Smávirkjanakostir á Vesturlandi hafa verið kortlagðir af verkfræðistofunni Vatnaskilum, sem vann verkið fyrir Orkustofnun. Markmið kortlagningarinnar var að finna virkjanakosti á Vesturlandi á stærðarbilinu 100 kW til 10 MW og veita frummat á þeim. Til stendur að kortleggja smávirkjanakosti um allt land og athugun á kostum á Vesturlandi var aðeins fyrsti áfangi verkefnisins. Smávirkjanakostir í Snæfellsbæ voru þó ekki teknir til skoðunar, þar sem þeir hafa þegar verið metnir, að því er fram kemur í skýrslu Vatnaskila. Auk þess nær athugun á smávirkjanakostum í landshlutanum auðvitað ekki til Akraneskaupstaðar og Stykkishólmsbæjar, af augljósum ástæðum.

Alls voru 246 smávirkjanakostir á Vesturlandi kortlagðir í skýrslunni. Af þeim eru 89 í Borgarbyggð með heildarafl upp á 118 MW, 96 í Dalabyggð með 52 MW að heildarafli, 25 í Eyja- og Miklaholtshreppi með 17 MW heildarafl, sjö í Grundafjarðarbæ með 3,8 MW heildarafl, tólf í Helgafellssveit með heildarafl samtals 5,8 MW, 13 í Hvalfjarðarsveit að heildarafli 15,3 MW og fjórir í Skorradalshreppi með 1,9 MW heildarafli. Þó er tekið fram í skýrslunni að taka beri tölum um orkugetu með fyrirvara. Aðeins sé um algjöra frumathugun að ræða sem ætlað sé að draga fram sem flesta smávirkjanakosti í landshlutanum sem vert væri að skoða nánar.

Aðferðafræðin

Um aðferðafræði við gerð skýrslunnar segir í samantekt Vatnaskila: „Í grunninn er meðalrennsli í vatnsföllum ákvarðað út frá hæðarlíkani, meðalúrkomukorti og meðaluppgufunarkorti. Náttúruleg orkugeta er svo ákvörðuð í farvegum vatnsfalla sem margfeldi hæðar og rennlis. Greindir eru í kjölfarið vænlegustu inntakspunktar fyrir virkjun í hverju vatnsfalli, sem staðbundin hámörk í náttúrulegri orkugetu. Hagstætt þvermál fallpípu er ákvarðað og fundinn hagstæðasti endapunktur í farveginum neðanstreymis. Þar sem skilyrði um afl og ásættanleg falltöp eru uppfyllt er kosturinn metinn verðugur nánari athugunar. Kennistærðir þeirra kosta eru settar fram í töflu, vatnasvið eru dregin og sýnd á myndum fyrir hvert sveitarfélag. Til að meta miðlunarmöguleika við inntak er reiknað lónrými og hæð stíflu þ.a. miðla megi meðalrennsli vatnsfalls innan 24 klst.“

Hægt er að lesa skýrsluna í heild á þessa vefslóð:

https://orkustofnun.is/gogn/Skyrslur/OS-2020/Vatnaskil-2001-Vesturland-kortlagning-smavirkjanakosta.pdf

Smávirkjanakostir á Vesturlandi hafa nú verið kortlagðir