Umsókn Kára Viðarssonar, leikara og athafnamanns um Sjóböð í Krossavík við Hellissand var eitt þeirra verkefna sem hlaut í sumar styrk úr Uppbyggingarsjóði Vesturlands. Verkefnið hlaut þar hæsta styrk sem veittur var, 3,7 milljónir króna. Áður hafði verkefnið hlotið 500 þúsund króna styrk frá Sóknaráætlun Vesturlands til að vinna viðskiptaáætlun undir leiðsögn Páls Kr. Pálssonar hagverkfræðings.

Verkefnið snýr að því að setja upp sjóböð í Krossavík sem er lítil vík austast í þorpinu á Hellissandi. Aðkoma að svæðinu er um Útnesveg og afleggjara frá honum til vesturs að Snæfelli. Umhverfi og aðstæður í Krossavík mótast af hafnarmannvirkjum sem voru um áraraðir aðal hafnaraðstaðan á Hellissandi og voru notuð fram á áttunda áratug 20. aldar. Elsti hluti hafnarmannvirkjanna er frá árunum 1921 til 1922 og njóta þau því friðunar sem mannvirki sem orðin eru 100 ára og eldri. Þeim hefur ekki verið haldið við á síðustu áratugum og svæðið er nú aðallega nýtt til útivistar. Hið fyrirhugaða framkvæmdasvæði var notað sem athafnasvæði við útgerðina sem áður var í Krossavík og stendur til að nýta núverandi hafnarmannvirki sem hluta af upplifun gesta.

Ekkert deiliskipulag er til fyrir Krossavíkursvæðið, en nú er horft til þess að gera þar nýtt deiliskipulag vegna sjóbaðanna. Einnig þarf að breyta aðalskipulagi Snæfellsbæjar fyrir tímabilið 2015 til 2031. Í gildandi aðalskipulagi er gert ráð fyrir iðnaðarsvæði fyrir lítinn vindmyllugarð rúmlega 200 m vestan fyrirhugaðs svæðis fyrir sjóböð. Uppbygging sjóbaða mun hafa þau áhrif að ef reistar verða vindmyllur þarf að gera strangar kröfur um hljóðvist og að hæð þeirra verði takmörkuð. Lýsing og umhverfismatslýsing fyrir breytingu aðalskipulags og nýtt deiliskipulag var kynnt og samþykkt í umhverfis- og skipulagsnefnd Snæfellsbæjar 3. maí síðastliðinn. Þær tillögur voru í kjölfarið samþykktar af bæjarstjórn 5. maí. Í tilkynningu á vef sveitarfélagsins segir um verkefnið: „Skilgreindur verður um 0,8 ha reitur fyrir afþreyingar- og ferðamannasvæði merktur AF-2 á aðalskipulagsuppdrætti. Framkvæmdir verða aðeins á suðvestur hluta reitsins, en sjór innan hafnarmannvirkja nýtist baðstaðnum. Lýsingin tekur einnig til nýs deiliskipulags fyrir sjóböð… Fyrirhugað er að kynna tillögu deiliskipulags samhliða aðalskipulagsbreytingu. Í deiliskipulagi er gert ráð fyrir um 0,5 ha lóð, en framkvæmdir verða aðeins á litlum hluta hennar. Deiliskipulagið verði í öllum megin atriðum í samræmi við aðalskipulagsbreytingu. Matslýsing fyrir breytingu aðalskipulags og nýtt deiliskipulag verði unnin í samræmi við III. kafla laga um umhverfismat framkvæmda og áætlana. Ekki er gert ráð fyrir að framkvæmdir verði tilkynningaskyldar eða matsskyldar samkvæmt V. kafla um umhverfismat framkvæmda.“

Kynningarfundur vegna verkefnisins var haldinn 18. ágúst sl. í Röstinni á Hellissandi og var blaðamaður Skessuhorns meðal fundargesta. Þar var þessi fyrirhugaða breyting á aðalskipulagi Hellissands kynnt og einnig nýtt deiliskipulag vegna sjóbaðanna. Fundurinn var vel sóttur af íbúum, um 50-60 manns voru í Röstinni og fengu þeir að leggja sitt til málanna í lok fundar þegar opnað var fyrir spurningar og athugasemdir.

