Ríkisstjórnin mun fara með í gegnum flýtiafgreiðslu á Alþingi þrenn lög sem öll hafa það að markmiði að draga úr því höggi sem atvinnulífið verður óhjákvæmilega fyrir vegna áhrifa kórónaveirunnar.

Mega fresta greiðslu opinberra gjalda

Í fyrsta lagi hefur nú þegar verið samþykkt á þingi tillaga fjármálaráðherra um að bjóða fyrirtækjum að fresta greiðslu opinberra gjalda sem koma til eindaga mánudaginn 16. mars nk. Eindagi á staðgreiðslu og tryggingagjaldi, sem vera átti mánudaginn 16. mars, verður færður til 16. apríl. Fjármálaráðherra gerir ráð fyrir að frumvarpið muni fresta greiðslu allt að 22 milljarða frá fyrirtækjum og í Ríkissjóð. Frumvarpið var lagt fram með hraði og með afbrigðum, þannig að það hlaut afgreiðslu strax á föstudaginn. Sá mánuður sem nú líður fram að gjalddaga 16. apríl verður nýttur til að smíða önnur úrræði fyrir fyrirtæki sem lenda í greiðsluvanda vegna áhrifa Covid-19 veirunnar. Tekið var skýrt fram að fyrirtæki sem eru í þeirri stöðu að þurfa ekki að nýta sér greiðslufrest, ættu ekki að gera það.

Laun í sóttkví

Þá mun Ásmundur Einar Daðason félagsmálaráðherra leggja fram frumvarp til laga um tímabundnar greiðslur vegna launa einstaklinga sem sæta sóttkví samkvæmt fyrirmælum heilbrigðisyfirvalda án þess að vera veikir. Ríkisstjórnin samþykkti frumvarpið fyrir sitt leyti í dag og gert er ráð fyrir að það verði afgreitt sem lög eftir helgina. Markmið frumvarpsins er að styðja atvinnurekendur sem greiða launamönnum sem sæta sóttkví laun þegar önnur réttindi, svo sem veikindaréttur samkvæmt kjarasamningum, eiga ekki við. Með því er stefnt að því að einstaklingar geti fylgt fyrirmælum heilbrigðisyfirvalda um að fara í sóttkví án þess að hafa áhyggjur af afkomu sinni.

Til að draga úr holskeflu uppsagna

Loks hefur Ríkisstjórnin samþykkt fyrir sitt leyti annað frumvarp Ásmundar Einars Daðasonar félagsmálaráðherra til breytinga á lögum um atvinnuleysistryggingar og lögum um Ábyrgðarsjóð launa, vegna sérstakra aðstæðna á vinnumarkaði. Breytingunum er ætlað að koma til móts við vinnuveitendur og launafólk í ljósi fordæmalausra aðstæðna hér á landi og raunar í heiminum öllum, og miða að því að draga úr neikvæðum áhrifum aðstæðnanna á vinnumarkaðinn. Breytingarnar munu hafa gildi frá 15. mars til 1. júlí nk. Markmið þeirra er að aðstoða vinnuveitendur við að halda ráðningarsambandi við starfsfólk sitt, þar til aðstæður batna. Hvatt er til þess að vinnuveitendur minnki frekar starfshlutfall starfsfólks tímabundið í stað þess að grípa til uppsagna.

„Ég vonast til þess að atvinnurekendur bregðist við þessum breytingum á þann veg að halda ráðningarsamböndum við starfsfólk sitt eins og nokkur kostur er í stað þess að ráðast í uppsagnir. Slík niðurstaða væri samfélaginu öllu til heilla,“ sagði Ásmundur Einar í tilkynningu.

Í breytingunum á lögum um atvinnuleysistryggingar felst að þegar atvinnuleysisbætur eru greiddar samhliða minnkuðu starfshlutfalli vegna tímabundins samdráttar í starfsemi vinnuveitanda koma föst laun launamanns ekki sjálfkrafa til skerðingar á fjárhæð atvinnuleysisbóta, enda hafi starfshlutfall verið lækkað hlutfallslega um 20% hið minnsta og 50% hið mesta. Greiðslur atvinnuleysisbóta á móti launum frá vinnuveitanda greiðast í hlutfalli af heildargreiðslum tekjutengdra atvinnuleysisbóta. Vinnumálastofnun hlýtur með breytingunni einnig sérstaka heimild til að óska eftir upplýsingum og gögnum frá vinnuveitendum þegar stofnunin telur ástæðu vera til í þessu samhengi.

Heildargreiðslur til launafólks munu þó ekki geta numið hærri fjárhæð en 80% af meðaltali heildarlauna launþega á síðustu þremur mánuðum fyrir minnkað starfshlutfall, og eigi meira en 650.000 kr. í heildina. Sjálfstætt starfandi einstaklingar geta einnig nýtt sér þetta úrræði enda þeir tilkynnt skattyfirvöldum um verulegan samdrátt í rekstri sínum sem leiðir til tímabundinnar stöðvunar á rekstri.

Breytingar á lögum um Ábyrgðarsjóð launa felast í því að þurfi launamaður vegna gjaldþrots launagreiðanda hans að sækja launagreiðslur sínar á grundvelli laga um Ábyrgðarsjóð launa mun þátttaka hans í þessu úrræði ekki skerða möguleika hans að gera kröfu í Ábyrgðarsjóð launa miðað við fullt starfshlutfall.

Þrenn lög sem eiga að minnka höggið vegna kórónaveirunnar