Byggðastofnun hefur líkt og undanfarin ár fengið Þjóðskrá Íslands til að reikna út fasteignamat á sömu viðmiðunarfasteigninni um land allt. Viðmiðunareignin er einbýlishús sem er 161,1 fermeter að grunnfleti, 476 rúmmetrar og stendur á 808 fm lóð. Fasteignagjöld eru reiknuð út af Byggðastofnun samkvæmt álagningarreglum ársins 2021 eins og þær eru í hverju sveitarfélagi, út frá fasteignamatinu sem Þjóðskrá reiknar og gildir frá 31. desember 2020. Til viðbótar við 31 matssvæði sem miðað var við síðustu ár eru 65 ný svæði og eru matssvæðin því 96 talsins. Nú er komin út skýrsla um fasteignagjöld viðmiðunareignar árið 2021.

Fasteignamat

Fasteignamat samanstendur af húsmati og lóðarmati. Heildarfasteignamat viðmiðunareignar er að meðaltali 43,3 m.kr. á matssvæðunum 96 í greiningunni en fasteignamat er mjög mismunandi eftir því hvar á landinu fasteignin er. Fasteignamat viðmiðunareignar er hæst á höfuðborgarsvæðinu eða 73,3 m.kr. að meðaltali á 27 matssvæðum. Utan höfuðborgarsvæðisins er fasteignamat hæst á Akranesi, Akureyri og í Keflavík. Lægsta meðalfasteignamat landshluta í greiningunni er á Vestfjörðum (12 matssvæði) 20,3 m.kr. Á 31 matssvæði sem eldri gögn ná yfir hækkaði heildarfasteignamat (m.v. verðlag 2021) að meðaltali um 51% frá 2014 til 2021, mest á 84% á Akranesi og 82% í Keflavík.

Fasteignagjöld

Til fasteignagjalda teljast fasteignaskattur, lóðarleiga, fráveitugjald, vatnsgjald og sorpgjald. Vegna mismunandi álagningarreglna sveitarfélaga eru ekki bein tengsl á milli heildarfasteignamats og heildargjalda. Til dæmis er hæsta fasteignamat viðmiðunareignarinnar í Suður-Þingholtum og á Ægisíðu/í Högum í Reykjavík en gjöld eru þó víða hærri. Talsverður munur getur verið á upphæðum fasteignagjalda eftir matssvæðum, bæði milli sveitarfélaga en líka innan sveitarfélaga, t.d. þar sem fasteignamat er mismunandi í byggðakjörnum innan sama sveitarfélags.

Meðaltal heildarfasteignagjalda fyrir viðmiðunareign á öllum 96 matssvæðunum er um 344 þ.kr. árið 2021. Hæsta meðaltal fasteignagjalda viðmiðunareignar er á Suðurlandi 380 þ.kr. (13 matssvæði) og á Suðurnesjum 377 þ.kr. (6 matssvæði) en lægsta meðaltal landshluta er á Vestfjörðum 289 þ.kr. (12 matssvæði). Hæstu gjöldin í einstaka sveitarfélögum, eða matssvæðum, greiða íbúar á Seltjarnarnesi en næsthæst eru gjöldin í Borgarnesi. Þróun fasteignagjalda frá árinu 2014 hefur verið sú að þau hafa víðast hvar hækkað nokkuð en fasteignamat hefur að sama skapi hækkað mikið.

Fasteignagjöld hæst á Seltjarnarnesi og í Borgarnesi