Í tilefni þess að páskarnir eru á næsta leiti settist blaðamaður niður með séra Önnu Eiríksdóttur og fékk að heyra hennar sögu og ræða um tengingu samfélagsins við páskana.

Séra Anna Eiríksdóttir er fædd og uppalin í Reykjavík. Þar bjó hún allar götur þar til hún útskrifaðist sem prestur og var ráðin í starf sóknarprests í Dölum árið 2012, nánar tiltekið við Hjarðarholtskirkju. Þar starfaði hún í átta ár en árið 2020 færði hún sig um set og tók við embætti sóknarprests í Stafholti í Borgarfirði þar sem hún býr í dag.

Alin upp í kærleika

Anna ólst að mestu upp hjá ömmu sinni og afa eftir að foreldrar hennar skildu þegar hún var fimm ára gömul. ,,Ég gekk í Langholtsskóla sem barn og bjó lengst af í Laugardalnum. Æskan mín var ekki alveg hefðbundin en amma og afi tóku mig að sér þegar ég var fimm ára. Mín fyrsta tenging við kristna trú var á heimili þeirra. Ég var alin upp í miklum kærleika hjá þeim og byrjaði að líta á það sem tengingu við æðri mátt og hef síðan tengt trúna við allt sem ég hef gengið í gegnum í lífinu. Amma var mjög trúuð og þó svo að hún væri ekki beinlínis að innprenta okkur trú þá varð maður fyrir miklum áhrifum því hún fór alltaf með bænir með okkur krökkunum á kvöldin áður en við fórum að sofa. Í náttborðsskúffunni hennar var eldgömul Biblía sem var orðin mjög lúin, slitin og öll í henglum. Biblíuna fékk ég eftir hennar dag og þykir mjög vænt um hana. Hún geymir ekki aðeins sögu kristinnar trúar heldur er hún einnig táknmynd fyrir mitt líf og mína lífssögu,“ segir Anna.

Sumrin í Suðursveit

Anna varði sumrum sínum hjá móðurbróður sínum sem var prestur. ,,Eftir grunnskóla fór ég í Menntaskólann við Tjörnina sem var mjög sérstakur skóli og starfaði bara í fimm ár. Hann sameinaðist síðan Menntaskólanum við Sund.

Ég ætlaði mér aldrei að feta þá leið að fara í guðfræði. Hins vegar var ég í átta sumur í sveit hjá móðurbróður mínum og hans konu. Hann var prestur á Kálfafellsstað í Suðursveit, séra Fjalarr Sigurjónsson, og það var svo margt sem ég andaði að mér þar, bæði úr náttúrunni og í tengslum við kirkjuna. Þau hjónin voru mér góðar fyrirmyndir og þar varð ég fyrir sterkum áhrifum af störfum sveitaprestsins og tengslum hans við samfélagið sem var svona eins og ein stór fjölskylda. Það fannst mér fallegt,“ segir Anna hlýlega.

Að mæta óttanum

,,Fyrir barn sem kemur úr brotnu umhverfi er maður ekki endilega að sjá fyrir sér eitthvað eitt þegar litið er til framtíðar,“ segir Anna, þegar blaðamaður spyr hvað hún sá fyrir sér að verða þegar hún yrði stór. ,,Fyrst þarf maður að vinna úr alls konar hlutum sem sem fylgja manni út í lífið úr æsku. Ég upplifði mikinn aðskilnaðarkvíða þegar foreldrar mínir skildu og þrátt fyrir að vera komin í öruggan faðm ömmu minnar og afa, þá upplifði ég sterkt þann ótta um hvað gerðist ef þau féllu frá. Svona virkar hugur barnsins. Alls konar innri úrvinnsla þurfti því að eiga sér stað áður en ég fór að hugsa um starfsferil.

Innra með hverri manneskju býr ótti af einhverju tagi en það er nauðsynlegt að mæta óttanum og vinna sig í gegnum hann til að sigrast á honum,“ segir Anna auðmjúk.