Hildigunnur Haraldsdóttir kynnti breytingu aðalskipulags og nýtt deiliskipulag fyrir fundargestum og Kári Viðarsson frumkvöðull tók svo við og kynnti verkefnið sjálft. Áform gera ráð fyrir lágreistum byggingum við ströndina og misheitum pottum í sjávarmáli með tilheyrandi þjónustu. Gert er ráð fyrir að lóð mannvirkja verði um 0,5 ha að stærð og verði þau öll tengd böðunum innan hennar. Byggingum verður skipt upp í smærri einingar til næmari aðlögunar að landi. Lögð verður áhersla á vandaða hönnun bygginga og alls umhverfis. Áhersla er einnig lögð á aðlögun bílastæða að landi og góða aðstöðu fyrir langferðabíla. Fram kom á fundinum að gert er ráð fyrir 25 bílastæðum fyrir einkabíla og fjórum stæðum fyrir rútur. Aðstandendur verkefnisins telja það vera nóg af bílastæðum og hafa ekki áhyggjur af að skapist þar örtröð. Gert er ráð fyrir að gestir baðlónsins þurfi að panta sér pláss í lóninu fyrirfram og að það taki ekki fleiri en 100 gesti í senn. Þá sýna útreikningar að meðaldvalartími fólks í lónum af svipaðri gerð er um þrjár klukkustundir, en samkvæmt því ættu einungis 400 manns að fara í gegnum lónið á degi hverjum þegar mest verður.

Kári segir í samtali við Skessuhorn að baðlónið geti haft mjög góð og jákvæð áhrif á Hellissand og allt svæðið þar um kring. Bæði séu aukin atvinnutækifæri fyrir heimamenn og lónið trekki að ferðamenn sem stoppi þá lengur en ella og nýti sér um leið aðra þjónustu á svæðinu, svo sem gistingu eða verslun. Lónið auki ekki síður lífsgæði fólksins sem býr á svæðinu. „Með þessu baðlóni viljum við búa til framkvæmdasvæði sem hjálpar þessu bæjarfélagi að dafna. Ég sé fram á að svona heilsulind geti orðið til þess að auka lýðheilsu okkar sem samfélags og bæta lífsgæði okkar sem búum hérna því það er hollt og gott að fara í sjóinn og það er hollt og gott að fara í gufubað og það er allt í góðu með það,“ segir Kári.

„Þetta er svæði sem fleirum en bara okkur heimamönnum á að fá að líða vel á,“ segir Kári. Fundargestir voru líkt og ætla mátti misánægðir með þessa hugmynd og nefndu fleiri en einn að Krossavíkin hefði mikið tilfinningalegt gildi fyrir þá og aðra bæjarbúa og það hræddi þá að hleypa ætti hundruðum manna á degi hverjum inn á þetta dýrmæta náttúrusvæði. Því svaraði Kári: „Ég vil að þessi sjóböð verði til þess að upplifunin af Krossavík geti verið enn betri en hún er í dag, og þá líka fyrir fólk sem á erfitt með að komast til Krossavíkur eins og aðgengið er núna. Ég sé fyrir mér að ef það koma sjóböð á þennan stað þá sé það líka hlutverk þess fyrirtækis að sjá til þess að allt nærumhverfi sé fallegt og það sé hugsað um það. Sem dæmi má nefna að þessi strandlengja hefur verið hreinsuð af sjálfboðaliðum hér í bænum frá því ég man eftir mér. Ég sé fyrir mér að þetta verði hlutverk okkar sem stöndum að þessu baðlóni, að halda Krossavíkinni fallegri.“

