
Steinunn Árnadóttir í hesthúsahverfinu í Borgarnesi.
„Dýraníð á aldrei að fá að viðgangast“
{
"name": "core/freeform",
"attributes": [],
"saveContent": "Umræða um slæman aðbúnað hrossa í hesthúsi í Borgarnesi hefur verið í hámæli síðan á miðvikudaginn í þessari viku, þegar Steinunn Árnadóttir hestakona í Borgarnesi vakti máls á því á FB síðu sinni. Birti hún myndir af skinhoruðu tryppi í gerði við hesthús með orðunum: „Þessi vesalings skepna á sér engan málsvara. Eftirlit bregst og dýrið líður fyrir. Í dag er þetta litla tryppi lokað inni ásamt öðrum í sama ástandi. Lokuð inni til að deyja.“\r\n\r\nFrá því í júlí í sumar segist Steinunn hafa fylgst með aðbúnaði hrossahóps sem lokaður hefur verið inni í húsum; fullorðin hross, tryppi og folaldshryssur. Hún hefur margoft sent ábendingar hina lögformlegu leið sem meint dýraníð á að fara á tilkynningasíðu Matvælastofnunar, en án þess að fá nokkur svör eða viðbrögð. Í ljósi þess ákvað hún á miðvikudaginn að taka málið í sínar hendur; segja frá því opinberlega. Síðan hafa margir fjölmiðlar sagt ítarlega frá því. Blaðamaður Skessuhorns leit við hjá Steinunni fyrir hádegi í dag í hesthúsi hennar í Borgarnesi. Ekki er laust við að hún væri slegin yfir atburðum síðustu daga og raunar vikna. Aðgerðir sem þessar taki á. Hún dregur þó enga dul á að hún hefur megnustu andstyggð á fólki sem er vont við skepnur, jafnvel ítrekað. Að sama skapi er hún fegin því að nú virðist byrjað að hlusta á ábendingar hennar. Búið er að hleypa hluta hóps innilokaðra hrossa út, en þó eru ennþá nokkur þeirra lokuð inni. Þar á meðal stóðhestur og folaldshryssa.\r\n\r\n<strong>„Einu sinni á að vera nóg“</strong>\r\n\r\n„Ég og sambýlismaður minn erum með hesthús hér í hesthúsahverfinu í Borgarnesi. Höfum þannig getað fylgst grannt með aðbúnaði þeirra hrossa sem um ræðir. Í júlí var mér ljóst að aðbúnaði hrossanna var stórlega ábótavant. Þá strax sendi ég tilkynningu til Matvælastofnunar, en án þess að fá viðbrögð. Ég hef verið spurð að því undanfarna daga hversu oft ég hefði þurft að tilkynna þetta mál til eftirlitsaðilans, en finnst það í raun mjög undarleg spurning. Í mínum huga á að vera nóg að tilkynna um meint dýraníð einu sinni, til að eftirlitskerfið bregðist við. Einu sinni hlýtur að eiga að vera nóg,“ segir Steinunn með þunga.\r\n\r\nHún segir að á almenningi, þegnum þessa lands, hvíli almennt sú ábyrgð að láta vita ef grunur leikur er um meintan illan aðbúnað dýra. „Það á engum að vera sama ef farið er illa með dýr, málleysingjar verða að eiga sinn málsvara hjá okkur fólkinu svo ég tali nú ekki um eftirlitsiðnaðinn; kerfisfólkið sem beinlínis er á launum hjá okkur til að grípa inn í ef umráðamenn dýra fara á einhvern hátt út af sporinu. Þess vegna fagna ég mjög þeirri ákvörðun Ríkisendurskoðunar, frá því í gær, að fara í tafarlausa stjórnsýslurannsókn á Matvælastofnun. Skoða á hvernig MAST bregst við í málum sem þessum.“\r\n\r\nSteinunn segir að þetta sé ekki í fyrsta skipti sem hún tilkynni til eftirlitsstofnunar meinta illa meðferð á skepnum. Það hafi hún einnig gert fyrir nokkrum árum, en þá hafi verið brugðist við af festu. „Það gæti þó hugsast að skýringin á því að mínum erindum hafi ekki verið svarað í sumar sé sú að ég er litin hornauga í kerfinu. Ég er álitin nöldrari,“ segir hún hugsi.