í Courmeyeur þorpinu sem telur 1900 íbúa og einnig til að fara upp í Punta Helbronner skarðið sem er í 3466 m hæð, með Sky way-Bont Bianco kláfferjunni til að njóta útsýnis yfir Alpana.

Næstu tveir dagar voru að mestu gengnir á Ítalíusvæðinu, stígarnir voru góðir en það þurfti að gæta sín á steinum og rótum trjáa sem lágu oft þvert yfir stígana, það sáum við vel þegar við vorum að mæta fólki sem hafði hrasað illa. Við vorum ýmist á niður- eða uppleið rétt eins og í hjartalínuriti, sumar leiðir léttari en aðrar og hinar þyngri, en hvert sem farið var þá var útsýnið eins og maður væri staddur í undur fallegu póstkorti. Fjallaskálarnir voru misjafnir, fallegir í umhverfi sínu og fólkið sem vann í skálunum hafði fallega nærveru og gerði allt til að við hefðum það eins gott og hægt var við þessar aðstæður. Í hópnum okkar ríkti einstök stemning. Eftir 5. göngudag gistum við í Rifigio Bonatte fjallaskálanum eftir að hafa gengið í 7,45 klst. og 16,3 kílómetra leið. Á 6. degi gengum við yfir fjallaskarðið þar sem landamæri Ítalíu og Sviss mætast og við okkur blasti aðeins annað umhverfi þegar við gengum niður úr skarðinu. Minna var um trjágróður en umhverfið engu að síður gríðarlega fallegt. Þegar við komum að Hotel du Col de Fenetre í Sviss höfðum við lagt að baki 19,72 kílómetra, um 1000 m hækkun, lækkun um rúmleg 1200 m og gangan tekið 8:31 klst.

Á 7. göngudegi var ferðinni heitið til Campex þar sem seinni hvíldardagurinn ferðarinnar var tekinn. Frábært gönguveður, svolítið kalt í morgunsárið og menn klæddu sig eftir því. Gengið var eftir botni Val Ferret dalsins í gegnum mjög falleg svissnesk þorp. Fram með dalnum gat að líta mikla jökulruðninga og jökuláin rann mórauð eftir árfarveginum. Hægt og rólega fikruðumst við eftir hlíðinni sem hækkaði ört og brattinn niður varð meiri og meiri, þar sem ekki voru tré til að hlífa okkur við snarbrattri sýninni var ekki laust við að svimi gerði vart við sig í hópnum. Stuttur stans var gerður rétt fyrir síðustu brekkuna og hann var gerður á litla fallega kaffihúsinu Café du Chalelet og menn hresstu sig á ís og kaffi. Inni á kaffihúsinu sátu tveir fullorðnir menn með rótsterkt vín í glösum og ofan í vínið stungu þeir sykurmolum og sugu vínið í gegnum þá. Síðasti spottinn var í gegnum brattan skógarstíg þar sem augað nam á ótrúlegustu stöðum listaverk sem búið var að höggva í tré sem var virkilega fallegt og skemmtilegt að skoða. Hópurinn komst loks hótelið Hotel Splenide þar sem framundan var hvíldardagur á þessum yndislega stað. Dagleiðin var 21,8 km og gengið var í 7,45 klst.

Hjólreiðamenn á ógnarhraða
Hvíldardeginum var vel varið, við gengum um fallega þorpið sem var staðsett í kringum stöðuvatn sem hafði sérstakt aðdráttarafl og engu líkara en að tíminn stæði í stað. Göngufélagarnir tóku sér far með skíðalyftu upp á fjallið Breya, þar er útsýnið til allra átta einstakt og þar gat meðal annars að líta Gefnarvatnið í fjarlægð. Þarna nutum við einstakrar veðurblíðu settumst niður á litlum veitingastað sem bar nafnið; ,,Panorama que la Breya“ ogfengum við okkur hressingu og nutum tímans.

Á 8. göngudegi var stefnan tekin til Trient. Hópurinn var vel stemmdur eftir hvíldina og tilbúinn að takast á við verkefni þeirra daga sem eftir voru. Hópurinn var búinn að vera heppinn, allt gengið fumlaust fyrir sig og stemningin einstök. Í hlíðunum bröttu og grýttu þennan dag mættum við bæði fjallahlaupurum og hjólreiðamönnum sem voru í hjólreiðakeppni á TMB hringnum og satt að segja, ef eitthvað hefur skapað okkur hættu þarna þá voru það hjólreiðamennirnir sem þeystu niður hlíðarnar yfir stokka, rætur og steina á fleygiferð. Einn af þeim sem við mættum hentist á hausinn á skuggalega mjóum og bröttum stíg og sagði okkur að hann hefði orðið hræddur þegar hann kom fram af snarbrattri brúninni og misst jafnvægið. Við fengum fyrirmæli um að snúa bökum upp að hlíðinni þegar við vorum að mæta hjólreiðarmönnunum þannig að við sköpuðum sem allra minnstu hættu. Margir voru á ferðinni þennan dag, jafnt sveittir og þreyttir. Hægt og rólega nálguðumst við selið þar sem sagan um Heiðu og afa hennar í fjallaselinu hefur fyrirmynd. Þar hvíldi hópurinn og lét hugann reika til fallega ævintýri Heiðu, mataðist og safnaði orku í smá stund. Haldið var áfram ótrúlega fallega leið þar sem bændasamfélagið var greinilegt. Kýrnar hér og þar og bjöllur þeirra hljómuðu í fjarska eða bara við hliðina á okkur á göngustígunum.