Í spjalli við blaðamann Skessuhorns að loknum fundi bætti Kári við vegna vangaveltna nágranna sinna: „Það er náttúrulega undir hverjum og einum komið að ákveða hvernig þeim líður tilfinningalega með þetta mál. En ég held að við verðum að opna huga okkar fyrir því að þetta er svæði sem fleirum en bara okkur heimamönnum á að fá að líða vel á og vita af og ég er eiginlega fullviss um að þetta geti líka hjálpað okkur í að halda svæðinu fallegu og gera því hátt undir höfði, þótt við séum að áætla að setja þarna starfsemi á reit sem í 50 ár var bara iðnaðarhverfi hérna á Hellissandi. Þetta svæði er mér mjög kært. Ég fer mjög oft þarna og labba í gegnum þessa höfn með hundinn minn og hef gert frá því ég var lítill. Ég lék mér þarna sem krakki og þess vegna erum við líka að reyna að útfæra svæðið þannig að fólk geti áfram gert það, krakkar geti áfram farið þarna og leikið sér og það sé hægt að labba þarna með hunda og gera flest allt annað,“ segir Kári og bætir svo við: „En ég bý líka hérna og vil halda áfram að búa hérna. Ég vil sjá þetta samfélag blómstra og að það verði grundvöllur fyrir þjónustu á okkar stað. Svona baðlón er líka lýðheilsumál og bara lífsgæðaaukning fyrir fólk sem vill nýta sér svona heilsulindir, þannig að það eru alveg alls konar sjónarmið sem koma fram. Það er ekkert auðvelt að vega og meta það hvort það sé yfirhöfuð í lagi að fara í svona framkvæmdir en mín skoðun er sú að með réttu móti og ef það er unnið vel þá sé bara hægt að finna mjög fallegan meðalveg náttúru og starfsemi þarna eins og áður var. Ég elska þennan stað. Alveg eins og ég elska bæjarfélagið mitt og langar til að taka þátt í því að það dafni,“ segir Kári.

Einnig kom fram gagnrýni fundargesta um að með fyrirhugaðri framkvæmd væri ruðst inn á svæði þar sem fyrir er fjölbreytt fuglalíf og stórt varpland og fæðuöflunarsvæði fyrir fjölda fuglategunda. Kári kvaðst þó ánægður með fundinn í heild. „Ég var alveg búinn að gera ráð fyrir því að það væru skiptar skoðanir á þessu verkefni. Þetta er fallegt svæði og fólk hefur mjög sterkar skoðanir og tilfinningar gagnvart því eins og mörgum svæðum hérna í kring. Það sem mér fannst eiginlega bara best var að það komu margir góðir punktar frá fólki. Mjög góðar ábendingar og athugasemdir sem munu klárlega koma inn í þetta ferli og móta það. Þannig að margt af því sem fólk sagði er mjög hjálplegt.“ Varðandi fuglalíf á svæðinu hefur Kári þetta að segja: „Það er fjölbreytt fuglalíf þarna og það þarf að hafa augun á því. Þetta er bara partur af því að gera þetta, að láta skoða undirlendið og skoða griðastaði fugla og allt það þannig það sé bara haft í huga þegar farið er í allar framkvæmdir og allt í kringum þetta, að við pössum upp á fuglana, en við erum ekki að gera starfsemi sem per-se er hættuleg fuglum.“

Ekkert heitt vatn er á svæðinu og verði baðlónið að veruleika verður það fyrsta baðlónið á Íslandi þar sem hita þarf allt vatn upp en það verður gert með varmadælu. Fundargestir höfðu nokkrar áhyggjur af því og þá var m.a. spurt um orkuþörf baðlónsins og kostnað við kyndingu. Ekki fékkst skýrt svar við því hver orkuþörf baðlónsins yrði nákvæmlega því ekki liggur fyrir fullunnin viðskiptaáætlun. „Jú auðvitað er þetta alveg öðruvísi og dýrara en ef það væri heitt vatn hér fyrir, en þetta er einnig hluti af útreikningum og partur af því að skoða það sem er í boði varðandi tæknilegar lausnir og allt í sambandi við svona upphitun, en það eru bara rosalega jákvæð teikn á lofti í svona tækniþróun þannig að þetta getur gengið upp miðað við okkar útreikninga,“ segir Kári.
Enn hafa ekki fengist öll tilskilin leyfi fyrir þessum framkvæmdum í Krossvíkinni, en Kári er bjartsýnn á að þau fáist að lokum. „Ég er mjög bjartsýnn að eðlisfari og leyfi mér bara að vera það. Við erum búin að vinna mikla rannsóknarvinnu nú þegar.“ Og þið sjáið fyrir ykkur að þetta geti gengið upp? „Já, okkur sýnist það og við vonum það,“ segir Kári að lokum.