Síðdegis í gær boðuðu Verkalýðsfélag Akraness og Akraneskaupstaður íbúa tveggja fjölbýlishúsa á Akranesi til upplýsingafundar á Gamla kaupfélaginu. Tilefni fundarins var að upplýsa fólkið um stöðu mála í ljósi þess að búið er að segja upp öllum leigusamningum í fjölbýlishúsunum Holtsflöt 4 og Eyrarflöt 2. Heimavellir voru eigendur beggja húseignanna. Nú eftir áramótin seldu Heimavellir bæði fyrrgreind fjölbýlishús og í kjölfar þess var öllum 26 leigjendum í húsunum sagt upp samningum. Uppsagnarfrestur samkvæmt gildandi leigusamningum er mislangur, allt frá þremur mánuðum og upp í eitt ár. Fyrstu uppsagnir samninganna taka gildi 1. apríl næstkomandi þegar sex leigusamningar renna út. Síðan bætast við mismargir samningar mánaðarlega allt til janúar 2021. Nýir eigendur fjölbýlishúsanna segjast ætla að selja íbúðirnar og því leggja þeir áherslu á að íbúar hverfi úr íbúðum sínum strax og leigusamningar þeirra renna út. Því eru 26 fjölskyldur settar í mikla óvissu og þar við bætist að þegar svo skyndileg aukin eftirspurn verður á leigumarkaði óttast menn þenslu á leigumarkaði með tilheyrandi hækkun leiguverðs.

Seldu undir fasteignamati

Á fundinum kom fram hörð gagnrýni á framgöngu Heimavalla í málinu. Fyrirtækið keypti t.d. fjölbýlishúsið við Holtsflöt 4 af Íbúðalánasjóði fyrir um fjórum árum. Kvöð um eign rann út um áramótin. Í húsinu eru 18 íbúðir. Fram kom í máli Vilhjálms Birgissonar, formanns VLFA, að húsin við Holtsflöt og Eyrarflöt hafi nú verið seld á 27-32% undir fasteignamati. „Þessar tvær blokkir voru því seldar á 346 milljónum króna lægri fjárhæð en fasteignamat þeirra segir til um. Þegar forsvarsmenn Heimavalla voru spurðir af hverju þeir hafi valið þessa leið við að afsetja húsin, var fátt um svör. Í mínum huga er einhver skítalykt af málinu,“ sagði Vilhjálmur og bætti við: „Um leið hunsa Heimavellir loforðið sem þeir gáfu fyrir nokkrum árum um að tryggja öruggan og tryggan leigumarkað hér á Akranesi.“

16 íbúðir til leigu

Á fundinum kynntu Sævar Freyr Þráinsson bæjarstjóri og Vilhjálmur niðurstöðu þeirra eftir leit á úrræðum fyrir fólkið sem nú stendur frammi fyrir því að missa leiguhúsnæði sitt. Fram kom hjá þeim að rætt hafi verið við eigendur 16 íbúða, meðal annars í fjölbýlishúsunum Holtsflöt 6 og Asparskógum 29. Þessar 16 íbúðir yrðu þá teknar úr sölu og boðnar fólkinu til leigu gegn almennu leiguverði. Það leiguverð er í öllum tilfellum hærra en það sem fólk hefur fram til þessa verið að greiða Heimavöllum við Holtsflöt 4 og Eyrarflöt 2. Nú er þetta engu að síðu valkostur fyrir fólkið sem er að missa húsnæði sitt, að taka á leigu einhverjar af þeim 16 íbúðum sem eru fráteknar og gildir þar að fyrstu kemur, fyrstur fær, að sögn Vilhjálms.

Ferli við félagslegt húsnæði 18 mánuðir

Sævar Freyr Þráinsson bæjarstjóri hefur frá því að þetta mál kom upp verið í samtali við fjölmarga aðila. Meðal annarra félagsmálaráðherra, forsvarmenn Húsnæðis- og mannvirkjastofnunar, Bjargs leigufélags og Bríetar leigufélags. Fram kom í máli hans að allt ferli við byggingu nýs félagslegs íbúðarhúsnæðis yrði lengra en svo að hægt væri að byggja áður en fólk þarf að vera búið að losa núverandi leiguhúsnæði. Hins vegar væri vilji til að auka framboð ódýrs leiguhúsnæðis í bæjarfélaginu, en tímarammi slíks ferlis færi aldrei undir 18 mánuði. Upplýsti Sævar að vilji væri bæði til þess hjá Bjargi leigufélagi og Bríeti leigufélagi að aftur yrði komið upp virkum leigumarkaði á Akranesi fyrir fólk með litlar tekjur. Upplýsti Sævar að stefnt væri á að niðurstaða yrði komin úr þessum þreifingum fyrir lok febrúar. Þá upplýsti Sævar að fyrirtækið Uppbygging væri reiðubúið að byggja 30 íbúða hús á eins skömmum tíma og hægt er, eða um átta mánuðum, sem yrði með leiguíbúðum. Skipulag fyrir það verkefni liggur fyrir.

Hlutdeildarlán í undirbúningi

Ragnar Þór Ingólfsson, formaður VR, kynnti fyrir fundarfólki hugmyndir um hlutdeildarlán. Unnið er að undirbúningi slíks kerfis af hálfu verkalýðsforustunnar og stjórnvalda. Hlutdeildarlán eru útilokandi hugsuð fyrir tekjulága hópa til að auðvelda þeim að eignast þak yfir höfuðið; ungt fólk og til dæmis þá sem misstu húsnæði sitt í hruninu. Í hlutdeildinni felst að Ríkið lánar 20% af verði húsnæðis og ber sá hluti kaupanna ekki vexti og er án afborgana. Ríkið bindur þannig fimmtungseignarhlut í fasteigninni en fær verðið til baka við sölu, þá fimmtung söluverðs. Kaupandinn þarf að fjármagna 5% kaupanna og standast greiðslumat á 75% hluta kaupverðs. Gert er ráð fyrir að hlutdeildarlán nái einungis yfir nýtt eða mjög nýlegt húsnæði. Ragnar Þór kvaðst binda vonir við að lög um hlutdeildarlán geti tekið gildi á þessu ári.

Vilhjálmi, Sævari Frey og Ragnari Þór var þakkað fyrir upplýsandi fund og þeirra vinnu við mál íbúanna á Holtsflöt 4 og Eyrarflöt 2.

Þeir ræddu við íbúa á Holtsflöt 4 og Eyrarflöt 2. F.v. Sævar Freyr Þráinsson, Ragnar Þór Ingólfsson og Vilhjálmur Birgisson.

Kynntu möguleg úrræði fyrir leigjendur 26 íbúða í tveimur fjölbýlishúsum