Tilbreytingin kallaði

Anna á tvö börn, fædd 1987 og 1989, þau Hákon Helga og Helgu Björt með fyrrverandi manni sínum. „Eftir menntaskóla fór ég að vinna við fyrirtæki föður míns þar sem hann var orðinn heilsuveill og sá á tímabili alfarið um rekstur fyrirtækisins. Eftir það voru það aðallega skrifstofustörf sem mér buðust því þar hafði ég mikla reynslu. En eftir að ég átti börnin mín breyttist allt og ég fann að mig langaði að fara að fást við það sem mér fannst raunverulega skipta máli fyrir líf mitt. Segja skilið við pappírsvinnu og fara að nota lífsreynslu mína og þroska til annarra hluta. Ég segi alltaf að ótti er andstæða við trú og ég vildi stíga inn í andstæðu þess sem ég hafði áður upplifað. Ég vildi lifa í innri friði, óttaleysi og sátt. Ég vildi líka lifa lífinu vakandi, við erum svo upptekin af því í dag að vera að skapa okkur framtíð og sjá eitthvað fyrir okkur í hyllingum um hvað við ætlum að gera. Þá gleymum við oft að lifa frá degi til dags og lifum meira í framtíðinni en í nútíðinni,“ segir Anna.

Rigningin er góð

Árið 1991 ákvað Anna að skrá sig í guðfræði. ,,Ég segi alltaf að bestu hlutirnir gerast í rigningu. Einn daginn lá leið mín vestur í bæ á fallegum rigningardegi og mikil friðsæld ríkti yfir þessum degi. Þar sem ég var að keyra framhjá Háskóla Íslands fékk ég einhvern innblástur og þennan dag skráði ég mig í BA nám í guðfræði.

Mér fannst námið heillandi en sá í raun aldrei fyrir mér að verða prestur. Mér fannst ég ekki hafa það sem þurfti til að verða prestur. Þá var ég sjálf búin að gera mér upp einhverja ímynd af því hvernig prestur ætti að vera en áttaði mig svo á því í náminu að sú ímynd var ekki raunveruleikinn. Þroskinn sem við öðlumst í lífinu er það sem gefur manni færni til að starfa faglega á þessum vettvangi,“ segir Anna. Aðspurð segir Anna sína fortíð vinna með sér í starfinu. ,,Eftir á sér maður tækifærin. Ég hvet fólk oft til þess að horfa til baka og horfa á sporin sín, sjá hvar þú varst, hvert þú ert komin og hverju þú hefur áorkað. Það getur opnað sýn inn í nýjar víddir.“

Fór hamingjusöm í Dalina

Anna útskrifaðist sem prestur vorið 2011 og segir sig hafa verið leidda inn í starf sóknarprests í Dölum. ,,Á þessum tíma var lítið að losna og ef einhversstaðar losnaði voru margir sem sóttu um. Ég þráði þetta svo heitt en þetta var þriðja embættið sem ég sótti um, svo ég varð yfir mig hamingjusöm þegar ég fékk embættið. Ég hef alltaf talað um að ég hafi verið leidd áfram og þannig endað í starfi mínu í Dölunum.

Mig langaði aldrei að verða prestur í Reykjavík, það er bara allt annað starf en að vera prestur á landsbyggðinni. Ég sá hvernig presturinn tengist samfélaginu þegar ég dvaldi hjá frænda mínum á sumrin, svo það kom aldrei annað til greina en að starfa úti á landi. Ég var í Dölunum í átta ár, eignaðist þar marga góða vini og var mjög hamingjusöm,“ segir Anna.

Að komast yfir brekkuna

Í dag sinnir séra Anna starfi sóknarprests í Stafholtskirkju í Borgarfirði en sókn Hvammskirkju og sókn Norðtungukirkju tilheyra einnig embætti hennar þar. Hún segir fjölskyldu sína m.a. vera ástæðu þess að hún færði sig yfir Bröttubrekku. ,,Ég var aðeins farin að gjóa augunum annað. Aðstæður voru svolítið erfiðar varðandi brekkuna, sonur minn býr í Vestmannaeyjum og dóttir mín á Laugarvatni og þetta var svona liður í því að komast aðeins nær börnunum mínum. Þeim fannst Brattabrekkan t.d. mikil hindrun í að koma til mín á veturna en nú hefur það gjörbreyst. Fyrir utan það sá maður oft mikla breytingu á veðurfari á keyrslu yfir í Borgarfjörð. Þetta var stundum eins og að keyra yfir í annan heim þegar maður rúllaði niður brekkuna en það upplifði ég svo líka þegar ég kom í Stafholt. Við flutningana í Stafholt hugsaði ég með mér að ef hægt væri að ímynda sér himnaríki þá ætti það að vera svona. Nokkrum vikum eftir flutningana þurfti ég ennþá að blikka augunum þegar ég vaknaði til að sannfæra mig um að ég væri hér ennþá, þetta er mitt himnaríki,“ segir Anna og brosir.