\r\n\r\n<strong>Enn eru hross inni</strong>\r\n\r\nÞað var í hádeginu síðastliðinn miðvikudag sem Steinunn vakti máls á meintum slæmum aðbúnaði hrossahópsins í hesthúsinu í Borgarnesi. Næstu nótt var farið í húsin og hluti hópsins tekinn og fluttur á tún á jörð í næsta nágrenni við Borgarnes. „Það voru nokkur hross flutt í skjóli nætur, í kulda og rigningu, og þeim sleppt út á tún. Yngst þeirra hrossa voru hugsanlega í fyrsta skipti að smakka á nýgræðingi. Margir hafa spurt mig síðan hvernig þeim hrossum reiði af, en ég veit náttúrlega ekkert um það. Meðan allur hópurinn var hér á húsi var hrossunum oftast gefið að næturlagi og hleypt út í smástund, rétt á meðan mokað var undan þeim. Enn eru þó nokkur hrossanna inni, meðal annars stóðhestur og folaldshryssa. Það getur maður séð með því að kíkja innum þessa litlu glugga sem eru á húsinu. Þarna eru þessar vesalings skepnur sýnilega vansælar, innilokaðar nánast allan sólarhringinn í húsum þar sem varla nýtur dagsbirtu.“\r\n\r\nAðspurð um hvort umráðafólk og eigendur þessara hrossa séu jafnframt eigendur að hesthúsunum, neitar Steinunn því. „Nei, þetta fólk fékk leyfi eiganda hússins til að stinga þeim inn í hesthús í þrjá daga í vor. Eigandi hússins hefur staðfest við mig að engin húsaleiga hafi verið greidd fyrir afnot af húsunum og því sé um nokkurs konar hústökufólk að ræða,“ segir Steinunn.\r\n\r\n<strong>Meðvirkni með gerendum</strong>\r\n\r\nTalið berst að dýraverndunarmálum almennt. Þekkt er að fólk hefur oft á tíðum veigrað sér við að láta vita þótt grunur lægi á um slæman aðbúnaði skepna í eigu eða umsjón nágranna, jafnvel þótt það viti að aðbúnaði dýra sé ábótavant. „Þessu verðum við Íslendingar einfaldlega að breyta og það verða allir að vera samstíga í því. Það er algjörlega óboðlegt að hylmt sé yfir með fólki sem kann ekki að halda skepnur og enn frekar ef óttast er að um hreinræktað dýraníð sé að ræða. Í þessu máli og öðrum sem tengjast sama fólki hefur ýmsu verið ábótavant nú og á síðustu árum, en það hefur einhverra hluta vegna verið þegjandi samkomulag íbúa héraðsins að láta sem ekkert sé. Í besta falli er hvíslað um það heima við eldhúsborð. Hins vegar verð ég að nefna að eftir að ég opinberaði þetta mál um miðja vikuna hafa fjölmargir haft samband við mig sem segjast hafa vitað um þetta tiltekna fólk sem í hlut á og fjölmörg önnur mál einnig. Ég hef hreinlega ekki tölu á öllum þeim sem hafa haft samband við mig á síðustu tveimur dögum til að segja mér viðlíka sögur, hryllilegar, þetta fólk hefur einnig sent inn tilkynningar til MAST. Það er því í mínum huga ljóst að eftirlitskerfið er verulega brogað. Í þessu tiltekna dæmi lít ég hins vegar svo á að um fjölskylduharmleik sé að ræða. Slík mál eiga sjálfsagt eftir að koma upp síðar, hér eða annarsstaðar á landinu. Það er hins vegar ljóst að eftirlitskerfið hefur brugðist og úr því verður að bæta og það tafarlaust. Á undanförnum árum hefur valdsviðið í svona málum verið fært úr héraði, til stofnunar sem einhvern veginn er ekki að virka sem stjórnvald.“\r\n\r\n<strong>„Málið er í ferli...“</strong>\r\n\r\nSteinunn segir alvarlegt að hún, sem einstaklingur sem tilkynnir um meint dýraníð, skuli ekki fá nokkur viðbrögð við ítrekuðum erindum sínum, ekki einu sinni „erindi móttekið“. „Í stað þess þarf maður að taka skjáskot af samskiptum til að geta sýnt fram á að erindið hafi þó verið sent. Ég veit því ekkert hvort það mál sem ég legg inn ábendingu um fái yfirleitt einhverja meðferð í kerfinu. Svo er einnig alvarlegt að nú séu það sífellt eigendur eða umsjónarmenn dýra sem fái að njóta vafans þegar yfir þeim er kvartað og meðan mál þeirra eru í einhvers konar meðferð. Ekki dýrin, ónei. Í sumar sendi ég mynd af skinhoruðu tryppi í gerði og það eina sem ég fæ að vita, eftir að ég geng eftir því, er að málið sé í ferli. Þetta er í mínum huga óviðunandi viðbrögð og því er það eins og ljós í myrkrinu fyrir mig að nú er hafin stjórnsýsluúttekt á þeirri stofnun sem ber ábyrgðina,“ segir Steinunn og bætir við að stigsmunur sé á því sem kalla mætti vanhirða annars vegar og dýraníð hins vegar. „Það sem ég er að fást við í dag er sannkallað dýraníð. Lög og reglugerðir virðast vera týnd þegar taka þarf skjótt á málum,“ segir Steinunn Árnadóttir að endingu.",
"innerBlocks": []
}