Loks blasti litli fallegi bærinn Trient við í fjarska en hann var ansi langt niður í dalnum fannst okkur. Hópurinn var orðinn öllu vanur, niðurleiðin tók við og menn gengu hana af stóískri ró alla leiðina niður. Við okkur blasti bleik kirkja sem er sjáanlegt kennileiti þessa staðar og hún var staðsett stutt frá gististaðnum þar sem við áttum að dvelja næstu nótt, Auberg du mont blanc. Dagleiðin var 21,79 km og það tók okkur 8:56 klst. að tölta hana.

Göngudagur níu
Allir voru kátir og til í slaginn þegar komið var að næst síðasta göngudegi. Pokarnir á sínum stað, stafir í hönd og magnesíum freyðitaflan komin í vatnspokann. Þennan dag var gengið yfir fjallaskarðið Col de Balme, þar sem landamæri Sviss og Frakklands mætast. Þegar þangað var komið fór að bæta heldur í vind. Fjöldi manna var þar saman kominn að fljúga módelflugvélum. Í skarðinu stönsuðum við smá stund því nú birtist okkur Mont-Blanc á ný eftir nokkra fjarveru. Leiðin lá niður á við í Frakklands hreppi og við endalaust að dást að fjallasýninni og þessum tilkomumikla fjallgarði sem við höfðum verið að ganga í kringum síðustu daga.

Nú birtist okkur litli skálinn og dagsverki göngugarpanna lokið. Gengum við í 8:13.37 klst. 19.64 km, hækkuðum okkur um 1004 m og niðurleiðin var 890 m. Allir heilir; hné, fætur, tásur og 12 höfuð. Það var gott að taka af sér skó og poka og njóta góða veðursins. Í litla sjarmerandi skálanum var hver einasti krókur og kimi nýttur í orðsins fyllstu. Aðeins til að upplýsa ykkur lesendur um þrengslin í skálanum; Í rýminu sem ég og Siggi gistum voru einnig Ína sem svaf á þriðju hæð í koju, Birgir og Gróa í neðri koju, við í efri koju, Kolli og Lára í efri og neðri og ein stúlka frá Bandaríkjunum í efri koju til fóta við mig. Birna og Rúnar upp á hanabjálka á þröngu lofti og Bergþór og Hrefna ásamt Sirrý í pínulitlu herbergi í kojum. Sturtuklefinn var þannig að það var bara rétt hægt að komast inn og nánast ekki hægt að þurrka sér þar svo vel væri og útilokað að skipta um skoðun. Já, við létum okkur hafa þetta en það reyndist sumum erfitt og má segja að vel hafi verið farið út fyrir þægindarammann.

Lokadagur göngunnar
Lagt var af stað frá litla skálanum og áætlað að ganga fyrri hluta dagleiðarinnar að Lac Blanc (Hvíta vatnið) sem stendur í 2300 m hæð. Leiðin var brött og grýtt á köflum. Á einum stað urðum við að klífa kletta í stigum, líklega hefðu menn ef kostur var á, tekið strætó eða lyftu niður til Camonix, en allir tóku áskoruninni og fóru upp stigana með góðri leiðsögn Birnu fararstjóra. Lac Blank er gríðarlega vinsæll útivistarstaður íbúa í Camonix, þeir taka sér far upp með lyftunni að Flégere svæðinu og þaðan er um tveggja tíma gangur að vatninu og allt í kring um það eru fallegar gönguleiðir. Sagt er að þarna sértu komin í himnaríki friðar.

Frá Lac Blanc áttum við að ganga að Flégere lyftunni sem áætlað var að taka niður í Camonix dalinn en það lá ekki fyrir okkur að gera það, gönguleiðin var lokuð og við urðum að taka á okkur krók og þar með vorum við orðin of sein að taka lyftuna fyrir síðustu ferð. Öllu var tekið með ró og Birna fór fyrir hópnum gangandi niður snarbratta snákastíga alla leið. Hitinn var mikill þennan dag og menn búnir með vatnsbirgðirnar og þorstinn sagði til sín auk þess sem sumir voru orðnir ansi þreyttir í hnjánum. Eins og í sögu lokuðum við hringnum í Camonix.

Þennan síðasta dag gengum við upp í 2345 m hæð, hækkunin var 1170 m, lækkun 1469 m og 20,8 km gengnir á 10,40 klst. Samtals gengum við hringinn á 10 dögum og leiðin 199,8 km fyrir utan það sem við gengum á hvíldardögunum. Ekki ofsagt að við höfum líklega gengið um 220 km.

Við gistum á fallega fjölskyldurekna hótelinu St. Antoine sem við gistum á í upphafi í Camonix og áttum þar saman einn góðan dag fyrir heimferð. Við nutum tímans, skoðuðum fallega bæinn og rifjuðum upp með stolti dagana sem á undan voru gengnir.

Fyrir heimferð fór ég út á svalir á hótelinu í síðasta sinn, andaði að mér tæru alpaloftinu og hugurinn reikaði að því sem sagt er um þennan fallega stað og ég tengi algerlega við:

„Eitt af því góða við Chamonix dalinn er að þú getur bæði tapað þér og fundið þig þar. Þú þarft aðeins að líta upp til að sjá það. Náttúran þar er gjöf og hún tekur þér með útréttum örmum í átt að ævintýrum. Hún færir þér ferskt loft, göngustíga, gönguleiðir og býður þér að fylgja þeim. Burt frá ys og þys sem kann stundum að vera erfitt að skilja við.“

Að lokum vitna ég í orð Bergþórs sem hann sagði við okkur í upphafi ferðar; ,,munið elskurnar mínar að klukkan er 0”. Einmitt, þar vorum við, nutum tímaleysisins, kyrrðarinnar og faðms náttúrunnar sem tók okkur útréttum örmum.

Ingibjörg Inga Guðmundsdóttir

Úr safni: Ferðalangar úr sveitinni á göngu í kringum Mont-Blanc