Að finna tengingu við páskana

Páskarnir eru fyrir mörgum í dag ekkert meira en kærkomnir frídagar. Blaðamaður spurði Önnu hvaða þýðingu páskarnir hafi og hvernig æskilegt sé að hugsa til þeirra í dag. „Atburðir páskanna tala með sterkum hætti inn í líf okkar. Kristin trú lofar okkur ýmsu en hefur aldrei lofað okkur því að líf okkar verði án þjáninga, okkur hefur hins vegar verið lofað því að við göngum ekki einsömul í gegnum erfiðar stundir. En það vill oft verða svo þegar eitthvað gerist í lífinu sem okkur finnst ósanngjarnt en þá reynir á trú okkar. Þá getur farið fyrir okkur eins og lærisveinunum á páskadag þegar þeir fréttu að gröfin væri tóm, þeir tóku að efast og óttuðust um líf sitt. Gangan til Emmaus táknar lífsins göngu,“ segir Anna.

Sigurhátíð

,,Ég hef alltaf verið heilluð af táknmáli Biblíunnar. Upprisan á páskadag boðar okkur það að trúin þarf að renna upp í okkar eigin huga og hjarta. Jesús lifir ekki í tómri gröf og það sama á við um hjörtu okkar. Það þrífst enginn kærleikur í hjörtum okkar ef við gefum hann ekki til annarra,“ segir Anna.

,,Og á föstudaginn langa minnumst við ekki bara krossfestingar Krists, heldur erum við minnt á mennina tvo sem voru krossfestir þennan dag með honum. Það er eins og frásögnin kalli eftir nöfnum og þá er ekki fráleitt að við íhugum hvort við eigum eitthvað skylt með þessum mönnum og leiðum hugað að því hvernig krossfestingar samtímans fara fram þar sem fyrirgefningin fær ekkert rými.

Páskarnir eru sigurhátíð okkar kristinna manna. Jesú er upprisinn á páskadag, hann sigrar dauðann og opnar með því leiðina fyrir okkur til eilífs lífs. Því hefur okkur verið lofað, eins og orð frelsarans bera með sér: „Ég lifi og þér munuð lifa“. En um leið eru páskarnir tími til að líta inn á við,“ segir Anna.

Mikilvægt að líta inn á við

Aðspurð segir Anna páskana vera annasama hjá prestum en nokkrar messur og fermingar eru framundan yfir páskahátíðina í Stafholtsprestakalli. ,,Í mínu prestakalli er ég með hátíðarmessu með altarisgöngu í Hvammskirkju klukkan tvö á skírdag þar sem við minnumst síðustu kvöldmáltíðarnar. Svo verður hátíðarmessa á páskadag í Stafholtskirkju klukkan 14, þá gleðjumst við saman yfir upprisunni og því að lífið sigraði dauðann. Einnig sé ég um messu kl. 8:00 á páskadagsmorgun í Borgarnesi en það er sá tími þegar konurnar mættu að gröfinni og hún var tóm.“

Að lokum hvetur Anna fólk til að skoða fyrir hvað páskadagarnir standa en margir fullorðnir hafa ekki rifjað upp atburðarás páskanna síðan í fermingarfræðslu. ,,Mér finnst tilvalið að staldra við og rifja þetta upp. Í kirkjunni er þetta allt eitthvað sem skiptir máli, þegar lífið sigraði dauðann og kærleikurinn varð hatrinu yfirsterkari. Ég held það sé gott að hugsa út í þetta á þessum tímum þegar heimurinn getur verið svolítið dökkur. Og bara í öllum aðstæður að velta fyrir sér hvað er það sem skiptir okkur mest máli. Upplifa góða tengingu við okkur sjálf og aðra, næra vonina, upplifa friðinn og þannig lifa í sátt,“ segir Anna að endingu.

,,Bestu hlutirnir gerast í rigningunni“