„Miðað við yfirborðshita sjávar sumarið 2019 og þau tengsl sem hafa komið fram við laxgengd eru góðar vísbendingar um að von geti verið á góðum smálaxagöngum í ár á sunnan- og vestanverðu landinu á komandi sumri. Stangveiði á laxi í þessum landshluta eru yfirleitt um 40% af heildarveiði náttúrulegra laxastofna á landinu.“ Þetta er meðal niðurstaðna í skýrslu sem fiskifræðingarnir Jóhannes Guðbrandsson og Sigurður Már Einarsson á starfsstöð Hafrannsóknastofnunar á Hvanneyri hafa ritað. Í skýrslunni er greint frá því hvernig fylgst hefur verið með yfirborðshita sjávar síðustu ár og tengslum sjávarhita við laxgengd.

Tengsl eru á milli meðalhita sjávar í júlí og smálaxaveiði á Vesturlandi sumarið á eftir. Í júlí 2019 var sjórinn á svæðinu suðvestan við landið hlýrri en áður hefur mælst eða að meðaltali 11,75°C. „Ef gert er ráð fyrir að sama samband haldist þegar hitinn fer svo hátt upp gerir línulegt samband ráð fyrir rúmlega 21 þúsund fiska veiði smálaxa á Vesturlandi 2020 en rúmlega 25 þúsunda laxa veiði ef gert er ráð fyrir að sambandið sé 2. stigs margliða,“ segir í skýrslunni. Þó er bent á að töluverður breytileiki sé til staðar þó að sambandið sé sterkt. Til að mynda er mikill munur á veiðinni 2008 og 2011 þrátt fyrir sambærilegt sjávarhitastig þau ár.

„Helstu áhrifaþættirnir á fjölda göngulaxa eru einkum breytileg framleiðsla gönguseiða í ánum og breytileg afföll í sjávardvölinni. Hér er eingöngu unnið með tengsl sjávarhita við laxveiði ári síðar en mjög áhugavert væri að gera spálíkan þar sem fleiri breytur væru notaðar sem tengjast seiðaframleiðslu ánna og frumframleiðni sjávar. Loftlagsbreytingar eru ekki einungis að hafa áhrif á hitastig sjávar en breytingar á seltu, sýrustigi og hafstraumum geta einnig haft mikil áhrif á lífríkið. Erfitt getur verið að spá fyrir áhrif umhverfisþátta þegar gildi sem ekki hafa sést áður koma fram. Hér er eingöngu unnið með gögn sem tengjast veiði á Vesturlandi en mjög áhugavert væri einnig að hefja rannsóknir á slíku sambandi í öðrum landshlutum sérstaklega Norður- og Austurlandi. Til þess þarf að merkja laxaseiði með mælimerkjum til að staðsetja beitarsvæði, en líklegt er að lax frá þessum landsvæðum noti önnur beitarsvæði en lax frá Suður- og Vesturlandi,“ segir m.a. í skýrslunni.

Hér má lesa nánar um skýrslu fiskifræðinganna.

Sjávarhiti vísbending um góðar heimtur smálaxa á Vesturlandi í sumar